Trong thời đại số hóa, việc biết cách chụp màn hình ở máy tính là một kỹ năng cơ bản và thiết yếu. Đây là thao tác nhanh nhất để ghi lại thông tin, tài liệu hoặc lỗi kỹ thuật tức thời mà không cần thiết bị ngoại vi. Bài viết này, dành cho cộng đồng kỹ thuật viên và người mới học nghề, sẽ đi sâu vào cách chụp màn hình ở máy tính trên cả Windows và macOS. Chúng tôi cam kết cung cấp các phương pháp chụp ảnh màn hình toàn diện, hướng dẫn cách thay đổi thư mục lưu mặc định, và giải quyết các lỗi PrtSc thường gặp, giúp người dùng làm chủ hoàn toàn thao tác quan trọng này.
Khái Quát Về Chụp Ảnh Màn Hình Và Tính Cần Thiết
Chụp màn hình, hay còn gọi là Screenshot, là quá trình số hóa và ghi lại chính xác những gì đang hiển thị trên màn hình máy tính tại một thời điểm. Thao tác này có ý nghĩa quan trọng trong nhiều khía cạnh từ công việc đến học tập. Nó giúp người dùng tạo ra tài liệu hướng dẫn trực quan, lưu trữ nhanh các hóa đơn trực tuyến, hoặc báo cáo chính xác các lỗi phần mềm cho kỹ thuật viên.
Khác với việc sử dụng điện thoại để chụp lại màn hình máy tính, ảnh chụp màn hình kỹ thuật số đảm bảo chất lượng hình ảnh sắc nét, không bị méo mó, lóa sáng hay phản chiếu. Việc sử dụng đúng phương pháp trong cách chụp màn hình ở máy tính sẽ tiết kiệm thời gian chỉnh sửa và đảm bảo tính chuyên nghiệp của thông tin được truyền tải.
Các Phương Pháp Chụp Màn Hình Cơ Bản Trên Hệ Điều Hành Windows
Hệ điều hành Windows cung cấp nhiều tùy chọn để thực hiện thao tác chụp màn hình, phù hợp với các nhu cầu khác nhau của người dùng. Mỗi tổ hợp phím tắt đều được thiết kế để phục vụ một mục đích cụ thể, từ chụp toàn bộ màn hình đến chỉ chụp một cửa sổ đang hoạt động. Nắm rõ các phím tắt này là bước đầu tiên để làm chủ kỹ năng chụp ảnh màn hình.
Chụp Toàn Màn Hình Và Lưu Vào Bộ Nhớ Tạm (Clipboard)
Phương pháp cơ bản nhất trong cách chụp màn hình ở máy tính là sử dụng phím PrtSc (Print Screen) hoặc PrtScn. Khi người dùng nhấn phím này, một bản sao của toàn bộ màn hình sẽ được chụp lại và lưu trữ trong bộ nhớ tạm thời của hệ thống, hay còn gọi là Clipboard.
Sau khi thực hiện thao tác này, ảnh chụp sẽ chưa được lưu thành một tệp tin vật lý trên ổ đĩa. Người dùng cần mở một trình chỉnh sửa ảnh như Paint, Word, hoặc các công cụ soạn thảo khác. Tại đó, người dùng sẽ nhấn tổ hợp phím Ctrl + V để dán (Paste) ảnh từ Clipboard ra ngoài. Sau đó, tệp tin này mới có thể được lưu lại dưới định dạng PNG hoặc JPG tại vị trí mong muốn.
Chụp Ảnh Cửa Sổ Đang Hoạt Động (Active Window)
Để chỉ chụp lại một cửa sổ ứng dụng đang mở mà không bao gồm thanh Taskbar hoặc các cửa sổ khác, người dùng cần kết hợp phím Alt cùng với phím PrtSc. Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi người dùng muốn tập trung vào nội dung của một chương trình cụ thể mà không bị phân tâm bởi các yếu tố khác trên màn hình nền.
Tương tự như chỉ nhấn PrtSc, ảnh chụp từ Alt + PrtSc cũng chỉ được lưu vào Clipboard. Do đó, người dùng vẫn phải thực hiện các bước dán ảnh và lưu tệp tin như đã đề cập ở trên. Việc này giúp tiết kiệm dung lượng lưu trữ và giảm thiểu thao tác cắt xén ảnh sau khi chụp.
Cách Chụp Và Lưu Ảnh Màn Hình Tự Động Với Windows + PrtSc
Trong các phiên bản Windows hiện đại như Windows 10 và Windows 11, Microsoft đã tích hợp một tính năng giúp tự động chụp và lưu ảnh màn hình thành tệp tin mà không cần bước dán trung gian. Đây là phương pháp phổ biến nhất để thực hiện cách chụp màn hình ở máy tính một cách nhanh chóng.
Tổ Hợp Phím Tắt Và Thư Mục Lưu Mặc Định
Khi người dùng nhấn tổ hợp phím Windows + PrtSc, hệ thống sẽ tự động chụp toàn bộ màn hình. Đồng thời, màn hình sẽ nháy một cái thoáng qua, báo hiệu quá trình chụp đã hoàn tất và tệp tin đã được lưu trữ thành công.
Vị trí lưu trữ mặc định của các tệp ảnh này là trong thư mục Pictures (Hình ảnh) của người dùng. Cụ thể, ảnh sẽ nằm trong thư mục con mang tên Screenshots. Đường dẫn tiêu chuẩn thường là C:Users[Tên người dùng]PicturesScreenshots. Các tệp tin ảnh sẽ được đặt tên theo quy tắc đánh số tự động như Screenshot (1).png, Screenshot (2).png, giúp người dùng dễ dàng theo dõi.
Ảnh Hưởng Của Dịch Vụ Đám Mây OneDrive
Nếu người dùng đã kích hoạt dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive và bật tính năng “Tự động lưu ảnh chụp màn hình vào OneDrive”, vị trí lưu trữ sẽ thay đổi. Thay vì chỉ nằm trên ổ cứng cục bộ, ảnh chụp sẽ được tự động tải lên và lưu trữ trong thư mục Pictures > Screenshots trên OneDrive.
Trong trường hợp này, nhiều người dùng có thể nhầm lẫn khi tìm kiếm ảnh trong thư mục cục bộ thông thường. Do đó, việc kiểm tra cài đặt của OneDrive là một bước quan trọng để xác định chính xác vị trí lưu trữ cuối cùng. Việc đồng bộ hóa này cũng mang lại lợi ích về sao lưu và truy cập ảnh từ nhiều thiết bị khác nhau.
Chụp Màn Hình Nâng Cao Bằng Snipping Tool Và Snip & Sketch
Windows cung cấp các công cụ chụp ảnh chuyên dụng cho những nhu cầu chi tiết hơn, vượt ra ngoài khả năng của các phím tắt cơ bản. Đây là giải pháp hoàn hảo cho những người cần linh hoạt trong việc lựa chọn khu vực chụp và chỉnh sửa nhanh.
Sử Dụng Snipping Tool (Windows Cũ)
Snipping Tool là một công cụ truyền thống cho phép người dùng chụp ảnh màn hình theo nhiều chế độ khác nhau. Công cụ này bao gồm các tùy chọn như Free-form Snip (chụp theo hình dạng tự do), Rectangular Snip (chụp hình chữ nhật), Window Snip (chụp cửa sổ) và Full-screen Snip (chụp toàn màn hình).
Tính năng nổi bật của Snipping Tool là khả năng chụp ảnh có hẹn giờ (Delay Snip), cho phép người dùng thiết lập một khoảng thời gian trước khi ảnh được chụp. Điều này rất hữu ích khi cần chụp các menu thả xuống hoặc các yếu tố giao diện chỉ xuất hiện tạm thời.
Tận Dụng Snip & Sketch Với Tổ Hợp Phím Windows + Shift + S
Trong Windows 10 và 11, Snipping Tool đã được thay thế bằng công cụ Snip & Sketch, có thể kích hoạt nhanh bằng tổ hợp phím Windows + Shift + S. Thao tác này sẽ làm mờ màn hình và hiển thị một thanh công cụ nhỏ ở trên cùng, cho phép người dùng chọn nhanh chế độ chụp.
Các tùy chọn bao gồm chụp hình chữ nhật, hình dạng tự do, cửa sổ và toàn màn hình. Sau khi chụp, ảnh sẽ được lưu vào Clipboard và một thông báo sẽ xuất hiện ở góc dưới bên phải màn hình. Nhấp vào thông báo đó sẽ mở giao diện Snip & Sketch để người dùng có thể thêm chú thích, đánh dấu hoặc cắt xén trước khi lưu tệp tin.
Tận Dụng Xbox Game Bar Cho Việc Ghi Hình Và Chụp Ảnh Nhanh
Xbox Game Bar không chỉ là một công cụ dành riêng cho game thủ mà còn là một tiện ích mạnh mẽ để thực hiện cách chụp màn hình ở máy tính trong môi trường ứng dụng và chơi game. Công cụ này đặc biệt hiệu quả khi người dùng cần ghi lại các khoảnh khắc trong game hoặc các cuộc họp trực tuyến.
Kích Hoạt Game Bar Và Các Phím Tắt Chụp Ảnh
Người dùng có thể kích hoạt Xbox Game Bar bằng cách nhấn tổ hợp phím Windows + G. Trong giao diện Game Bar, sẽ có một widget mang tên “Capture” hoặc “Ghi lại”. Tại đây, người dùng có thể nhanh chóng nhấn vào biểu tượng máy ảnh để chụp lại cửa sổ đang hoạt động.
Một tổ hợp phím tắt chuyên dụng khác cho việc chụp ảnh qua Game Bar là Windows + Alt + PrtSc. Khi sử dụng tổ hợp này, ảnh sẽ được chụp ngay lập tức mà không cần mở giao diện Game Bar. Điều này đảm bảo tốc độ và không làm gián đoạn quá trình làm việc hoặc giải trí của người dùng.
Vị Trí Lưu Ảnh Mặc Định Của Game Bar (Thư Mục Captures)
Các tệp ảnh được chụp thông qua Xbox Game Bar sẽ không được lưu vào thư mục Screenshots thông thường. Thay vào đó, chúng sẽ được hệ thống đặt vào thư mục Captures, nằm trong thư mục Videos của người dùng. Đường dẫn mặc định thường là C:Users[Tên người dùng]VideosCaptures.
Việc lưu ảnh vào thư mục Videos là do Game Bar được thiết kế ưu tiên cho việc quay video màn hình, và ảnh chụp chỉ là một tính năng bổ sung. Nắm rõ vị trí lưu trữ này là điều cần thiết để tránh nhầm lẫn khi tìm kiếm các ảnh chụp trong môi trường chơi game hoặc ứng dụng đa phương tiện.
Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Chụp Màn Hình Trên Hệ Điều Hành macOS
Hệ điều hành macOS của Apple có một hệ thống phím tắt chụp màn hình riêng biệt, được xây dựng để đơn giản hóa quá trình và cung cấp tính linh hoạt cao. Mọi ảnh chụp trên Mac đều được lưu trực tiếp thành tệp tin trên Desktop theo mặc định.
Các Tổ Hợp Phím Cơ Bản Của macOS
macOS cung cấp ba tổ hợp phím chính để đáp ứng các nhu cầu chụp màn hình khác nhau:
- Shift + Command (⌘) + 3: Chụp toàn bộ màn hình. Ảnh sẽ được lưu ngay lập tức ra Desktop.
- Shift + Command (⌘) + 4: Kích hoạt công cụ chọn vùng. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình chữ thập, cho phép người dùng kéo và chọn một khu vực cụ thể để chụp.
- Shift + Command (⌘) + 4, sau đó nhấn Spacebar: Chuyển sang chế độ chụp cửa sổ. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình máy ảnh, và người dùng có thể nhấp vào một cửa sổ bất kỳ để chỉ chụp cửa sổ đó mà không có nền.
Tùy Chọn Nâng Cao Với Screenshot App (Command + Shift + 5)
Từ macOS Mojave trở đi, Apple đã giới thiệu ứng dụng Screenshot, có thể truy cập bằng tổ hợp phím Shift + Command (⌘) + 5. Giao diện này cung cấp một thanh công cụ toàn diện ở phía dưới màn hình, tích hợp mọi tùy chọn chụp.
Người dùng có thể chọn chụp toàn bộ màn hình, cửa sổ, hoặc một phần của màn hình. Quan trọng hơn, thanh công cụ này còn có mục “Options” (Tùy chọn). Tại đây, người dùng có thể thay đổi nơi lưu ảnh (Desktop, Documents, hoặc một thư mục tùy chọn khác) và thiết lập hẹn giờ chụp ảnh (5 giây hoặc 10 giây).
Hướng Dẫn Thay Đổi Thư Mục Lưu Mặc Định Để Quản Lý Tệp Tốt Hơn
Việc biết cách chụp màn hình ở máy tính là chưa đủ, người dùng chuyên nghiệp còn cần nắm được cách tùy chỉnh nơi lưu trữ để tối ưu hóa không gian làm việc và quy trình quản lý tệp. Thay đổi thư mục lưu trữ giúp người dùng phân loại ảnh chụp một cách khoa học ngay từ đầu.
Thay Đổi Vị Trí Lưu Ảnh Screenshots Trên Windows
Trên Windows, người dùng có thể thay đổi thư mục lưu trữ mặc định của tổ hợp phím Windows + PrtSc bằng cách chỉnh sửa thuộc tính của thư mục Screenshots. Quá trình này bao gồm các bước sau:
- Mở File Explorer và điều hướng đến thư mục
Pictures. - Nhấp chuột phải vào thư mục
Screenshotsvà chọnProperties(Thuộc tính). - Chuyển sang tab
Location(Vị trí). - Nhấp vào nút
Move...(Di chuyển…) và chọn một thư mục mới mà bạn muốn lưu trữ ảnh chụp màn hình. Ví dụ: một thư mục riêng biệt trên ổ đĩa D: hoặc một thư mục dự án cụ thể. - Nhấn
ApplyvàOK. Hệ thống sẽ hỏi bạn có muốn di chuyển tất cả các tệp cũ sang vị trí mới không.
Kể từ thời điểm này, mọi ảnh chụp bằng Windows + PrtSc sẽ được tự động lưu vào thư mục mới được thiết lập. Thao tác này không ảnh hưởng đến vị trí lưu trữ của Game Bar hoặc các công cụ chụp bên thứ ba.
Tùy Chỉnh Nơi Lưu Ảnh Screenshot Trên macOS
Như đã đề cập, macOS cho phép người dùng thay đổi nơi lưu ảnh trực tiếp thông qua ứng dụng Screenshot. Người dùng cần truy cập công cụ chụp màn hình bằng Shift + Command + 5 và chọn mục “Options” (Tùy chọn).
Trong menu thả xuống “Save to” (Lưu vào), người dùng có thể chọn một trong các thư mục mặc định (Desktop, Documents, Clipboard) hoặc chọn “Other Location…” (Vị trí khác…) để chỉ định một thư mục tùy chỉnh. Việc tùy chỉnh này đảm bảo rằng các ảnh chụp màn hình quan trọng không làm lộn xộn Desktop của người dùng.
Khắc Phục Sự Cố Phổ Biến: Phím Print Screen Không Hoạt Động
Trong quá trình sử dụng cách chụp màn hình ở máy tính, người dùng thường gặp phải vấn đề phím PrtSc không hoạt động. Đây là một lỗi phổ biến nhưng thường có thể giải quyết được bằng một vài bước kiểm tra đơn giản, giúp người dùng lấy lại khả năng chụp ảnh nhanh chóng.
Kiểm Tra Công Cụ Nền Và Phần Mềm Ghi Đè
Nguyên nhân phổ biến nhất khiến phím PrtSc không hoạt động là do một phần mềm bên thứ ba đã chiếm quyền kiểm soát phím tắt này. Các ứng dụng như OneDrive, Dropbox, công cụ chụp màn hình nâng cao (ví dụ: ShareX, LightShot) hoặc các ứng dụng nhắn tin có tích hợp tính năng chụp ảnh (ví dụ: Zalo) thường được thiết lập để ghi đè lên phím PrtSc.
Giải pháp là kiểm tra cài đặt của các ứng dụng này và tắt tùy chọn tự động lưu ảnh chụp màn hình hoặc đổi phím tắt của chúng. Đôi khi, việc đơn giản là tạm thời thoát khỏi các ứng dụng này cũng có thể giải quyết vấn đề.
Vấn Đề Về Phím Chức Năng (Fn Key) Trên Laptop
Trên nhiều mẫu laptop và bàn phím không dây nhỏ gọn, phím PrtSc được gán làm chức năng phụ (secondary function) của một phím khác. Trong trường hợp này, người dùng cần phải nhấn và giữ phím Fn (Function) cùng với phím PrtSc để kích hoạt chức năng chụp màn hình.
Người dùng cần kiểm tra hướng dẫn sử dụng của bàn phím hoặc tìm kiếm cài đặt liên quan đến “F-Lock” hoặc “Fn Key” trong BIOS hoặc phần mềm điều khiển bàn phím. Đảm bảo rằng phím chức năng đang được thiết lập ở chế độ phù hợp với nhu cầu chụp màn hình.
Cập Nhật Trình Điều Khiển Bàn Phím (Driver Update)
Mặc dù ít xảy ra, trình điều khiển (Driver) bàn phím bị lỗi hoặc đã lỗi thời cũng có thể là nguyên nhân gây ra sự cố. Người dùng có thể khắc phục bằng cách:
- Mở Device Manager (Trình quản lý thiết bị) trên Windows.
- Mở rộng mục Keyboards (Bàn phím).
- Nhấp chuột phải vào tên bàn phím đang sử dụng và chọn “Update driver” (Cập nhật trình điều khiển).
- Chọn tùy chọn tìm kiếm và cài đặt trình điều khiển mới nhất tự động.
Nếu tất cả các phương pháp trên không hiệu quả, người dùng nên chuyển sang sử dụng các công cụ thay thế như Snipping Tool (Windows + Shift + S) hoặc Game Bar (Windows + G), vì các công cụ này sử dụng cơ chế chụp ảnh khác và ít bị ảnh hưởng bởi lỗi phần cứng hoặc xung đột phím tắt.
Mẹo Nâng Cao Và Tối Ưu Hóa Quản Lý Ảnh Chụp Màn Hình
Để trở thành một người dùng máy tính thành thạo, không chỉ cần biết cách chụp màn hình ở máy tính mà còn phải biết cách quản lý và tối ưu hóa các tệp ảnh này. Việc áp dụng các mẹo nâng cao sẽ giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo chất lượng công việc.
Quản Lý Dung Lượng Lưu Trữ Và Định Dạng Ảnh
Các ảnh chụp màn hình mặc định thường được lưu dưới định dạng PNG. Định dạng này giữ nguyên chất lượng hình ảnh và hỗ trợ nền trong suốt, nhưng tệp tin thường có dung lượng lớn. Nếu người dùng thường xuyên chụp nhiều ảnh, dung lượng ổ đĩa có thể bị đầy nhanh chóng.
Đối với các ảnh chụp chỉ chứa văn bản hoặc giao diện đơn giản, người dùng có thể cân nhắc dán ảnh vào trình chỉnh sửa (ví dụ: Paint) và lưu lại dưới định dạng JPG hoặc JPEG. Định dạng này sử dụng thuật toán nén mạnh hơn, giúp giảm đáng kể kích thước tệp, mặc dù có thể làm giảm chất lượng hình ảnh một chút.
Sử Dụng Các Công Cụ Chụp Màn Hình Bên Thứ Ba
Đối với kỹ thuật viên và những người dùng nâng cao có nhu cầu chuyên biệt, các công cụ chụp màn hình bên thứ ba mang lại nhiều tính năng vượt trội hơn so với công cụ tích hợp sẵn. Các công cụ này cung cấp khả năng chỉnh sửa mạnh mẽ, tải ảnh lên đám mây tức thời và thêm chú thích chuyên nghiệp.
Ví dụ, ShareX là một công cụ miễn phí mạnh mẽ, hỗ trợ nhiều tùy chọn chụp (cuộn trang web, chụp theo hình dạng), khả năng tùy biến phím tắt, và tự động tải ảnh lên hơn 80 dịch vụ lưu trữ đám mây khác nhau. LightShot cũng là một lựa chọn phổ biến, cho phép người dùng chỉnh sửa nhanh và chia sẻ ảnh qua liên kết URL một cách dễ dàng.
Đặt Tên Tệp Có Gợi Nhớ Và Tận Dụng Tính Năng Tìm Kiếm
Thay vì dựa vào tên mặc định của hệ thống (Screenshot (n).png), người dùng nên tập thói quen đổi tên tệp ảnh ngay sau khi chụp, đặc biệt đối với các tài liệu quan trọng như hóa đơn, biên lai, hoặc tài liệu kỹ thuật. Đặt tên tệp có chứa ngày tháng và nội dung chính (ví dụ: hoadon-dien-2025-09.png) sẽ giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian khi cần tìm kiếm lại sau này.
Hệ thống tìm kiếm của Windows và macOS đều rất hiệu quả trong việc tìm kiếm tệp theo tên. Nếu bạn biết một từ khóa trong tên tệp đã đặt, bạn có thể truy cập nhanh chóng mà không cần điều hướng thủ công qua các thư mục. Việc này là một phần quan trọng trong quản lý tài liệu số hiệu quả.
Tóm lại, việc nắm vững cách chụp màn hình ở máy tính không chỉ là một kỹ năng cơ bản mà còn là yếu tố giúp tối ưu hóa quy trình làm việc và hỗ trợ kỹ thuật. Bất kể bạn sử dụng tổ hợp phím tắt PrtSc truyền thống, công cụ Snipping Tool nâng cao trên Windows, hay các lệnh Shift + Command + số trên macOS, điều cốt yếu là hiểu rõ vị trí lưu ảnh mặc định để truy xuất nhanh chóng. Bằng cách tùy chỉnh thư mục lưu và khắc phục kịp thời các sự cố thường gặp, bạn sẽ làm chủ hoàn toàn quy trình chụp và quản lý ảnh chụp màn hình một cách hiệu quả nhất.
Ngày Cập Nhật 19/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
