Việc vô tình xóa đi những ghi chú quan trọng là một rủi ro thường gặp khi sử dụng máy tính. Dù bạn là kỹ thuật viên hay người dùng phổ thông, việc nắm vững cách lấy note trên máy tính là cực kỳ thiết yếu. Bài viết này cung cấp hướng dẫn chuyên sâu, chi tiết về các phương pháp phục hồi dữ liệu ghi chú đã bị mất. Chúng ta sẽ khám phá mọi giải pháp, từ kiểm tra thùng rác hệ thống cho đến sử dụng các công cụ khôi phục chuyên sâu, đảm bảo thông tin quan trọng của bạn được tìm lại nhanh chóng.
Phần 1: Phân Tích Cơ Chế Xóa Ghi Chú Trên Máy Tính
Trước khi thực hiện các bước phục hồi, người dùng cần hiểu rõ cơ chế xóa dữ liệu và nơi các ứng dụng ghi chú lưu trữ thông tin. Sự am hiểu này sẽ định hướng chính xác cách lấy note trên máy tính hiệu quả nhất, tránh làm trầm trọng thêm tình huống mất dữ liệu.
Sự Khác Biệt Giữa Xóa Mềm và Xóa Cứng
Trong hệ điều hành Windows, hành động xóa tệp được chia thành hai loại chính, mỗi loại ảnh hưởng đến khả năng khôi phục.
Xóa Mềm (Soft Delete)
Xóa mềm xảy ra khi người dùng nhấn phím Delete thông thường. Hệ thống di chuyển tệp vào Recycle Bin (Thùng rác). Về mặt kỹ thuật, tệp vẫn nằm trên ổ đĩa. Khả năng phục hồi là 100% chỉ bằng cách nhấp chuột phải và chọn “Restore” (Khôi phục). Các tệp Notepad (.txt) hoặc tài liệu đơn lẻ thường đi vào thùng rác theo cơ chế này.
Xóa Cứng (Hard Delete)
Xóa cứng xảy ra khi người dùng nhấn tổ hợp phím Shift + Delete hoặc làm trống Thùng rác. Trong trường hợp này, tệp không bị loại bỏ vật lý ngay lập tức. Hệ thống tệp NTFS chỉ đánh dấu các cluster mà tệp đó chiếm giữ là “trống” và có thể ghi đè. Mặc dù tệp không còn được lập chỉ mục, nó vẫn tồn tại dưới dạng “dấu vết” cho đến khi dữ liệu mới được ghi đè lên. Việc khôi phục trong tình huống này đòi hỏi phải sử dụng phần mềm phục hồi dữ liệu chuyên dụng.
Vị Trí Lưu Trữ Dữ Liệu Ghi Chú Cụ Thể
Vị trí lưu trữ dữ liệu là chìa khóa để biết cách lấy note trên máy tính một cách chính xác. Mỗi ứng dụng ghi chú phổ biến đều có một vị trí lưu trữ riêng biệt.
Sticky Notes (Windows)
Các ghi chú trên Sticky Notes (từ Windows 10 trở đi) không phải là tệp văn bản đơn lẻ. Chúng được lưu trữ trong một tệp cơ sở dữ liệu SQLite. Đường dẫn thường rất sâu trong thư mục người dùng.
Đường dẫn phổ biến:
C:Users<Tên_Người_Dùng>AppDataLocalPackagesMicrosoft.MicrosoftStickyNotes_8wekyb3d8bbweLocalState
Tệp quan trọng nhất là plum.sqlite hoặc brain.sqlite, chứa toàn bộ nội dung ghi chú. Nếu bạn tìm được bản sao lưu của tệp này, bạn có thể phục hồi toàn bộ dữ liệu.
OneNote (Microsoft)
OneNote sử dụng hệ thống sao lưu và đồng bộ hóa mạnh mẽ. Các sổ ghi chép (Notebooks) thường được lưu trữ trên OneDrive (đám mây). OneNote cũng tạo các bản sao lưu cục bộ định kỳ trong thư mục sau:
Đường dẫn sao lưu cục bộ:
C:Users<Tên_Người_Dùng>AppDataLocalMicrosoftOneNote<Phiên bản>Backup
Hơn nữa, OneNote có một Thùng rác OneNote (OneNote Recycle Bin) riêng, lưu trữ các trang và phần đã xóa trong khoảng 60 ngày.
Notepad (.txt)
Là ứng dụng đơn giản nhất, Notepad không có cơ chế sao lưu tự động. Các tệp .txt được lưu ở vị trí do người dùng chọn. Khi bị xóa mềm, chúng đi thẳng vào Thùng rác của hệ thống.
Phân Tích Cơ Chế Xóa Ghi Chú và Cách Lấy Lại Note Đã Xóa Trên Máy Tính
Phần 2: Phương Pháp Cơ Bản: Khôi Phục Từ Hệ Thống và Sao Lưu Cục Bộ
Khi đối diện với tình trạng mất ghi chú, luôn bắt đầu bằng các phương pháp đơn giản nhất, tận dụng các công cụ tích hợp sẵn của Windows.
Kiểm Tra Thùng Rác (Recycle Bin)
Đây là bước kiểm tra bắt buộc và dễ thực hiện nhất cho mọi loại tệp đã xóa mềm.
Để kiểm tra Thùng rác:
- Mở biểu tượng Recycle Bin trên màn hình nền.
- Sử dụng thanh tìm kiếm hoặc sắp xếp các tệp theo “Date Deleted” (Ngày xóa).
- Tìm các tệp có đuôi .txt hoặc tên gợi nhớ đến ghi chú của bạn (ví dụ: “Untitled” hoặc “Note”).
- Khi tìm thấy, nhấp chuột phải vào tệp và chọn Restore (Khôi phục). Tệp sẽ được chuyển về thư mục gốc.
Lưu ý rằng các ứng dụng như Sticky Notes và OneNote không gửi dữ liệu cơ sở dữ liệu của chúng trực tiếp vào Thùng rác hệ thống khi bạn xóa ghi chú bên trong ứng dụng.
Sử Dụng Tính Năng Lịch Sử Tệp (File History)
File History là tính năng sao lưu tự động của Windows, cho phép người dùng khôi phục các tệp và thư mục về trạng thái trước đó. Đây là một giải pháp lý tưởng nếu bạn đã kích hoạt tính năng này và dữ liệu ghi chú của bạn nằm trong các thư mục được sao lưu.
Các bước khôi phục bằng File History:
- Mở File Explorer và điều hướng đến thư mục chứa ghi chú bị xóa (ví dụ: thư mục LocalState cho Sticky Notes hoặc thư mục lưu tệp Notepad).
- Nhấp chuột phải vào thư mục đó và chọn Properties (Thuộc tính).
- Chuyển sang tab Previous Versions (Các phiên bản trước).
- Chọn một phiên bản thư mục được tạo trước thời điểm bạn xóa ghi chú.
- Nhấp vào Restore (Khôi phục) hoặc Open (Mở) để kiểm tra nội dung bên trong trước khi khôi phục hoàn toàn.
Phương pháp này có thể khôi phục toàn bộ thư mục LocalState của Sticky Notes, từ đó đưa tệp plum.sqlite về trạng thái cũ, giúp khôi phục các ghi chú đã xóa.
Tìm Kiếm Tệp Tạm Thời hoặc Tệp Sao Lưu Ẩn
Một số ứng dụng văn phòng, bao gồm cả các ứng dụng ghi chú bên thứ ba, đôi khi tạo ra các tệp tạm thời hoặc tệp sao lưu ẩn (thường có tiền tố ~ hoặc đuôi .bak).
- Sử dụng thanh tìm kiếm trong Windows Explorer để tìm kiếm tệp có ký tự
và đuôi mở rộng phổ biến (ví dụ:.txt,.one,.sqlite). - Đảm bảo rằng tùy chọn hiển thị các tệp ẩn và tệp hệ thống đã được bật trong cài đặt Folder Options.
Kiểm tra thư mục Temp của hệ thống cũng có thể giúp tìm thấy các bản nháp chưa được lưu. Thư mục này thường nằm ở: C:Users<Tên_Người_Dùng>AppDataLocalTemp.
Phần 3: Phương Pháp Chuyên Sâu: Khôi Phục Theo Từng Ứng Dụng
Mỗi ứng dụng ghi chú đòi hỏi một chiến lược khôi phục khác nhau. Việc nắm rõ cơ chế sao lưu riêng của chúng là rất quan trọng để tối ưu hóa khả năng khôi phục.
Khôi Phục Sticky Notes Trên Windows 10/11
Sticky Notes hiện đại đồng bộ với tài khoản Microsoft, nhưng các phương pháp cục bộ vẫn cần thiết khi đồng bộ hóa gặp lỗi.
1. Kiểm Tra Notes List và Đồng Bộ Hóa
Sticky Notes mới có tính năng Notes List (Danh sách ghi chú), hoạt động như một kho lưu trữ tập trung.
- Mở ứng dụng Sticky Notes.
- Nhấp vào biểu tượng dấu ba chấm hoặc menu để mở Notes List.
- Duyệt qua danh sách. Đôi khi ghi chú bị “xóa” chỉ là bị đóng hoặc bị ẩn khỏi màn hình desktop.
Nếu bạn đăng nhập bằng tài khoản Microsoft, hãy kiểm tra qua Outlook/Office.com. Sticky Notes thường đồng bộ và hiển thị trong khu vực Notes (Ghi chú) của Outlook.
2. Khôi Phục Cơ Sở Dữ Liệu plum.sqlite
Đây là phương pháp can thiệp sâu vào dữ liệu cục bộ.
- Xác định đường dẫn thư mục LocalState đã đề cập ở Phần 1.
- Nếu bạn đã kích hoạt File History, sử dụng phương pháp Previous Versions (Các phiên bản trước) để khôi phục toàn bộ thư mục LocalState về một thời điểm trước khi ghi chú bị xóa.
- Khi khôi phục xong, hãy mở Sticky Notes. Nếu thành công, các ghi chú đã xóa sẽ xuất hiện lại.
Lưu ý kỹ thuật: Tệp plum.sqlite là một cơ sở dữ liệu. Nếu việc khôi phục File History không khả thi, việc trích xuất dữ liệu từ tệp plum.sqlite cũ đòi hỏi các công cụ đọc cơ sở dữ liệu SQLite và kiến thức kỹ thuật nâng cao.
Khôi Phục OneNote Toàn Diện
OneNote được thiết kế để bảo vệ dữ liệu, giúp việc lấy lại note đã xóa trên máy tính trở nên đơn giản hơn nhiều so với các ứng dụng khác.
1. Sử Dụng Thùng Rác OneNote (Notebook Recycle Bin)
Đây là nơi an toàn cho các trang và phần đã bị xóa.
- Mở sổ ghi chép OneNote bị ảnh hưởng.
- Vào tab History (Lịch sử) trên thanh công cụ.
- Chọn Notebook Recycle Bin (Thùng rác Sổ ghi chép).
- Duyệt qua các mục đã xóa. Các mục này sẽ tồn tại ở đây trong khoảng 60 ngày.
- Nhấp chuột phải vào trang hoặc phần cần khôi phục và chọn Move or Copy (Di chuyển hoặc Sao chép) để đưa nó trở lại vị trí mong muốn.
2. Lịch Sử Phiên Bản Trang (Page Versions)
Nếu bạn chỉ xóa một phần nội dung trong một trang thay vì xóa toàn bộ trang, tính năng Page Versions sẽ giúp bạn.
- Mở trang OneNote bị ảnh hưởng.
- Vào tab History (Lịch sử).
- Chọn Page Versions (Phiên bản trang).
- OneNote sẽ hiển thị một danh sách các phiên bản cũ của trang đó. Chọn phiên bản chứa nội dung bạn cần và sao chép hoặc khôi phục nó.
3. Kiểm Tra Sao Lưu Cục Bộ (Local Backup)
OneNote tự động tạo bản sao lưu cục bộ theo chu kỳ.
- Mở OneNote, đi đến File > Options > Save & Backup.
- Sao chép đường dẫn thư mục sao lưu cục bộ (thường nằm trong thư mục AppData).
- Truy cập thư mục đó, mở các tệp sao lưu (.one) bằng OneNote để xem và khôi phục nội dung.
Hướng Dẫn Chi Tiết Phương Pháp Phục Hồi Sticky Notes Và OneNote
Phần 4: Phương Pháp Giải Quyết Tối Hậu – Phục Hồi Dữ Liệu Chuyên Nghiệp
Nếu ghi chú dạng tệp (.txt) đã bị xóa cứng (xóa khỏi Thùng rác), phương pháp duy nhất là sử dụng phần mềm khôi phục dữ liệu chuyên dụng. Đây là giải pháp cần thiết khi tất cả các phương án tích hợp sẵn của hệ thống thất bại.
Khi Nào Cần Sử Dụng Phần Mềm Khôi Phục
Sử dụng phần mềm chuyên nghiệp khi:
- Tệp Notepad đã bị xóa vĩnh viễn (Shift + Delete).
- Thùng rác đã được làm sạch sau khi xóa tệp.
- Bạn cần khôi phục tệp cơ sở dữ liệu plum.sqlite đã bị xóa hoàn toàn khỏi thư mục LocalState.
Quy Trình Chuẩn Để Khôi Phục Tối Đa
Thành công của việc khôi phục phụ thuộc lớn vào việc bạn hành động nhanh chóng và chính xác.
1. Nguyên Tắc Ngừng Ghi Đè Dữ Liệu
Ngay khi nhận ra tệp bị mất, ngừng ngay lập tức mọi hoạt động ghi dữ liệu lên ổ đĩa đó (ví dụ: không tải xuống, không cài đặt phần mềm, không tạo tệp mới). Việc ghi đè dữ liệu mới sẽ phá hủy dấu vết của tệp đã xóa, khiến việc phục hồi trở nên bất khả thi.
2. Cài Đặt và Sử Dụng Phần Mềm Uy Tín
Chọn các phần mềm phục hồi dữ liệu được đánh giá cao như Recuva, EaseUS Data Recovery Wizard, hoặc Disk Drill.
- Cài đặt Phần mềm: Nếu có thể, cài đặt phần mềm khôi phục trên một ổ đĩa hoặc phân vùng khác để tránh ghi đè lên ổ đĩa chứa ghi chú bị mất.
- Quét Sâu (Deep Scan): Chọn ổ đĩa nơi ghi chú được lưu trữ ban đầu (thường là ổ C:). Thực hiện Quét Sâu (Deep Scan) thay vì quét nhanh. Quét sâu mất nhiều thời gian hơn nhưng sẽ tìm kiếm các dấu vết dữ liệu cấp độ hệ thống tệp.
- Lọc Kết Quả: Sau khi quét, lọc kết quả theo định dạng tệp (ví dụ: .txt, .sqlite).
- Kiểm Tra Tình Trạng Khôi Phục: Phần mềm sẽ hiển thị trạng thái của tệp (ví dụ: Excellent, Poor). Chọn các tệp có trạng thái “Excellent” hoặc “Good”.
- Khôi Phục: Khôi phục tệp đã chọn. Bắt buộc lưu tệp đã khôi phục vào một ổ đĩa hoặc phân vùng khác so với nơi tệp được tìm thấy.
Nếu bạn khôi phục được tệp plum.sqlite cũ, hãy thay thế tệp hiện tại trong thư mục LocalState bằng tệp đã khôi phục (sau khi đóng Sticky Notes) để đưa các ghi chú trở lại.
Phần 5: Tận Dụng Sức Mạnh Của Sao Lưu Đám Mây
Trong môi trường làm việc hiện đại, các dịch vụ lưu trữ đám mây là lá chắn bảo vệ tốt nhất chống lại mất dữ liệu cục bộ. Đây là một cơ chế sao lưu hiệu quả, giúp cách lấy note trên máy tính nhanh chóng và an toàn.
Kiểm Tra Thùng Rác Đám Mây (Cloud Trash)
Nếu bạn sử dụng OneNote, Evernote, Notion, hoặc lưu tệp Notepad trên OneDrive/Google Drive, hãy kiểm tra thùng rác của dịch vụ đám mây đó.
- Đăng nhập vào giao diện web của dịch vụ lưu trữ (ví dụ: OneDrive.com).
- Tìm mục Recycle Bin hoặc Trash.
- Các tệp đã xóa sẽ được giữ lại trong 30 đến 60 ngày.
- Nhấp chuột phải vào tệp và chọn Restore (Khôi phục). Tệp sẽ được đồng bộ hóa ngược lại với máy tính của bạn.
Khôi Phục Phiên Bản Tệp Đám Mây (Version History)
Các dịch vụ đám mây tiên tiến như OneDrive cung cấp tính năng lịch sử phiên bản (Version History). Tính năng này đặc biệt hữu ích nếu bạn vô tình chỉnh sửa hoặc xóa nội dung trong ghi chú nhưng tệp vật lý vẫn còn.
- Tìm tệp ghi chú trên giao diện web của OneDrive.
- Nhấp chuột phải vào tệp và chọn Version History.
- Duyệt qua các phiên bản cũ của tệp và khôi phục phiên bản trước khi nội dung bị xóa.
Việc đồng bộ hóa đám mây gần như loại bỏ rủi ro mất mát dữ liệu ghi chú vĩnh viễn do lỗi phần cứng hoặc sự cố hệ điều hành cục bộ.
Phần 6: Biện Pháp Phòng Ngừa Chuyên Gia Mất Ghi Chú Trong Tương Lai
Việc biết cách lấy note trên máy tính là kỹ năng quan trọng, nhưng thiết lập một hệ thống phòng ngừa còn quan trọng hơn. Áp dụng các phương pháp khôi phục tốt nhất giúp bảo vệ các ghi chú quý giá của bạn.
Thiết Lập Chiến Lược Sao Lưu Tự Động Toàn Diện
Không chỉ dựa vào đồng bộ hóa ứng dụng, người dùng nên kích hoạt các lớp bảo vệ dữ liệu bổ sung.
- Kích hoạt File History: Đảm bảo File History được bật và trỏ đến một ổ đĩa ngoài hoặc vị trí mạng an toàn. Cấu hình nó để bao gồm các thư mục quan trọng như AppData (chứa Sticky Notes) và thư mục Tài liệu (chứa các tệp Notepad hoặc OneNote cục bộ).
- Sao lưu Hình ảnh Hệ thống (System Image Backup): Thực hiện sao lưu hình ảnh hệ thống định kỳ. Trong trường hợp thảm họa phần cứng, bạn có thể khôi phục toàn bộ hệ thống về một thời điểm trước đó, bao gồm cả các ghi chú.
Sử Dụng Các Ứng Dụng Ghi Chú Có Cơ Chế Mạnh Mẽ
Đối với các thông tin nhạy cảm hoặc quan trọng, hãy tránh dựa vào các công cụ đơn giản như Notepad.
- Chuyển sang OneNote hoặc Notion: Các ứng dụng này được xây dựng với mục tiêu quản lý và bảo vệ dữ liệu chuyên nghiệp. Chúng có hệ thống phân cấp, tính năng lịch sử và bảo mật vượt trội.
- Kiểm tra tình trạng đồng bộ: Thường xuyên kiểm tra biểu tượng đồng bộ hóa (sync status) trong ứng dụng ghi chú của bạn để đảm bảo rằng mọi thay đổi đều đã được đẩy lên đám mây.
Thực Hành Quản Lý Ghi Chú An Toàn
Thực hành tốt nhất về an toàn dữ liệu cũng áp dụng cho ghi chú.
- Hạn chế Shift + Delete: Luôn sử dụng phím Delete thông thường để cho tệp cơ hội đi vào Thùng rác.
- Đặt tên tệp rõ ràng: Đặt tên rõ ràng cho các tệp ghi chú Notepad để dễ dàng tìm kiếm chúng trong các bản sao lưu hoặc Thùng rác.
- Phân loại ghi chú: Tách biệt các ghi chú tạm thời và ghi chú lâu dài thành các sổ ghi chép hoặc thư mục khác nhau. Điều này giảm thiểu nguy cơ xóa nhầm dữ liệu quan trọng khi dọn dẹp các tệp tạm thời.
Kết Luận
Mất ghi chú trên máy tính là sự cố khó tránh khỏi, nhưng nhờ vào các phương pháp khôi phục đa dạng, cách lấy note trên máy tính không còn là vấn đề nan giải. Bằng cách hiểu rõ cơ chế lưu trữ của từng ứng dụng (Sticky Notes, OneNote, Notepad), người dùng có thể áp dụng chiến lược phù hợp, từ kiểm tra Thùng rác và File History cho đến việc sử dụng các tính năng chuyên biệt như OneNote Recycle Bin. Trong trường hợp tệp bị xóa vĩnh viễn, phần mềm phục hồi dữ liệu là giải pháp cứu cánh. Quan trọng nhất, việc thiết lập thói quen sao lưu đám mây và sử dụng các công cụ quản lý ghi chú chuyên nghiệp sẽ giúp bạn bảo vệ dữ liệu vĩnh viễn.
Ngày Cập Nhật 06/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
