Việc biết chính xác hệ điều hành (HĐH) và phiên bản đang chạy là thông tin nền tảng, thiết yếu đối với mọi người dùng máy tính. Cho dù bạn là kỹ thuật viên cần kiểm tra cấu hình máy khách, người dùng thông thường muốn đảm bảo tính tương thích phần mềm, hay cần tải đúng driver, việc nắm vững cách xem hệ điều hành máy tính là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Bài viết này sẽ cung cấp những phương pháp chi tiết, nhanh chóng và chính xác để xác định phiên bản HĐH, bao gồm cả phiên bản Windows cụ thể (Pro, Home), macOS (tên mã), và thậm chí là loại kiến trúc (32-bit/64-bit) của hệ thống bạn đang sử dụng.
Tầm Quan Trọng Của Việc Nắm Rõ Thông Tin Hệ Điều Hành Máy Tính
Nắm rõ hệ điều hành hiện tại không chỉ là kiến thức cơ bản. Đây là yếu tố quyết định đến hiệu suất và bảo mật của máy tính. Thông tin HĐH giúp người dùng chọn đúng phần mềm tương thích. Một chương trình được thiết kế cho Windows 11 sẽ không hoạt động tối ưu trên Windows 7.
Việc kiểm tra này còn quan trọng khi cần cài đặt driver cho phần cứng. Driver không đúng phiên bản hoặc kiến trúc (32-bit so với 64-bit) sẽ gây ra xung đột hệ thống nghiêm trọng. Ngoài ra, khi tìm kiếm hỗ trợ kỹ thuật, thông tin HĐH chính xác là yêu cầu bắt buộc. Nó đảm bảo các giải pháp sửa lỗi được áp dụng đúng đắn, tiết kiệm thời gian và công sức.
Cách Xem Hệ Điều Hành Máy Tính Windows Bằng Phương Pháp Cơ Bản Nhất
Trong môi trường Windows, có nhiều cách để xác định HĐH. Các phương pháp sau đây là đơn giản và nhanh nhất, phù hợp với hầu hết các phiên bản hiện hành.
Sử Dụng Công Cụ System Information (msinfo32)
Công cụ System Information cung cấp một cái nhìn toàn diện về phần cứng và phần mềm của máy tính. Nó là nguồn thông tin đáng tin cậy nhất.
Bạn nhấn tổ hợp phím Win + R để mở hộp thoại Run. Sau đó, nhập lệnh msinfo32 và nhấn Enter. Cửa sổ System Information sẽ mở ra. Thông tin về hệ điều hành, bao gồm tên, phiên bản và loại kiến trúc, được hiển thị ngay tại mục đầu tiên (“OS Name” và “System Type”).
Phương pháp này rất hữu ích vì nó cung cấp chi tiết về Service Pack, ngày cài đặt và nhà sản xuất hệ thống.
Xem Qua Thuộc Tính Máy Tính (Control Panel > System)
Đây là phương pháp truyền thống, quen thuộc với người dùng Windows lâu năm. Nó cung cấp cái nhìn tổng quan về hệ thống.
Bạn có thể tìm kiếm “System” trong Menu Start hoặc mở Control Panel, sau đó chọn System and Security rồi chọn System. Trong cửa sổ System Properties, thông tin về “Windows edition” sẽ được hiển thị rõ ràng. Điều này giúp xác định phiên bản chính xác như Windows 10 Home hay Windows 10 Pro.
Kiểm Tra Qua Lệnh Winver
Lệnh winver là cách nhanh nhất để xác định phiên bản Windows đang được cài đặt. Nó hiển thị một hộp thoại nhỏ chỉ chứa thông tin về bản quyền và số build của hệ điều hành.
Mở hộp thoại Run bằng cách nhấn Win + R. Nhập winver và nhấn Enter. Một cửa sổ pop-up sẽ hiện ra, cung cấp tên phiên bản Windows (ví dụ: Windows 11 Version 23H2) và số build chính xác. Phương pháp này đặc biệt quan trọng khi xác định các bản cập nhật tính năng lớn.
Kiểm tra trạng thái kết nối mạng và các thuộc tính hệ thống trong Windows.
Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Xem Hệ Điều Hành Máy Tính Windows Qua Các Phiên Bản Cụ Thể
Mặc dù các phương pháp cơ bản trên áp dụng cho hầu hết phiên bản, giao diện truy cập vào cài đặt hệ thống có sự khác biệt rõ rệt giữa Windows 7, 10 và 11. Việc hiểu rõ sự khác biệt này giúp thao tác nhanh chóng hơn.
Phương Pháp Xem Hệ Điều Hành Trên Windows 11
Windows 11 ưu tiên sử dụng ứng dụng Settings mới thay vì Control Panel truyền thống. Giao diện này được thiết kế hiện đại và dễ tìm kiếm.
Bạn nhấn tổ hợp phím Win + I để mở Settings. Điều hướng đến mục “System” (Hệ thống), sau đó chọn “About” (Giới thiệu). Tại đây, bạn sẽ thấy toàn bộ thông tin về “Windows specifications” (Thông số kỹ thuật Windows), bao gồm Edition (phiên bản), Version (số phiên bản) và OS build (số bản dựng).
Windows 11 cũng cho phép người dùng xem thông số kiến trúc (32-bit hay 64-bit) ngay trong phần này, dưới mục “System type” (Loại hệ thống).
Phương Pháp Xem Hệ Điều Hành Trên Windows 10
Windows 10 vẫn duy trì sự cân bằng giữa Settings và Control Panel, nhưng Settings là giao diện được khuyến nghị.
Tương tự Windows 11, bạn mở Settings (Win + I), chọn “System,” sau đó chọn “About.” Cửa sổ này hiển thị thông tin chi tiết về phiên bản, loại kiến trúc, và thông số phần cứng cơ bản. Một phím tắt nhanh hơn là nhấn Win + Pause/Break. Phím tắt này ngay lập tức mở cửa sổ System Properties (hoặc cửa sổ About trên Windows 10/11), cung cấp cái nhìn tổng quan tức thời.
Phương Pháp Xem Hệ Điều Hành Trên Windows 7 Và 8.1
Các phiên bản cũ hơn như Windows 7 và 8.1 vẫn dựa vào Control Panel và giao diện System Properties truyền thống. Giao diện này có thể truy cập dễ dàng.
Để xem HĐH, bạn truy cập Control Panel, sau đó chọn “System and Security” và cuối cùng là “System.” Cửa sổ System sẽ hiển thị phiên bản Windows (ví dụ: Windows 7 Ultimate Service Pack 1) và loại hệ thống (32-bit hoặc 64-bit). Mặc dù giao diện cũ hơn, thông tin được cung cấp rất rõ ràng. Việc biết được Service Pack nào đang được cài đặt là cực kỳ quan trọng đối với các phiên bản này.
Giao diện Network and Sharing Center, nơi hiển thị các kết nối và thông tin hệ điều hành liên quan.
Sử Dụng Command Prompt Và PowerShell Để Kiểm Tra Hệ Điều Hành Nâng Cao
Đối với kỹ thuật viên và người dùng nâng cao, Command Prompt (CMD) và PowerShell là các công cụ dòng lệnh mạnh mẽ. Chúng không chỉ xem được phiên bản HĐH mà còn cung cấp hàng trăm thông số cấu hình khác.
Dùng Lệnh Hệ Thống Trong Command Prompt (cmd)
Command Prompt (CMD) cho phép bạn truy vấn hệ thống bằng các lệnh đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả. Phương pháp này độc lập với giao diện người dùng, rất hữu ích khi HĐH gặp sự cố giao diện.
Bạn mở CMD bằng cách gõ cmd vào Menu Start và chạy với quyền Administrator. Lệnh quan trọng nhất là systeminfo. Sau khi nhập và nhấn Enter, hệ thống sẽ quét và hiển thị một báo cáo chi tiết về cấu hình. Thông tin về HĐH, bao gồm “OS Name,” “OS Version,” và “System Type,” sẽ được liệt kê ngay trong phần đầu của báo cáo.
Một lệnh đơn giản hơn là ver. Lệnh này chỉ trả về số phiên bản và số build của hệ điều hành, nhưng rất nhanh chóng.
Truy Vấn Thông Tin Hệ Thống Bằng PowerShell
PowerShell là môi trường dòng lệnh hiện đại và mạnh mẽ hơn CMD. Nó sử dụng các cmdlet (lệnh nhỏ) để quản lý hệ thống một cách hiệu quả.
Bạn mở PowerShell (cũng nên chạy với quyền Administrator) và sử dụng lệnh Get-ComputerInfo. Lệnh này cung cấp một danh sách thông tin dài hơn, chi tiết hơn so với systeminfo trong CMD. Đặc biệt, thông tin về “OsName,” “OsVersion,” và “OsArchitecture” được hiển thị rõ ràng, giúp dễ dàng sao chép và sử dụng cho mục đích ghi chép hoặc báo cáo.
Các lệnh dòng lệnh này cho phép tự động hóa quy trình cách xem hệ điều hành máy tính trên nhiều thiết bị cùng lúc.
Cửa sổ Command Prompt (CMD) với quyền Administrator, công cụ hữu ích để xem cấu hình và phiên bản hệ điều hành.
Cách Xác Định Loại Kiến Trúc Bộ Xử Lý (32-bit Hay 64-bit)
Việc xác định kiến trúc là yêu cầu bắt buộc khi cài đặt phần mềm hoặc driver. Kiến trúc 64-bit (x64) có khả năng xử lý dữ liệu lớn hơn và hỗ trợ bộ nhớ RAM trên 4GB. Kiến trúc 32-bit (x86) là phiên bản cũ hơn.
Trên Windows hiện đại (10/11), thông tin này thường nằm trong phần System hoặc About. Bạn tìm kiếm mục “System Type” hoặc “Loại hệ thống.” Nếu hiển thị “64-bit operating system, x64-based processor,” nghĩa là máy đang chạy HĐH 64-bit và chip cũng 64-bit. Nếu chỉ hiển thị “32-bit operating system,” máy đang chạy 32-bit.
Trong CMD, lệnh systeminfo cũng cung cấp thông tin này tại dòng “System Type.” Việc biết rõ kiến trúc giúp tránh được các lỗi tương thích không cần thiết.
Phương Pháp Xem Hệ Điều Hành Máy Tính macOS
Hệ điều hành macOS (trước đây là OS X) có cách quản lý thông tin hệ thống trực quan và đơn giản hơn Windows. Dù các phiên bản có tên mã khác nhau (Big Sur, Monterey, Ventura, Sonoma), cách xem vẫn giữ nguyên.
Sử Dụng Menu About This Mac
Đây là phương pháp chính và dễ dàng nhất để xác định HĐH trên máy Mac. Nó cung cấp mọi thông tin cơ bản ngay lập tức.
Bạn nhấp vào biểu tượng Apple (quả táo) ở góc trên bên trái màn hình. Chọn “About This Mac” (Giới thiệu về máy Mac này). Một cửa sổ nhỏ sẽ xuất hiện, hiển thị tên phiên bản macOS hiện tại (ví dụ: macOS Sonoma) và số phiên bản cụ thể. Cửa sổ này cũng cho thấy model máy Mac, loại chip (Intel hay Apple Silicon), và dung lượng bộ nhớ.
Phương pháp này đáp ứng 99% nhu cầu kiểm tra phiên bản HĐH của người dùng Mac.
Công Cụ System Information Trên macOS
Nếu cần thông tin chuyên sâu hơn về phần mềm và phần cứng, công cụ System Information là cần thiết. Nó cung cấp chi tiết vượt trội hơn About This Mac.
Từ cửa sổ “About This Mac,” bạn nhấp vào nút “System Report…” (Báo cáo Hệ thống). Công cụ System Information sẽ mở ra. Ở mục “Software” (Phần mềm) bên thanh điều hướng, thông tin chi tiết về phiên bản hệ điều hành (System Version) và Kernel Version sẽ được liệt kê. Đây là nơi các kỹ thuật viên thường truy cập để chẩn đoán lỗi phần mềm hoặc xác định phiên bản HĐH cấp thấp.
Cách Xem Hệ Điều Hành Máy Tính Dùng Nền Tảng Linux
Linux là một hệ điều hành mã nguồn mở với vô số bản phân phối (distro) như Ubuntu, Fedora, Debian, Mint. Việc xem HĐH trên Linux thường được thực hiện thông qua Terminal (cửa sổ dòng lệnh).
Sử Dụng Lệnh Trong Terminal (uname, lsb_release)
Terminal là công cụ trung tâm của Linux. Có nhiều lệnh để xem thông tin HĐH, nhưng phổ biến nhất là uname.
Bạn mở Terminal và gõ lệnh uname -a. Lệnh này hiển thị tên kernel (hạt nhân) của hệ điều hành, phiên bản kernel, và loại kiến trúc phần cứng. Tuy nhiên, nó không hiển thị tên bản phân phối (ví dụ: Ubuntu hay Fedora).
Để xem tên bản phân phối và phiên bản cụ thể, bạn sử dụng lệnh lsb_release -a. Lệnh này thường hoạt động trên các bản phân phối dựa trên Debian/Ubuntu. Kết quả sẽ hiển thị Distribution ID, Description, Release (số phiên bản) và Codename (tên mã).
Kiểm Tra File Hệ Thống (etc/os-release)
Đây là phương pháp chuẩn hóa nhất, hoạt động trên hầu hết các bản phân phối Linux hiện đại. Thông tin HĐH được lưu trữ trong một tệp văn bản cụ thể.
Trong Terminal, bạn gõ lệnh cat /etc/os-release. Lệnh này sẽ in ra nội dung của tệp os-release, chứa các biến thông tin chi tiết như NAME (tên bản phân phối), VERSION (phiên bản đầy đủ), ID và PRETTY_NAME (tên hiển thị thân thiện). Phương pháp này cực kỳ đáng tin cậy vì nó là tiêu chuẩn chung của hầu hết các nhà phát triển distro Linux.
Việc làm chủ các lệnh Terminal giúp người dùng Linux xác định thông tin hệ thống một cách nhanh chóng, bất kể giao diện đồ họa đang sử dụng là gì.
Tổng Kết
Việc nắm vững cách xem hệ điều hành máy tính là kỹ năng cơ bản và cần thiết đối với bất kỳ ai sử dụng công nghệ. Chúng ta đã khám phá các phương pháp từ cơ bản đến nâng cao trên ba nền tảng chính: Windows, macOS và Linux. Cho dù bạn sử dụng giao diện đồ họa trực quan như Settings và About This Mac, hay dựa vào sức mạnh của dòng lệnh như systeminfo hay lsb_release, các công cụ này đều giúp bạn truy cập thông tin HĐH chính xác. Việc xác định đúng phiên bản và kiến trúc hệ thống đảm bảo tính tương thích phần mềm, giúp quá trình bảo trì và sửa chữa diễn ra hiệu quả, từ đó tối ưu hóa trải nghiệm sử dụng máy tính của bạn.
Ngày Cập Nhật 26/11/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
