Việc học tập và họp trực tuyến qua Zoom đã trở thành tiêu chuẩn mới. Nắm vững cách vẽ máy tính là kỹ năng thiết yếu để tăng cường tương tác và minh họa nội dung một cách trực quan, đặc biệt trong môi trường giáo dục. Bài viết này, được xây dựng từ kinh nghiệm thực tiễn của kỹ thuật viên máy tính, sẽ cung cấp hướng dẫn chuyên sâu về việc sử dụng công cụ Annotate và Bảng trắng (Whiteboard). Chúng tôi sẽ đi sâu vào các kỹ thuật chia sẻ màn hình Zoom và kiểm soát quyền vẽ để tối ưu hóa trải nghiệm tương tác trực tuyến hiệu quả.
Tổng Quan Về Các Công Cụ Vẽ Trong Zoom Trên Máy Tính
Công cụ vẽ (Annotation) trong Zoom là một tính năng mạnh mẽ. Nó cho phép người dùng thêm chú thích, vẽ hình dạng, hoặc đánh dấu trực tiếp lên màn hình chia sẻ hoặc trên Bảng trắng chuyên dụng. Tính năng này đã thay thế hoàn toàn nhu cầu sử dụng bảng đen hay bảng giấy truyền thống trong các lớp học ảo.
Vai trò của tính năng vẽ trong môi trường học trực tuyến
Tính năng vẽ có vai trò then chốt trong việc tạo ra một môi trường học tập trực quan và năng động. Đối với giáo viên, nó giúp minh họa các khái niệm phức tạp, giải bài tập từng bước, hoặc thu hút sự chú ý của học sinh. Học sinh có thể sử dụng các công cụ vẽ để phản hồi tức thì, điền vào chỗ trống, hoặc tham gia vào các hoạt động nhóm.
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở ngữ cảnh sử dụng. Whiteboard là một không gian trống hoàn toàn để phác thảo ý tưởng mới. Trong khi đó, Annotate được sử dụng để chú thích lên nội dung đã tồn tại (tài liệu, hình ảnh, trang web) trong quá trình chia sẻ màn hình.
Điều kiện tiên quyết để sử dụng chức năng vẽ
Để đảm bảo mọi tính năng vẽ hoạt động trơn tru, người dùng cần kiểm tra phiên bản ứng dụng Zoom. Luôn sử dụng Zoom Desktop Client phiên bản mới nhất. Điều này đảm bảo bạn có đầy đủ các công cụ và bản vá lỗi mới nhất.
Hơn nữa, quyền truy cập phòng họp cũng rất quan trọng. Thông thường, Host (chủ trì) có toàn quyền kiểm soát tính năng này. Người tham gia (học sinh) có thể cần được Host cho phép vẽ, đặc biệt khi sử dụng tính năng Annotate trên màn hình được chia sẻ bởi người khác.
Kỹ Thuật Sử Dụng Bảng Trắng (Whiteboard) Chuyên Sâu
Bảng trắng của Zoom là không gian lý tưởng cho việc động não (brainstorming), phác thảo công thức hoặc giải quyết vấn đề. Nó mô phỏng lại hoàn toàn trải nghiệm viết trên bảng truyền thống.
Quy trình kích hoạt Bảng trắng (Whiteboard)
Để bắt đầu sử dụng Bảng trắng, hãy đảm bảo bạn đang ở trong một cuộc họp Zoom. Thao tác này tương đối đơn giản, nhưng cần lưu ý các tùy chọn chia sẻ nâng cao.
Đầu tiên, nhấn vào biểu tượng Share Screen (Chia sẻ màn hình) ở thanh công cụ phía dưới màn hình. Sau đó, trong cửa sổ tùy chọn chia sẻ, bạn chọn tab Basic. Cuối cùng, chọn tùy chọn Whiteboard và nhấp vào nút Share.
Chọn Whiteboard và nhấn Share để bắt đầu vẽ trên không gian trống
Sau khi chia sẻ, một màn hình trắng sẽ xuất hiện. Nếu đây là lần đầu tiên bạn sử dụng, hệ thống sẽ mặc định tạo một trang mới. Nếu bạn đã từng sử dụng, bạn có thể chọn tạo bảng mới hoặc tiếp tục chỉnh sửa bảng cũ đã lưu.
Khám phá Bộ công cụ vẽ trên Whiteboard
Thanh công cụ Annotate sẽ tự động xuất hiện khi bạn kích hoạt Whiteboard hoặc chia sẻ màn hình. Đây là nơi chứa tất cả các tùy chọn để bạn thực hiện các thao tác vẽ.
Draw: Lựa chọn nét vẽ và hình dạng
Công cụ Draw (Vẽ) là nền tảng cho mọi thao tác sáng tạo. Nó cung cấp nhiều tùy chọn khác nhau, bao gồm nét vẽ tự do (freehand), các đường thẳng, hình mũi tên, hình tròn, và hình chữ nhật. Khi vẽ các hình dạng cơ bản như hình tròn hoặc hình vuông, hãy giữ phím Shift trong khi kéo chuột. Thao tác này giúp đảm bảo các hình dạng được vẽ ra là hoàn hảo (hình tròn hoàn hảo, hình vuông hoàn hảo).
Stamp: Sử dụng ký hiệu đánh dấu nhanh
Công cụ Stamp (Ký hiệu) đặc biệt hữu ích cho các hoạt động tương tác nhanh. Thay vì vẽ thủ công, bạn có thể đặt các ký hiệu định sẵn lên bảng. Các ký hiệu phổ biến bao gồm dấu tích (Check), dấu X, mũi tên, ngôi sao và trái tim. Học sinh có thể dùng Stamp để bỏ phiếu hoặc xác nhận câu trả lời mà không cần viết quá nhiều.
Text và Format: Tùy chỉnh thẩm mỹ và độ rõ ràng
Công cụ Text (Văn bản) cho phép bạn gõ chữ trực tiếp lên Bảng trắng. Việc sử dụng văn bản thay vì nét vẽ tay giúp đảm bảo thông tin quan trọng được trình bày rõ ràng.
Công cụ Format (Định dạng) là nơi bạn tùy chỉnh màu sắc, độ dày nét vẽ, và phông chữ. Một mẹo chuyên gia là sử dụng màu sắc tương phản mạnh. Ví dụ, sử dụng màu đỏ hoặc xanh đậm trên nền trắng để tăng cường khả năng đọc. Bạn cũng có thể điều chỉnh độ dày của nét vẽ để phân biệt giữa các chi tiết chính và chi tiết phụ.
Giao diện Bảng trắng hiển thị đầy đủ các công cụ vẽ và tùy chỉnh
Quản lý và lưu trữ Whiteboard
Một trong những ưu điểm lớn của Bảng trắng trên Zoom là khả năng lưu trữ. Bạn không cần phải chụp màn hình hay xóa sạch mọi thứ khi kết thúc.
Tính năng Save (Lưu) cho phép bạn lưu toàn bộ nội dung đã vẽ thành một tệp hình ảnh PNG hoặc tài liệu PDF. Sau khi nhấn Save, file sẽ tự động được lưu vào thư mục Zoom trên máy tính của bạn. Điều này rất tiện lợi cho việc xem lại hoặc chia sẻ tài liệu học tập sau buổi học.
Zoom cũng hỗ trợ tạo nhiều trang Bảng trắng. Bạn chỉ cần chọn biểu tượng dấu cộng (+) để thêm một New Whiteboard. Điều này giúp bạn tổ chức các ý tưởng hoặc bài tập trên các trang riêng biệt mà không làm lộn xộn một trang duy nhất.
Cuối cùng, công cụ Clear cung cấp ba tùy chọn xóa chi tiết:
- Clear My Drawings: Xóa tất cả nét vẽ của riêng bạn.
- Clear Others’ Drawings: Xóa tất cả nét vẽ của những người tham gia khác.
- Clear All Drawings: Xóa toàn bộ nội dung trên bảng.
Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Vẽ Lên Màn Hình Chia Sẻ (Annotate)
Annotate trên màn hình chia sẻ cho phép người dùng tương tác trực tiếp lên tài liệu hoặc ứng dụng đang được trình chiếu. Đây là cách hiệu quả để chỉ ra lỗi sai, nhấn mạnh đoạn văn bản quan trọng, hoặc giải thích một hình ảnh cụ thể.
Kích hoạt chức năng Annotate khi chia sẻ màn hình
Để bắt đầu, Host phải chia sẻ màn hình của mình trước. Nhấn Share Screen và chọn cửa sổ ứng dụng (ví dụ: PowerPoint, trình duyệt web, hoặc Paint) mà bạn muốn chia sẻ. Sau đó nhấn Share.
Chọn màn hình muốn chia sẻ và nhấn Share
Khi màn hình bắt đầu được chia sẻ, thanh công cụ điều khiển Zoom sẽ xuất hiện. Trên thanh này, bạn tìm và nhấp vào nút Annotate (Chú thích). Khi bạn nhấp vào Annotate, thanh công cụ vẽ sẽ mở ra. Lúc này, bạn có thể thoải mái vẽ trực tiếp lên nội dung đang được hiển thị.
Sử dụng công cụ Annotate cho mục đích giảng dạy và phản hồi
Sử dụng Annotate khác biệt đôi chút so với Whiteboard. Mục tiêu chính là chỉ dẫn và tương tác với nội dung.
Sử dụng công cụ Line (Đường thẳng) và Arrow (Mũi tên) để chỉ dẫn trực tiếp đến các yếu tố cụ thể trên màn hình. Ví dụ, giáo viên có thể dùng mũi tên để chỉ vào một chi tiết đồ họa trong biểu đồ.
Công cụ Spotlight là một tính năng cực kỳ hữu ích cho giảng dạy. Nó hoạt động như một con trỏ laser ảo. Khi bạn di chuyển chuột, một chấm sáng (hoặc mũi tên Spotlight) sẽ theo dõi, giúp học sinh tập trung vào điểm bạn đang trình bày. Tính năng Vanishing Pen (Bút biến mất) cho phép bạn vẽ và chú thích nhanh. Các nét vẽ này sẽ tự động mờ đi và biến mất sau vài giây, tránh để lại sự lộn xộn trên màn hình.
Đối với các bài tập cần phản hồi, sử dụng công cụ Draw để khoanh tròn các câu trả lời đúng, hoặc gạch chân các đoạn văn cần chỉnh sửa. Luôn ghi nhớ sử dụng Format để chọn màu sắc phù hợp với ngữ cảnh phản hồi (ví dụ: màu đỏ cho sửa lỗi, màu xanh lá cho khen ngợi).
Nhấp vào nút Annotate trên thanh công cụ Zoom để hiển thị các công cụ vẽ
Tương tác hai chiều: Cách học sinh vẽ lên màn hình giáo viên chia sẻ
Tính năng Annotate không chỉ dành cho người chia sẻ màn hình. Mọi người tham gia đều có thể vẽ lên màn hình đang được chia sẻ, miễn là Host chưa tắt quyền này. Đây là chìa khóa để khuyến khích tương tác trực tuyến.
Để học sinh có thể vẽ lên màn hình của giáo viên:
- Học sinh nhìn lên phía trên cùng của màn hình Zoom.
- Nhấn vào View Options (Tùy chọn xem).
- Chọn Annotate.
Sau khi chọn, thanh công cụ vẽ sẽ xuất hiện. Học sinh có thể sử dụng các công cụ này để trả lời câu hỏi hoặc đánh dấu bài tập. Để tránh nhầm lẫn, tên của người thực hiện chú thích sẽ được hiển thị ngay bên cạnh nét vẽ của họ (nếu tính năng này được bật).
Kỹ Thuật Nâng Cao: Kiểm Soát Quyền Vẽ (Quản Lý Lớp Học)
Trong môi trường học tập, việc kiểm soát quyền Annotate là vô cùng cần thiết. Nếu không được quản lý, học sinh có thể lạm dụng tính năng này. Điều này dẫn đến sự gián đoạn nghiêm trọng và làm mất tập trung vào nội dung bài giảng.
Tầm quan trọng của việc kiểm soát quyền vẽ
Việc giáo viên (Host) kiểm soát quyền vẽ giúp duy trì kỷ luật và sự tập trung trong lớp học ảo. Khi cần sự tập trung tuyệt đối vào bài thuyết trình hoặc khi thực hiện các bài kiểm tra, quyền vẽ cần được tắt. Khi cần tương tác hoặc làm bài tập nhóm, quyền vẽ nên được mở.
Việc kiểm soát chặt chẽ cũng thể hiện tính chuyên môn và quản lý cao của người giảng dạy. Điều này tạo ra một trải nghiệm học tập có cấu trúc và đáng tin cậy hơn.
Các bước tắt quyền Annotate cho người tham gia
Nếu giáo viên đang chia sẻ màn hình và muốn tắt quyền vẽ cho học sinh, quy trình thực hiện rất đơn giản. Thao tác này có thể được thực hiện tức thì mà không làm gián đoạn việc chia sẻ màn hình.
Bước 1: Trên thanh công cụ điều khiển chia sẻ màn hình (thường nằm ở phía trên màn hình), nhấn vào nút More (Thêm).
Bước 2: Trong menu thả xuống của More, bạn tìm và chọn Disable Annotation for Others (Tắt chú thích cho người khác).
Trên thanh công cụ chia sẻ màn hình, nhấn vào mục More và chọn Disable Annotation for Others
Ngay lập tức, tất cả người tham gia, bao gồm cả học sinh, sẽ mất khả năng vẽ lên màn hình chia sẻ. Chỉ có Host là người duy nhất còn giữ quyền này. Bạn có thể bật lại quyền này bất cứ lúc nào bằng cách chọn Enable Annotation for Others trong cùng menu.
Sử dụng tính năng “Show Names of Annotators”
Đây là một công cụ quản lý lớp học cực kỳ hiệu quả. Khi tính năng này được bật, tên của người tham gia sẽ xuất hiện ngay lập tức bên cạnh bất kỳ nét vẽ hoặc chú thích nào họ tạo ra.
Để bật tính năng này, giáo viên cũng truy cập vào menu More trên thanh công cụ chia sẻ. Sau đó chọn Show Names of Annotators (Hiển thị tên người chú thích).
Tính năng này tạo ra sự minh bạch tuyệt đối. Nếu một học sinh vẽ bậy hoặc làm gián đoạn bài giảng, giáo viên sẽ biết chính xác người đó là ai. Điều này khuyến khích học sinh sử dụng công cụ Annotate một cách có trách nhiệm và đúng mục đích. Đây là một mẹo then chốt để duy trì trật tự trong lớp học trực tuyến lớn.
Khắc Phục Lỗi Thường Gặp Và Mẹo Chuyên Gia Khi Vẽ Trên Zoom
Mặc dù các công cụ vẽ rất dễ sử dụng, người dùng đôi khi vẫn gặp phải một số vấn đề kỹ thuật. Việc nắm rõ cách khắc phục lỗi và các mẹo chuyên gia sẽ giúp bạn tối ưu hóa trải nghiệm sử dụng.
Xử lý sự cố không tìm thấy nút Annotate
Lỗi phổ biến nhất là không thấy nút Annotate khi cần vẽ. Điều này thường xảy ra vì hai lý do chính.
Thứ nhất, Host có thể chưa bật tính năng chú thích trong cài đặt tài khoản (Account Settings) của Zoom. Nếu bạn là quản trị viên hoặc giáo viên, hãy kiểm tra Zoom web portal để đảm bảo tính năng Annotate đã được kích hoạt mặc định.
Thứ hai, nút Annotate chỉ xuất hiện khi một màn hình đang được chia sẻ. Nếu bạn chưa bắt đầu chia sẻ (Share Screen) hoặc đang ở chế độ xem Gallery View, công cụ vẽ sẽ không khả dụng.
Tối ưu hóa trải nghiệm vẽ bằng phần cứng
Sử dụng chuột máy tính để vẽ các đường nét phức tạp trên Zoom thường rất khó khăn và thiếu chính xác. Để tạo ra các nét vẽ tự nhiên, rõ ràng, và đẹp mắt, bạn nên cân nhắc sử dụng bảng vẽ điện tử (Drawing Tablet).
Bảng vẽ điện tử cho phép bạn viết và vẽ tự nhiên như dùng bút trên giấy. Điều này đặc biệt quan trọng đối với giáo viên Toán, Vật lý, hoặc Hóa học, những người cần viết công thức phức tạp hoặc vẽ đồ thị chính xác. Kết hợp bảng vẽ với công cụ Format để điều chỉnh độ dày và độ mịn của nét bút sẽ cho kết quả chuyên nghiệp hơn rất nhiều.
Bí quyết tăng tốc độ thao tác và hiệu suất
Để tăng tốc độ thao tác khi sử dụng các công cụ vẽ, hãy tận dụng tối đa tính năng Undo (Hoàn tác) và Redo (Làm lại). Thay vì dùng Eraser (Tẩy) để xóa một nét vẽ lớn, sử dụng Undo sẽ nhanh hơn nhiều.
Ngoài ra, hãy chuẩn bị sẵn tài liệu nền trước khi bắt đầu chia sẻ. Nếu bạn định giải một bài tập, hãy mở sẵn tài liệu PDF hoặc hình ảnh bài tập đó trên một cửa sổ. Sau đó, khi chia sẻ, bạn chỉ cần chọn cửa sổ này và sử dụng Annotate. Việc này giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo quá trình giảng dạy diễn ra liên tục, chuyên nghiệp.
Khi hoàn tất việc tương tác hoặc trình bày bằng các nét vẽ, luôn nhấn Stop Share để kết thúc chia sẻ màn hình. Điều này giúp mọi người tham gia quay trở lại giao diện cuộc họp chính.
Nhấn Stop Share để kết thúc chia sẻ màn hình Zoom
Việc nắm vững các kỹ thuật vẽ trên Zoom, bao gồm cả việc sử dụng Whiteboard và công cụ Annotate, là chìa khóa để nâng cao chất lượng học tập và họp trực tuyến. Từ việc sử dụng các hình dạng cơ bản trên Bảng trắng đến việc áp dụng các công cụ chỉ dẫn Spotlight trên màn hình chia sẻ, mọi thao tác đều hướng đến mục tiêu tương tác hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc biết cách kiểm soát quyền vẽ thông qua tính năng Disable Annotation for Others và Show Names of Annotators là yếu tố sống còn để duy trì trật tự trong lớp học. Nắm vững cách vẽ máy tính giúp bạn trở thành người tổ chức và người tham gia chủ động, nâng cao chất lượng truyền tải kiến thức trong mọi cuộc họp trực tuyến.
Ngày Cập Nhật 29/11/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
