Việc biết cách chụp hình máy tính là một kỹ năng cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng trong môi trường làm việc kỹ thuật số hiện đại. Thao tác này giúp chúng ta lưu trữ thông tin, chia sẻ lỗi hệ thống, hoặc ghi lại các khoảnh khắc quan trọng. Bài viết này, dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, sẽ cung cấp hướng dẫn toàn diện từ cơ bản đến nâng cao, sử dụng các tổ hợp phím tắt nhanh chóng và các công cụ chuyên dụng như Snipping Tool hoặc Snip & Sketch. Nắm vững những phương pháp này đảm bảo bạn luôn sẵn sàng tạo ra các tệp ảnh màn hình chất lượng cao, dù bạn đang cần chụp cửa sổ cụ thể hay toàn bộ desktop.
Tổng Quan Các Phương Pháp Chụp Hình Máy Tính
Nhu cầu lưu lại những gì hiển thị trên màn hình là phổ biến đối với mọi người dùng máy tính. Tùy thuộc vào hệ điều hành (Windows hay macOS) và mục đích sử dụng, chúng ta có nhiều phương pháp khác nhau để thực hiện thao tác chụp ảnh màn hình.
Tầm Quan Trọng Của Việc Chụp Ảnh Màn Hình
Chụp ảnh màn hình không chỉ là thao tác đơn giản. Nó là công cụ giao tiếp hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực kỹ thuật. Kỹ thuật viên dùng nó để minh họa các bước sửa chữa hoặc báo cáo lỗi phần mềm chính xác. Người dùng phổ thông cần nó để lưu trữ hóa đơn điện tử, bằng chứng giao dịch, hoặc nội dung bài viết quan trọng.
Các Yếu Tố Cần Xem Xét Khi Chọn Công Cụ Chụp
Khi lựa chọn phương pháp chụp, người dùng nên cân nhắc ba yếu tố chính: tốc độ, tính linh hoạt và khả năng chỉnh sửa. Phương pháp phím tắt (PrtSc) nhanh nhưng kém linh hoạt. Các công cụ tích hợp như Snipping Tool hoặc phần mềm bên thứ ba cung cấp tính linh hoạt cao hơn về vùng chọn và khả năng chú thích trực tiếp.
Chi Tiết cách chụp hình máy tính Trên Hệ Điều Hành Windows
Windows, từ các phiên bản cũ như XP cho đến Windows 11 mới nhất, đều cung cấp nhiều cách thức chụp màn hình tích hợp sẵn, không cần cài đặt thêm phần mềm. Sự đa dạng này giúp người dùng dễ dàng chọn phương pháp phù hợp nhất với tình huống cụ thể.
Sử Dụng Tổ Hợp Phím Tắt Cơ Bản (PrtSc/Print Screen)
Phím Print Screen (PrtSc, PrtScn, hoặc Prnt Scr) là phương pháp chụp màn hình truyền thống và nhanh nhất trên Windows.
Chụp Toàn Màn Hình Và Lưu Vào Clipboard (PrtSc)
Chỉ cần nhấn phím PrtSc một lần. Thao tác này sẽ chụp lại toàn bộ màn hình hiển thị và lưu tạm thời vào bộ nhớ đệm (Clipboard). Để xem hoặc chỉnh sửa ảnh, bạn cần dán ảnh này vào một ứng dụng xử lý ảnh như Paint hoặc Word.
Chụp Cửa Sổ Đang Hoạt Động (Alt + PrtSc)
Phương pháp này rất hữu ích khi bạn chỉ muốn chụp duy nhất một cửa sổ ứng dụng đang mở. Nhấn tổ hợp phím Alt + PrtSc. Windows sẽ chụp cửa sổ đang được kích hoạt (cửa sổ mà bạn đang tương tác gần nhất) và sao chép nó vào Clipboard.
Chụp Và Lưu Tự Động (Windows + PrtSc)
Đây là cách chụp hình máy tính nhanh nhất trên Windows 8 trở lên nếu bạn muốn lưu ảnh ngay lập tức thành tệp. Nhấn tổ hợp phím Windows + PrtSc. Màn hình sẽ mờ đi trong giây lát, báo hiệu việc chụp ảnh thành công. Ảnh sẽ được tự động lưu dưới định dạng PNG vào thư mục This PC > Pictures > Screenshots.
Tận Dụng Công Cụ Có Sẵn Trên Windows 10/11 (Snip & Sketch và Snipping Tool)
Các phiên bản Windows hiện đại đã tích hợp công cụ chụp ảnh màn hình mạnh mẽ và linh hoạt hơn.
Sử Dụng Windows + Shift + S Để Kích Hoạt Snip & Sketch
Snip & Sketch là công cụ thay thế cho Snipping Tool trên Windows 10 và 11. Tổ hợp phím Windows + Shift + S sẽ làm tối màn hình và mở một thanh công cụ nhỏ ở phía trên. Thanh công cụ này cung cấp bốn chế độ chụp: chữ nhật, tự do, cửa sổ và toàn màn hình.
Sau khi chọn vùng, ảnh sẽ tự động được sao chép vào Clipboard. Một thông báo sẽ hiện lên ở góc màn hình. Nhấp vào thông báo đó để mở giao diện chỉnh sửa ảnh chi tiết.
Các Chế Độ Chụp Linh Hoạt Của Snipping Tool
Nếu bạn vẫn đang sử dụng Windows 7 hoặc thích giao diện cũ, Snipping Tool là lựa chọn tối ưu. Công cụ này cung cấp khả năng chụp ảnh có hẹn giờ và các chế độ chụp đa dạng.
Các chế độ bao gồm Free-form Snip (chụp tự do), Rectangular Snip (chụp hình chữ nhật), Window Snip (chụp cửa sổ), và Full-screen Snip (chụp toàn màn hình). Việc lựa chọn chế độ chụp giúp bạn kiểm soát hoàn toàn phạm vi ảnh.
Tích Hợp Biên Tập Và Chú Thích Ảnh Màn Hình
Ưu điểm vượt trội của Snipping Tool và Snip & Sketch là khả năng biên tập. Sau khi chụp, người dùng có thể dùng bút, highlighter để khoanh tròn, đánh dấu, hoặc thêm chữ viết tay. Tính năng này vô cùng quan trọng khi cần gửi hướng dẫn hoặc báo cáo lỗi cho đồng nghiệp hoặc khách hàng.
Để truy cập Snipping Tool nhanh chóng, người dùng nên ghim nó vào Taskbar. Nhấp chuột phải vào biểu tượng Snipping Tool trên Taskbar và chọn Pin to taskbar.
Chụp Hình Thông Qua Xbox Game Bar (Windows + G)
Game Bar là tính năng được phát triển chủ yếu cho game thủ nhưng cũng rất hữu ích cho người dùng thông thường trên Windows 10/11.
Cách Kích Hoạt Và Sử Dụng Tính Năng Chụp Ảnh Màn Hình
Nhấn tổ hợp phím Windows + G để mở giao diện Game Bar. Trong cửa sổ Capture (Thường nằm ở góc trên bên trái), bạn sẽ thấy biểu tượng camera. Nhấp vào biểu tượng này hoặc dùng tổ hợp phím Windows + Alt + PrtSc để chụp ảnh màn hình của cửa sổ đang hoạt động.
Giao diện Xbox Game Bar được kích hoạt bằng phím tắt Windows + G
Vị Trí Lưu Trữ Ảnh Mặc Định Của Game Bar
Tương tự như chụp bằng Windows + PrtSc, ảnh chụp bằng Game Bar cũng được lưu tự động. Ảnh được lưu trong thư mục con Captures nằm trong thư mục Videos của người dùng (This PC > Videos > Captures).
Chụp Ảnh Màn Hình Dài (Scrolling Screenshot) Trên Trình Duyệt Edge
Một yêu cầu thường gặp là chụp toàn bộ nội dung của một trang web, bao gồm cả phần phải cuộn xuống. Trình duyệt Microsoft Edge có tính năng tích hợp để giải quyết vấn đề này.
Thao Tác Với Tính Năng Capture Web Area Và Capture Full Page
Trong Microsoft Edge, nhấp vào biểu tượng ba chấm ở góc trên bên phải, sau đó chọn Screenshot. Edge sẽ cung cấp hai tùy chọn: Capture Web Area (Chụp một phần) và Capture Full Page (Chụp toàn trang).
Chọn Capture Full Page để chụp toàn bộ trang web từ đầu đến cuối. Kết quả là một tệp ảnh dài duy nhất, tiện lợi cho việc lưu trữ hoặc in ấn.
Hướng Dẫn Lưu Ảnh Màn Hình Trên Các Phiên Bản Windows Cũ (XP, 7, 8)
Đối với các phiên bản Windows cũ hơn không hỗ trợ tự động lưu ảnh sau khi nhấn PrtSc, việc lưu ảnh cần thêm một bước thủ công.
Quy Trình Dán Ảnh Từ Clipboard Vào Paint
Sau khi nhấn PrtSc hoặc Alt + PrtSc, ảnh chỉ nằm trong Clipboard (bộ nhớ tạm). Để lưu trữ, bạn cần mở ứng dụng Paint.
Nhấn tổ hợp phím Ctrl + V để dán ảnh vào Paint.
Sau khi dán, bạn có thể cắt hoặc chỉnh sửa nhẹ nhàng trong Paint. Cuối cùng, chọn File > Save và chọn vị trí lưu, đặt tên tệp và định dạng ảnh (nên chọn PNG hoặc JPEG).
Hướng Dẫn Toàn Diện Về cách chụp hình máy tính MacBook (macOS)
Hệ điều hành macOS nổi tiếng với các phím tắt chụp màn hình trực quan và hiệu quả. Các tệp ảnh thường được lưu ngay ra Desktop dưới dạng PNG, giúp người dùng dễ dàng truy cập và quản lý.
Các Phím Tắt Tiêu Chuẩn Cho MacOS
Apple cung cấp ba tổ hợp phím chính để đáp ứng hầu hết các nhu cầu chụp ảnh màn hình cơ bản.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình Và Lưu Ra Desktop (Shift + Command + 3)
Đây là phương pháp cơ bản nhất. Nhấn tổ hợp phím Shift + Command (⌘) + 3. Toàn bộ nội dung hiển thị trên màn hình sẽ được chụp lại. Ảnh sẽ xuất hiện dưới dạng thumbnail ở góc màn hình, sau đó tự động lưu ra Desktop.
Chụp Vùng Chọn Cụ Thể (Shift + Command + 4)
Nếu chỉ muốn chụp một phần màn hình, hãy dùng Shift + Command + 4. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình chữ thập.
Kéo thả chuột để chọn vùng muốn chụp. Nhả chuột để hoàn tất việc chụp và lưu tệp ra Desktop. Nếu muốn hủy bỏ thao tác, nhấn phím Esc trước khi nhả chuột.
Chụp Cửa Sổ Đang Hoạt Động (Shift + Command + 4 + Space)
Đây là cách chụp hình máy tính cửa sổ chuyên nghiệp nhất trên macOS. Sau khi nhấn Shift + Command + 4, tiếp tục nhấn phím Space (Phím cách). Con trỏ chuột sẽ chuyển thành biểu tượng camera.
Di chuyển camera đến cửa sổ bạn muốn chụp (cửa sổ sẽ được tô sáng). Nhấp chuột để chụp. Ảnh sẽ được lưu ra Desktop, chỉ bao gồm nội dung cửa sổ đó, thường là không có bóng đổ (shadow) để hình ảnh trông gọn gàng hơn.
Sử Dụng Thanh Công Cụ Ảnh Màn Hình (Screenshot Toolbar)
Kể từ macOS Mojave (10.14) trở đi, Apple giới thiệu Screenshot Toolbar, một công cụ toàn diện để quản lý các tùy chọn chụp.
Kích Hoạt Công Cụ Bằng Shift + Command + 5
Nhấn tổ hợp phím Shift + Command + 5 để mở thanh công cụ. Thanh công cụ này hiển thị các biểu tượng cho phép bạn chọn: chụp toàn màn hình, chụp cửa sổ, chụp vùng chọn, hoặc thậm chí là quay video màn hình.
Tùy Chọn Nâng Cao: Hẹn Giờ, Thay Đổi Vị Trí Lưu Trữ
Trong thanh công cụ này, chọn Options (Tùy chọn). Người dùng có thể điều chỉnh vị trí lưu ảnh mặc định (Desktop, Documents, Clipboard, v.v.), đặt hẹn giờ 5 hoặc 10 giây để chuẩn bị trước khi chụp, và chọn có hiển thị con trỏ chuột trong ảnh chụp hay không.
Chụp Màn Hình Với Ứng Dụng Xem Trước (Preview)
Ứng dụng Preview không chỉ dùng để xem tệp mà còn có chức năng chụp ảnh màn hình ẩn. Mở Preview, vào menu File, chọn Take Screenshot. Bạn có ba lựa chọn: From Selection (tương đương Shift + Command + 4), From Window (tương đương Shift + Command + 4 + Space), và From Entire Screen (tương đương Shift + Command + 3).
Phân Tích Chuyên Sâu Các Phần Mềm Hỗ Trợ Chụp Ảnh Màn Hình Chuyên Nghiệp
Mặc dù cả Windows và macOS đều có công cụ tích hợp, phần mềm bên thứ ba cung cấp các tính năng nâng cao không thể thiếu đối với người dùng chuyên nghiệp. Các tính năng này bao gồm: chụp cuộn trang, tìm kiếm hình ảnh, và bộ công cụ chỉnh sửa phong phú hơn.
Lightshot (Đa Nền Tảng: Windows, macOS)
Lightshot là một trong những phần mềm chụp ảnh màn hình phổ biến nhất nhờ sự đơn giản và tốc độ nhanh chóng.
Đánh Giá Tính Năng: Chỉnh Sửa Nhanh, Tìm Kiếm Bằng Hình Ảnh, Chia Sẻ Link
Sau khi nhấn phím PrtSc (hoặc phím tùy chỉnh), Lightshot cho phép bạn khoanh vùng và ngay lập tức hiển thị bộ công cụ chỉnh sửa nhỏ. Bạn có thể thêm các mũi tên, ô vuông, văn bản, hoặc tô màu. Đặc biệt, Lightshot tích hợp tính năng tìm kiếm nhanh bằng hình ảnh trên Google. Đây là lợi thế lớn khi bạn cần tìm nguồn gốc hoặc thông tin liên quan đến nội dung vừa chụp. Lightshot cũng hỗ trợ chia sẻ ảnh trực tuyến thông qua đường dẫn URL riêng biệt.
PicPick (Windows)
PicPick là một công cụ toàn diện, hoạt động như một studio chỉnh sửa nhỏ được tích hợp với chức năng chụp màn hình.
Đánh Giá Tính Năng: Chụp Cuộn, Công Cụ Đo Màu, Chỉnh Sửa Chuyên Nghiệp
PicPick không chỉ dừng lại ở chụp ảnh; nó còn là một trình biên tập ảnh đơn giản. Nó nổi bật với khả năng chụp cuộn trang (Scrolling Capture), cho phép chụp toàn bộ nội dung của một tài liệu hoặc trang web vượt quá kích thước màn hình. PicPick còn cung cấp các công cụ chuyên nghiệp cho thiết kế đồ họa như thước đo pixel, bảng màu (color picker) với các bảng mã RGB, HTML, C++, và kính lúp (magnifier).
Skitch (macOS)
Skitch là sản phẩm của Evernote, được thiết kế đặc biệt cho macOS nhằm tối ưu hóa việc chú thích và chia sẻ ảnh.
Đánh Giá Tính Năng: Chú Thích Mạnh Mẽ, Đa Dạng Định Dạng Lưu
Skitch cho phép người dùng chụp ảnh màn hình và ngay lập tức thêm các chú thích với nhiều hình dạng khác nhau (mũi tên, hình chữ nhật, đóng dấu, v.v.). Giao diện đơn giản, dễ sử dụng, và khả năng đồng bộ với Evernote là ưu điểm lớn. Skitch hỗ trợ lưu ảnh dưới nhiều định dạng chất lượng cao và phù hợp với người dùng cần làm nổi bật thông tin trong ảnh chụp.
So Sánh Ưu Nhược Điểm Của Các Phần Mềm Bên Thứ Ba
| Phần Mềm | Ưu Điểm Chính | Nhược Điểm Chính | Đối Tượng Phù Hợp |
|---|---|---|---|
| Lightshot | Tốc độ nhanh, tìm kiếm bằng hình ảnh, chia sẻ linh hoạt qua URL. | Tính năng chỉnh sửa cơ bản, không có chụp cuộn. | Người dùng cần tốc độ và chia sẻ nhanh. |
| PicPick | Chụp cuộn trang, công cụ thiết kế chuyên nghiệp (thước đo, bảng màu). | Giao diện có thể hơi phức tạp với người mới. | Thiết kế web, kỹ thuật viên cần công cụ đa năng. |
| Skitch | Chú thích đồ họa mạnh mẽ, tích hợp tốt với macOS và Evernote. | Yêu cầu đăng nhập, tập trung chủ yếu vào chú thích. | Người dùng macOS cần tạo hướng dẫn trực quan. |
Khắc Phục Lỗi Thường Gặp Khi Chụp Màn Hình
Mặc dù thao tác chụp ảnh màn hình khá đơn giản, đôi khi người dùng vẫn gặp phải các vấn đề kỹ thuật khiến ảnh chụp không được lưu hoặc không hoạt động.
Một lỗi phổ biến là việc nhấn phím PrtSc mà không thấy ảnh được lưu. Nguyên nhân chính là do ảnh chỉ được lưu vào Clipboard. Người dùng Windows cũ phải nhớ dán ảnh vào Paint hoặc ứng dụng khác để lưu tệp.
Nếu tổ hợp phím Windows + PrtSc không hoạt động, hãy kiểm tra lại cài đặt hệ thống. Đôi khi, các ứng dụng nền (ví dụ: phần mềm đồ họa hoặc tiện ích driver) đã chiếm quyền điều khiển phím PrtSc. Bạn cần vô hiệu hóa hoặc thay đổi phím tắt của các ứng dụng đó.
Đối với người dùng MacBook gặp vấn đề khi chụp, hãy kiểm tra lại cài đặt vị trí lưu trữ trong thanh công cụ Shift + Command + 5. Đảm bảo rằng bạn không vô tình cài đặt lưu ảnh vào một thư mục ẩn hoặc một thư mục không còn tồn tại.
Nếu gặp tình trạng màn hình máy tính đen khi chụp, đặc biệt khi chụp các cửa sổ ứng dụng chạy quyền Admin hoặc Game Bar, hãy thử cập nhật driver card đồ họa lên phiên bản mới nhất.
Việc nắm vững cách chụp hình máy tính là một phần thiết yếu trong bộ kỹ năng sử dụng máy tính. Từ các phím tắt cơ bản như PrtSc trên Windows hay Shift + Command + 4 trên macOS, đến việc sử dụng các công cụ chuyên nghiệp như Snipping Tool hay Lightshot, mỗi phương pháp đều có ưu điểm riêng. Việc thành thạo các kỹ thuật này không chỉ tăng hiệu suất làm việc mà còn giúp bạn giao tiếp thông tin kỹ thuật một cách rõ ràng và chính xác hơn. Ứng dụng linh hoạt các phương pháp này trong công việc hàng ngày sẽ giúp người dùng, đặc biệt là anh em mới vào nghề, xử lý các tình huống máy tính một cách tự tin và chuyên nghiệp.
Ngày Cập Nhật 26/11/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
