Chụp ảnh màn hình là một kỹ năng tin học cơ bản và thiết yếu, phục vụ từ công việc đến giải trí. Bài viết này sẽ đi sâu vào cách chụp ảnh màn hình trên máy tính để bàn một cách chi tiết nhất. Chúng tôi cung cấp các hướng dẫn chuyên nghiệp, từ việc sử dụng các phím tắt đơn giản đến khai thác triệt để các ứng dụng tích hợp sẵn và phần mềm chuyên dụng trên các hệ điều hành phổ biến. Nắm vững kỹ thuật này giúp bạn dễ dàng thu thập thông tin, báo cáo lỗi, và chia sẻ nội dung một cách hiệu quả, đặc biệt trong môi trường đa nền tảng. Bạn sẽ học được cách tối ưu chất lượng ảnh chụp, thêm Annotation (chú thích) và thực hiện chỉnh sửa ảnh chụp màn hình cơ bản mà không cần phần mềm phức tạp.
Phương Pháp Truyền Thống Và Nhanh Nhất Trên Hệ Điều Hành Windows
Microsoft Windows, từ các phiên bản cũ đến Windows 11 hiện tại, đều cung cấp nhiều phương pháp tích hợp để chụp ảnh màn hình. Những phương pháp này được thiết kế để đơn giản hóa thao tác, giúp người dùng tiết kiệm thời gian.
Sử Dụng Phím PrtScn (Print Screen) – Giải Pháp Cơ Bản
Phím PrtScn (hoặc PrtSc, Print Screen) là công cụ chụp màn hình lâu đời nhất và cơ bản nhất trên máy tính Windows. Phím này thường nằm ở góc trên bên phải của bàn phím.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình Vào Clipboard
Khi bạn nhấn PrtScn, hệ thống sẽ chụp toàn bộ những gì đang hiển thị trên màn hình. Ảnh chụp này không được lưu thành tập tin ngay lập tức. Thay vào đó, nó được lưu trữ tạm thời trong bộ nhớ đệm (clipboard).
Để xem hoặc sử dụng ảnh, bạn cần dán (Paste) nó vào một ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh. Ứng dụng phổ biến và có sẵn là Microsoft Paint. Bạn mở Paint, nhấn tổ hợp phím Ctrl + V để dán ảnh đã chụp.
Chụp Cửa Sổ Đang Hoạt Động
Nếu bạn chỉ muốn chụp một cửa sổ ứng dụng cụ thể thay vì toàn bộ màn hình, hãy sử dụng tổ hợp phím Alt + PrtScn. Thao tác này sẽ giới hạn phạm vi chụp vào cửa sổ đang được chọn (cửa sổ đang hoạt động).
Giống như cách chụp toàn màn hình, ảnh chụp cửa sổ cũng được lưu vào clipboard. Bạn cần dán nó vào Paint, Word, hoặc bất kỳ phần mềm nào khác để xem hoặc lưu lại dưới dạng file ảnh. Phương pháp này rất hữu ích khi bạn cần tập trung vào một nội dung duy nhất.
Tổ Hợp Phím Windows + PrtScn – Tự Động Lưu Ảnh
Một cải tiến lớn trong các phiên bản Windows hiện đại là khả năng chụp và tự động lưu ảnh màn hình thành tệp tin. Điều này loại bỏ bước phải dán ảnh vào một ứng dụng khác.
Cơ Chế Hoạt Động
Khi bạn nhấn tổ hợp phím Windows (biểu tượng lá cờ) + PrtScn, màn hình của bạn sẽ nháy lên một lần. Điều này xác nhận rằng ảnh đã được chụp thành công.
Ảnh chụp sẽ được lưu trữ tự động trong thư mục riêng. Bạn có thể tìm thấy chúng trong This PC -> Pictures -> Screenshots. Các tệp tin sẽ được đánh số thứ tự (ví dụ: Screenshot (1).png, Screenshot (2).png).
Ưu Điểm Của Việc Tự Động Lưu
Lợi ích chính của phương pháp này là tính tiện lợi và tốc độ. Nó lý tưởng cho những người cần chụp nhiều ảnh màn hình liên tiếp. Nó cũng đảm bảo rằng bạn sẽ không vô tình làm mất ảnh chụp nếu bộ nhớ đệm bị ghi đè.
Kỹ thuật viên thường sử dụng phương pháp này để ghi lại các lỗi hệ thống hoặc cấu hình máy tính. Định dạng tệp mặc định là PNG, đảm bảo chất lượng hình ảnh cao.
Cách chụp ảnh màn hình trên máy tính để bàn Windows 10 bằng các phím tắt và ứng dụng tích hợp sẵn.
Công Cụ Chụp Ảnh Màn Hình Chuyên Dụng Của Windows
Từ Windows Vista, Microsoft đã bắt đầu giới thiệu các công cụ chuyên dụng hơn để quản lý việc chụp ảnh. Các công cụ này cho phép người dùng tùy chỉnh khu vực chụp và cung cấp khả năng chỉnh sửa cơ bản.
Snip & Sketch (Công Cụ Hiện Đại Trên Windows 10/11)
Snip & Sketch là công cụ chụp ảnh màn hình chính thức và được khuyến nghị trên Windows 10 và Windows 11. Nó thay thế cho Snipping Tool truyền thống bằng giao diện người dùng hiện đại và tích hợp sâu hơn vào hệ điều hành.
Kích Hoạt Nhanh Chóng
Cách nhanh nhất để mở Snip & Sketch là sử dụng tổ hợp phím Windows + Shift + S. Khi kích hoạt, màn hình sẽ mờ đi và một thanh menu nhỏ xuất hiện ở phía trên.
Thanh menu này cung cấp bốn chế độ chụp chính. Bạn có thể chọn chế độ chụp hình chữ nhật (Rectangular Snip), chụp tự do (Freeform Snip), chụp cửa sổ (Window Snip), hoặc chụp toàn màn hình (Fullscreen Snip).
Tính Năng Chỉnh Sửa Và Chú Thích
Sau khi chụp, ảnh sẽ xuất hiện dưới dạng thông báo ở góc dưới bên phải màn hình. Nhấn vào thông báo để mở ảnh trong giao diện Snip & Sketch.
Tại đây, bạn có thể thực hiện chỉnh sửa ảnh chụp màn hình cơ bản. Các công cụ như bút bi, bút chì, và bút đánh dấu (highlighter) cho phép bạn thêm chú thích trực tiếp lên ảnh. Đây là tính năng rất quan trọng khi bạn muốn làm nổi bật thông tin hoặc hướng dẫn người khác.
Snipping Tool (Công Cụ Cũ Nhưng Vẫn Hữu Ích)
Mặc dù đã có Snip & Sketch, Snipping Tool vẫn tồn tại và được nhiều người dùng quen thuộc. Công cụ này cung cấp một số tính năng hẹn giờ chụp độc đáo.
Ưu Điểm: Hẹn Giờ Chụp
Snipping Tool cho phép bạn thiết lập độ trễ (Delay) trước khi chụp ảnh (từ 1 đến 5 giây). Tính năng này cực kỳ hữu dụng khi bạn cần chụp một menu hoặc hộp thoại tự động biến mất khi bạn tương tác.
Trong Snipping Tool, bạn cũng có các chế độ chụp tương tự: Free-form Snip, Rectangular Snip, Window Snip, và Full-screen Snip. Ảnh chụp sẽ được mở trong giao diện công cụ, nơi bạn có thể lưu, sao chép hoặc gửi email ngay lập tức.
So Sánh Với Snip & Sketch
Snip & Sketch được coi là phiên bản nâng cấp với giao diện mượt mà và tích hợp tốt hơn với clipboard. Tuy nhiên, Snipping Tool vẫn được giữ lại vì tính năng hẹn giờ chụp và sự quen thuộc của người dùng lâu năm.
Đối với người mới, Snip & Sketch (Windows + Shift + S) là lựa chọn hiện đại và tối ưu hơn.
Hướng Dẫn Chi Tiết cách chụp ảnh màn hình trên máy tính để bàn Chạy macOS
Hệ điều hành macOS của Apple nổi tiếng với các phím tắt trực quan và mạnh mẽ để chụp ảnh màn hình. Từ Mojave trở đi, macOS đã tích hợp một giao diện điều khiển chuyên nghiệp, giúp việc chụp và ghi hình trở nên dễ dàng.
Các Tổ Hợp Phím Cơ Bản (Shift-Command-3 và Shift-Command-4)
Người dùng Mac đã quen thuộc với hai tổ hợp phím này từ rất lâu. Chúng cung cấp các chức năng chụp cơ bản và hiệu quả.
Chụp Toàn Màn Hình (Shift-Command-3)
Tổ hợp phím Shift + Command (⌘) + 3 sẽ chụp toàn bộ nội dung đang hiển thị trên tất cả các màn hình được kết nối. Ảnh chụp sẽ tự động được lưu dưới định dạng PNG hoặc JPG (tùy cài đặt) trên Desktop.
Chụp Khu Vực Tùy Chỉnh (Shift-Command-4)
Để chụp một khu vực màn hình cụ thể, hãy nhấn Shift + Command + 4. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình dấu thập. Bạn nhấp chuột và kéo để tạo một khung chọn.
Khi thả chuột ra, ảnh của khu vực đã chọn sẽ tự động được lưu trên Desktop. Phương pháp này cho phép bạn kiểm soát chính xác nội dung cần chụp.
Sử Dụng Ứng Dụng Screenshot (Shift-Command-5) – Giao Diện Điều Khiển Nâng Cao
Ứng dụng Screenshot (Ảnh Chụp Màn Hình) được giới thiệu trên macOS Mojave. Đây là công cụ toàn diện nhất cho việc chụp và quay màn hình trên Mac.
Kích Hoạt Và Chế Độ Chụp
Nhấn tổ hợp phím Shift + Command + 5 để mở thanh điều khiển Screenshot. Thanh này hiển thị một loạt các biểu tượng cho các chế độ chụp khác nhau.
Các tùy chọn bao gồm: chụp toàn bộ màn hình, chụp một cửa sổ, chụp một phần được chọn, quay video toàn bộ màn hình, hoặc quay video một phần được chọn.
Tùy Chọn Lưu Trữ và Quay Video
Nút Options (Tùy chọn) trong thanh điều khiển cho phép bạn quyết định nơi lưu trữ ảnh (Desktop, Documents, Mail, Messages, Clipboard). Bạn cũng có thể thiết lập hẹn giờ chụp (5 hoặc 10 giây).
Đặc biệt, công cụ này tích hợp khả năng quay video màn hình (Screen Recording) chất lượng cao. Điều này rất hữu ích cho việc tạo hướng dẫn hoặc ghi lại quy trình làm việc phức tạp.
Cách Chụp Cửa Sổ Ứng Dụng Đơn Lẻ
Sau khi nhấn Shift + Command + 4, thay vì kéo khung chọn, bạn nhấn phím Spacebar. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình máy ảnh. Di chuyển máy ảnh qua cửa sổ bạn muốn chụp.
Khi cửa sổ được làm nổi bật, nhấp chuột trái. Ảnh chụp sẽ chỉ bao gồm cửa sổ đó, đồng thời tự động bao gồm cả bóng đổ (drop shadow) của cửa sổ, tạo ra một bức ảnh chuyên nghiệp.
Hướng dẫn sử dụng các công cụ đa nền tảng để chụp và chỉnh sửa ảnh màn hình máy tính để bàn.
Giải Pháp Nâng Cao: Phần Mềm Chụp Ảnh Màn Hình Bên Thứ Ba
Mặc dù các ứng dụng tích hợp sẵn trên Windows và macOS rất mạnh mẽ, nhưng chúng vẫn thiếu một số tính năng nâng cao. Phần mềm bên thứ ba thường lấp đầy khoảng trống này, cung cấp khả năng chụp cuộn trang (scrolling capture) và chia sẻ nhanh chóng.
Giới Thiệu Về Phần Mềm Lightshot
Lightshot là một trong những phần mềm chụp ảnh màn hình đa nền tảng (Windows/macOS) phổ biến nhất hiện nay nhờ sự đơn giản và tính năng chỉnh sửa nhanh.
Cách Thức Hoạt Động
Khi cài đặt Lightshot, nó sẽ thay thế chức năng mặc định của phím PrtScn. Khi nhấn PrtScn, màn hình sẽ mờ đi và bạn có thể chọn khu vực cần chụp.
Lightshot không chỉ là công cụ chụp. Nó cung cấp một loạt các công cụ chỉnh sửa ngay trên màn hình chụp. Bạn có thể vẽ đường mũi tên, hình chữ nhật, thêm văn bản, và làm nổi bật khu vực quan trọng. Các công cụ này chính là các chức năng Annotation cơ bản.
Chia Sẻ Trực Tuyến Tức Thì
Một tính năng nổi bật của Lightshot là khả năng tải ảnh chụp lên dịch vụ lưu trữ đám mây riêng của họ chỉ với một cú nhấp chuột. Sau khi tải lên, bạn sẽ nhận được một đường dẫn (URL) để chia sẻ ngay lập tức. Điều này cực kỳ tiện lợi cho việc trao đổi thông tin nhanh trong nhóm làm việc.
Sử Dụng Phần Mềm Greenshot (Chuyên Dụng Cho Windows)
Greenshot là một công cụ mã nguồn mở và miễn phí, được giới chuyên môn đánh giá cao về tính năng và tùy chỉnh. Nó mạnh mẽ hơn nhiều so với các công cụ mặc định của Windows.
Chụp Cuộn Trang (Scrolling Capture)
Đây là tính năng quan trọng mà hầu hết các công cụ tích hợp không có. Greenshot cho phép bạn chụp toàn bộ nội dung của một trang web hoặc tài liệu dài, vượt ra ngoài giới hạn hiển thị của màn hình hiện tại.
Để thực hiện, bạn chọn tùy chọn ‘Capture window’ (Chụp cửa sổ) và nhấn Shift + PrtScn. Greenshot sẽ tự động cuộn và ghép các phần màn hình lại thành một bức ảnh duy nhất.
Tùy Chọn Xuất Ảnh Đa Dạng
Sau khi chụp, Greenshot cung cấp nhiều tùy chọn xuất ảnh hơn Lightshot. Bạn có thể:
- Lưu vào thư mục định sẵn.
- Sao chép vào clipboard.
- Mở trực tiếp trong ứng dụng chỉnh sửa ảnh ngoài (như Photoshop).
- Gửi đến các dịch vụ đám mây (OneDrive, Dropbox) hoặc email.
Tính linh hoạt này làm cho Greenshot trở thành lựa chọn hàng đầu cho các kỹ thuật viên và nhà phát triển cần tài liệu hóa chi tiết.
Các Kỹ Thuật Chụp Ảnh Màn Hình Đặc Biệt
Trong một số tình huống đặc thù, các phương pháp chụp ảnh màn hình tiêu chuẩn có thể không đủ. Điều này bao gồm việc chụp ảnh trong môi trường chơi game hoặc khi cần lưu lại toàn bộ nội dung của một trang web dài.
Chụp Màn Hình Khi Chơi Game (Sử Dụng Xbox Game Bar và Steam)
Các ứng dụng game thường khóa hoặc can thiệp vào các tổ hợp phím chụp màn hình truyền thống. Do đó, cần có các công cụ chuyên biệt để ghi lại khoảnh khắc trong game.
Xbox Game Bar (Windows 10/11)
Windows tích hợp Xbox Game Bar (được kích hoạt bằng phím Windows + G) để quản lý hiệu suất và ghi lại hoạt động chơi game.
Để chụp ảnh màn hình trong game, bạn chỉ cần nhấn tổ hợp phím Windows + Alt + PrtScn. Ảnh sẽ được lưu tự động trong thư mục Videos -> Captures. Game Bar đảm bảo chất lượng ảnh chụp cao mà không làm gián đoạn trò chơi.
Nền Tảng Steam
Đối với game thủ PC sử dụng Steam, việc chụp ảnh màn hình đơn giản hơn nhiều. Phím mặc định để chụp là F12.
Steam sẽ tự động lưu ảnh chụp, đồng thời thông báo cho bạn về vị trí lưu. Sau khi thoát game, Steam còn cung cấp giao diện để xem lại, chú thích và tải ảnh lên tài khoản cộng đồng của bạn.
Chụp Cửa Sổ Đang Cuộn (Scrolling Capture)
Như đã đề cập, chụp cuộn trang là một nhu cầu lớn khi cần lưu trữ toàn bộ nội dung văn bản. Nếu không muốn dùng phần mềm bên thứ ba như Greenshot, bạn vẫn có thể thực hiện theo các cách sau.
Giải Pháp Thủ Công và Ứng Dụng Trình Duyệt
Nếu không thể dùng phần mềm, bạn có thể chụp từng phần màn hình bằng Snip & Sketch (Win + Shift + S), sau đó ghép chúng lại bằng các công cụ chỉnh sửa ảnh (ghép ảnh thủ công).
Tuy nhiên, hầu hết các trình duyệt hiện đại (Chrome, Firefox, Edge) đều tích hợp tính năng này. Ví dụ, trong Chrome Developer Tools, bạn có thể nhấn Ctrl + Shift + I (hoặc F12), sau đó nhấn Ctrl + Shift + P, gõ “screenshot” và chọn “Capture full size screenshot”. Phương pháp này đảm bảo tính chính xác và chất lượng cao.
Kỹ thuật viên máy tính hướng dẫn chi tiết cách chụp ảnh màn hình trên máy tính để bàn bằng phần mềm chuyên dụng.
Khắc Phục Lỗi Phổ Biến Khi Chụp Ảnh Màn Hình
Là một kỹ thuật viên, tôi thường gặp một số vấn đề mà người dùng mới hay mắc phải khi cố gắng chụp ảnh màn hình. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp khắc phục nhanh chóng.
Lỗi Ảnh Đen Thui (DRM và Vấn Đề Bảo mật)
Khi bạn cố gắng chụp ảnh màn hình các nội dung video hoặc phim được bảo vệ bản quyền (như Netflix, Amazon Prime Video), ảnh chụp thường chỉ hiện ra màu đen hoặc trắng.
Đây là do cơ chế Bảo mật DRM (Digital Rights Management) ngăn chặn sao chép nội dung. Hệ thống sẽ phát hiện hành vi chụp màn hình và tự động chặn đầu ra hình ảnh.
Giải pháp: Tắt tính năng tăng tốc phần cứng (Hardware Acceleration) trong cài đặt trình duyệt của bạn. Hoặc sử dụng các công cụ chụp ảnh chuyên nghiệp hơn có khả năng bỏ qua một số lớp bảo vệ DRM nhẹ.
Lỗi Phím PrtScn Không Hoạt Động
Một số bàn phím laptop hoặc máy tính để bàn (đặc biệt là bàn phím cơ) có thể yêu cầu bạn nhấn phím chức năng (Fn) cùng với PrtScn.
Kiểm tra xem bàn phím của bạn có phím F Lock hoặc Fn Lock không. Nếu có, hãy đảm bảo rằng khóa chức năng được bật hoặc tắt tùy thuộc vào cài đặt mặc định của nhà sản xuất. Thao tác này sẽ đảm bảo phím PrtScn hoạt động độc lập.
Sự Cố Về Thư Mục Lưu Trữ
Nếu bạn sử dụng tổ hợp phím Windows + PrtScn nhưng không tìm thấy ảnh trong thư mục Screenshots, có thể thư mục đó đã bị thay đổi hoặc thiếu quyền truy cập.
Kiểm tra thủ công đường dẫn C:UsersTên_Người_DùngPicturesScreenshots. Nếu thư mục không tồn tại, Windows có thể tạo lại nó tự động khi bạn chụp ảnh tiếp theo. Đảm bảo rằng bạn có đủ quyền ghi vào thư mục Pictures.
Phân Tích Chuyên Môn: Khi Nào Nên Dùng Công Cụ Nào?
Việc lựa chọn công cụ chụp ảnh màn hình phụ thuộc vào mục đích sử dụng. Là một kỹ thuật viên, tôi khuyên bạn nên phân biệt rõ ràng giữa nhu cầu nhanh chóng và nhu cầu chuyên nghiệp.
Nhu Cầu Nhanh Chóng và Tạm Thời (Clipboard)
Sử dụng PrtScn (Windows) hoặc Shift + Command + 4 (Mac) nếu bạn chỉ cần sao chép nhanh một đoạn văn bản hay hình ảnh nhỏ và dán nó ngay lập tức vào email, chat, hoặc tài liệu Word. Phương pháp này không tạo file rác.
Nhu Cầu Gửi Báo Cáo hoặc Lưu Trữ Chính Thức (Tạo File)
Sử dụng tổ hợp Windows + PrtScn (Windows) hoặc Shift + Command + 3 (Mac). Các ảnh này được lưu tự động, lý tưởng cho việc tạo ra một chuỗi bằng chứng hoặc hướng dẫn từng bước.
Nhu Cầu Chú Thích và Phân Tích (Annotation)
Sử dụng Snip & Sketch (Windows + Shift + S) hoặc ứng dụng Screenshot (Shift + Command + 5 trên Mac). Các công cụ này cho phép bạn thêm Annotation (vẽ, gạch chân) ngay sau khi chụp.
Trong môi trường kỹ thuật, đây là lựa chọn tốt nhất để khoanh vùng lỗi hoặc chỉ dẫn các bước cấu hình. Khả năng chỉnh sửa ảnh chụp màn hình ngay lập tức làm tăng hiệu quả giao tiếp.
Nhu Cầu Nâng Cao (Chụp Cuộn Trang và Tùy Biến)
Đối với các dự án lớn, chẳng hạn như tài liệu hóa toàn bộ giao diện người dùng hoặc trang web dài, phần mềm bên thứ ba như Greenshot là không thể thiếu. Chúng cung cấp các tính năng chuyên sâu mà các công cụ ứng dụng tích hợp sẵn không thể đáp ứng.
Cá nhân hóa phím tắt, tùy chỉnh định dạng đầu ra (JPG, GIF, BMP, PNG) và khả năng tích hợp với các dịch vụ đám mây là lợi thế lớn của các công cụ này. Điều này đặc biệt quan trọng khi làm việc trong môi trường đa nền tảng cần sự đồng bộ hóa.
Sau khi đọc hướng dẫn chi tiết này, bạn đã nắm vững cách chụp ảnh màn hình trên máy tính để bàn thông qua mọi phương pháp hiện có, từ phím tắt cơ bản đến phần mềm chuyên nghiệp. Việc thành thạo các kỹ thuật này không chỉ giúp bạn làm việc nhanh hơn mà còn đảm bảo chất lượng tài liệu hóa. Từ việc sử dụng phím PrtScn cho nhu cầu nhanh chóng, đến việc khai thác Snip & Sketch để thêm chú thích chuyên nghiệp, bạn đã được trang bị đầy đủ kiến thức. Hãy áp dụng linh hoạt các công cụ này để tối ưu hóa công việc và nâng cao kỹ năng sử dụng máy tính của mình.
Ngày Cập Nhật 28/11/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
