Việc nắm vững cách chụp ảnh màn hình máy tính để bàn là kỹ năng cơ bản và thiết yếu đối với bất kỳ người dùng máy tính nào, từ người dùng phổ thông đến kỹ thuật viên máy tính. Chức năng này giúp ghi lại thông tin quan trọng, chia sẻ lỗi phần mềm hoặc lưu giữ tài liệu hiển thị tức thì. Mặc dù có vẻ đơn giản, mỗi hệ điều hành (Windows, MacOS) lại có những phương pháp và phím tắt Print Screen khác nhau. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết các cách thực hiện, từ phương pháp truyền thống như công cụ Snipping Tool cho đến các công cụ hiện đại như ứng dụng Snip & Sketch trên Windows 11 và các tùy chọn nâng cao khi chụp màn hình MacOS.
Các Phương Pháp Cốt Lõi Trên Hệ Điều Hành Windows
Microsoft Windows, từ phiên bản XP đến Windows 11, luôn cung cấp nhiều tùy chọn để chụp màn hình. Các phương pháp này được thiết kế để phù hợp với các tình huống khác nhau, từ việc chụp nhanh toàn bộ màn hình đến việc chỉ ghi lại một cửa sổ ứng dụng cụ thể.
Sử Dụng Phím Print Screen (PrtScn) Cổ Điển
Phím Print Screen (thường được viết tắt là PrtScn, PrntScrn, hay PrtSc) là phương pháp chụp màn hình lâu đời nhất và cơ bản nhất trên hệ điều hành Windows. Đây là nền tảng mà mọi người dùng đều nên biết.
Phím này thường nằm ở góc trên bên phải của bàn phím máy tính để bàn hoặc gần các phím chức năng trên laptop. Khi nhấn phím này, hệ thống sẽ ghi lại hình ảnh của toàn bộ màn hình hiển thị.
Hình ảnh đã chụp không được lưu dưới dạng tệp ngay lập tức. Thay vào đó, nó được sao chép vào bộ nhớ tạm thời của hệ thống, hay còn gọi là clipboard. Sau đó, bạn cần mở một ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh (như Paint, Word, hoặc Photoshop) và dán (Paste – Ctrl + V) ảnh vào đó để chỉnh sửa và lưu lại.
Phím Tắt Windows + PrtScn: Lưu Trực Tiếp
Đây là tổ hợp phím tắt được giới thiệu trong các phiên bản Windows hiện đại (từ Windows 8 trở lên). Nó giúp tối ưu hóa quy trình chụp ảnh.
Khi bạn nhấn tổ hợp phím Windows + PrtScn, hai hành động sẽ diễn ra đồng thời. Đầu tiên, toàn bộ màn hình sẽ được chụp. Thứ hai, hình ảnh này sẽ tự động được lưu dưới dạng tệp tin PNG.
Sau khi chụp, màn hình có thể nháy sáng hoặc tối đi trong chốc lát, xác nhận việc chụp thành công. Các tệp này thường được lưu trữ trong thư mục Pictures/Screenshots. Phương pháp này cực kỳ tiện lợi khi bạn cần chụp nhiều ảnh màn hình liên tiếp.
Kết Hợp Phím Alt + PrtScn: Chụp Cửa Sổ Đang Hoạt Động
Trong nhiều trường hợp, người dùng chỉ muốn chụp một cửa sổ ứng dụng cụ thể mà không muốn bao gồm thanh tác vụ hoặc các yếu tố nền khác. Tổ hợp phím Alt + PrtScn là giải pháp hoàn hảo cho việc này.
Trước tiên, hãy đảm bảo rằng cửa sổ bạn muốn chụp đang được chọn và là cửa sổ hoạt động (Active Window). Nhấn tổ hợp phím này sẽ chỉ chụp hình ảnh của cửa sổ đó.
Ảnh chụp vẫn được lưu vào clipboard chứ không được lưu tự động thành tệp. Bạn cần dán nó vào một trình chỉnh sửa để hoàn tất quá trình lưu trữ. Phương pháp này giúp tiết kiệm thời gian cắt xén ảnh sau này.
chụp màn hình windows 10 bằng tổ hợp phím tắt PrtScn | cách chụp ảnh màn hình máy tính để bàn
Công Cụ Chụp Ảnh Màn Hình Chính Thức Của Microsoft
Ngoài các phím tắt cơ bản, Microsoft đã phát triển các công cụ chuyên dụng đi kèm hệ điều hành Windows, mang lại sự linh hoạt và tính năng chỉnh sửa ngay lập tức.
Snipping Tool: Công Cụ Truyền Thống Đáng Tin Cậy
Snipping Tool là công cụ chụp ảnh màn hình tích hợp sẵn đã tồn tại qua nhiều thế hệ Windows (từ Vista đến Windows 10). Công cụ này cho phép người dùng chụp một phần màn hình theo nhiều hình dạng khác nhau.
Các chế độ chụp bao gồm: Free-form Snip (cắt theo hình dạng tự do), Rectangular Snip (cắt theo hình chữ nhật), Window Snip (cắt cửa sổ) và Full-screen Snip (cắt toàn màn hình). Để truy cập, bạn chỉ cần gõ “Snipping Tool” vào thanh tìm kiếm Start Menu.
Sau khi chụp, ảnh sẽ mở ra trong cửa sổ Snipping Tool. Tại đây, bạn có thể sử dụng các công cụ như bút đánh dấu hoặc bút dạ quang để thêm chú thích. Cuối cùng, bạn có thể lưu tệp hoặc sao chép nó để dán vào ứng dụng khác.
Snip & Sketch (Công cụ Cắt & Phác thảo): Giải Pháp Hiện Đại
Trong Windows 10 và Windows 11, Microsoft đã thay thế Snipping Tool bằng ứng dụng Snip & Sketch, hay còn gọi là công cụ Cắt & Phác thảo. Công cụ này được thiết kế hiện đại hơn, tích hợp tốt hơn với giao diện người dùng.
Cách truy cập nhanh nhất là sử dụng tổ hợp phím tắt Windows + Shift + S. Khi nhấn tổ hợp này, màn hình sẽ mờ đi và một menu nhỏ xuất hiện ở phía trên. Menu này cung cấp các tùy chọn chụp tương tự Snipping Tool.
Bạn có thể chọn chụp hình chữ nhật, hình dạng tự do, cửa sổ cụ thể, hoặc toàn màn hình. Sau khi chọn, ảnh chụp sẽ được tự động sao chép vào clipboard. Đồng thời, một thông báo nhỏ sẽ hiện ra.
Nhấp vào thông báo này sẽ mở ảnh chụp trong giao diện Snip & Sketch. Giao diện này cung cấp đầy đủ các công cụ chỉnh sửa và đánh dấu. Nó cho phép bạn cắt (crop), xoay ảnh, thêm bút chì, thước kẻ kỹ thuật số và chia sẻ ảnh dễ dàng qua email hoặc các ứng dụng khác. Snip & Sketch đại diện cho phương pháp tối ưu nhất cho người dùng Windows hiện đại.
Thanh Game Bar (Windows + G): Giải Pháp Cho Quay Video Và Chụp Ảnh
Mặc dù được thiết kế ban đầu cho game thủ, Thanh Game Bar (Xbox Game Bar) của Windows cũng là một công cụ mạnh mẽ để chụp ảnh và quay video màn hình. Nó đặc biệt hữu ích khi bạn cần ghi lại các hoạt động động hoặc các cửa sổ đang chạy ứng dụng nặng.
Để mở Game Bar, nhấn tổ hợp phím Windows + G. Trong giao diện Game Bar, bạn sẽ thấy các biểu tượng liên quan đến chụp ảnh và quay phim.
Phím tắt nhanh để chụp ảnh màn hình qua Game Bar là Windows + Alt + PrtScn. Ảnh sẽ được lưu tự động trong thư mục Videos/Captures dưới định dạng PNG. Đây là một giải pháp hữu ích cho những người thường xuyên làm việc với nội dung đa phương tiện.
Hướng Dẫn Chụp Ảnh Màn Hình Trên MacOS
Hệ điều hành MacOS của Apple nổi tiếng với các thao tác trực quan và tổ hợp phím tắt mạnh mẽ. Kể từ phiên bản MacOS Mojave, Apple đã tích hợp một công cụ Screenshot chuyên biệt, nâng cao đáng kể trải nghiệm chụp màn hình cho người dùng. Việc thành thạo cách chụp ảnh màn hình máy tính để bàn trên Mac đòi hỏi phải ghi nhớ một vài tổ hợp phím cụ thể.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình (Shift + Command + 3)
Đây là tổ hợp phím cơ bản nhất trên MacOS. Nhấn Shift + Command + 3 sẽ ngay lập tức chụp lại toàn bộ nội dung hiển thị trên màn hình (hoặc nhiều màn hình nếu bạn đang sử dụng nhiều màn hình).
Mặc định, tệp ảnh chụp (dưới định dạng PNG) sẽ được lưu trực tiếp lên Desktop. Một hình thu nhỏ (thumbnail) sẽ xuất hiện thoáng qua ở góc màn hình. Điều này cho phép người dùng nhấp vào để chỉnh sửa ngay lập tức trước khi lưu.
Chụp Một Khu Vực Cụ Thể (Shift + Command + 4)
Khi bạn chỉ cần ghi lại một phần nhỏ của màn hình, tổ hợp Shift + Command + 4 sẽ kích hoạt chế độ chọn vùng. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình chữ thập.
Bạn kéo thả để tạo một khung hình chữ nhật xung quanh khu vực bạn muốn chụp. Thả chuột ra, và ảnh của khu vực đã chọn sẽ được lưu vào Desktop. Nếu bạn muốn hủy thao tác chọn vùng, nhấn phím Escape.
Sử Dụng Công Cụ Screenshot (Shift + Command + 5)
Từ MacOS Mojave trở đi, Apple đã giới thiệu công cụ Screenshot chuyên nghiệp, có thể truy cập bằng tổ hợp phím Shift + Command + 5. Đây là cách chụp ảnh màn hình nâng cao nhất trên Mac.
Khi kích hoạt, một thanh điều khiển nhỏ sẽ xuất hiện ở cuối màn hình. Thanh này cung cấp các tùy chọn rõ ràng, bao gồm:
- Chụp toàn bộ màn hình.
- Chụp một cửa sổ cụ thể.
- Chụp một phần được chọn.
- Quay video màn hình.
Nút Options trên thanh điều khiển cho phép người dùng tùy chỉnh nơi lưu ảnh (Desktop, Documents, Clipboard), cài đặt thời gian hẹn giờ (3 hoặc 10 giây), và bật/tắt hiển thị con trỏ chuột trong ảnh chụp.
Chụp Một Cửa Sổ Ứng Dụng Cụ Thể (Sử dụng Phím Cách)
Tổ hợp Shift + Command + 4 cũng có một biến thể hữu ích để chụp cửa sổ. Sau khi nhấn tổ hợp này, thay vì kéo chuột, bạn nhấn phím Cách (Spacebar).
Con trỏ chuột sẽ chuyển thành biểu tượng máy ảnh. Di chuyển máy ảnh này qua cửa sổ ứng dụng bạn muốn chụp (cửa sổ sẽ được tô sáng). Nhấn chuột trái để chụp. Ảnh chụp này sẽ có bóng đổ tự nhiên xung quanh cửa sổ, tạo hiệu ứng chuyên nghiệp.
khóa học tin học văn phòng nâng cao kỹ năng chụp ảnh màn hình và xử lý dữ liệu
Phương Pháp Chụp Ảnh Nâng Cao Và Công Cụ Bên Thứ Ba
Mặc dù các công cụ tích hợp sẵn đáp ứng hầu hết nhu cầu, vẫn có những tình huống yêu cầu kỹ thuật chụp ảnh màn hình chuyên sâu hơn. Các kỹ thuật viên máy tính thường phải sử dụng các công cụ bên thứ ba để đạt được hiệu suất và tính năng vượt trội.
Kỹ Thuật Chụp Màn Hình Cuộn (Scrolling Screenshot)
Chụp màn hình cuộn là khả năng chụp lại toàn bộ nội dung của một trang web hoặc tài liệu dài, vượt ra ngoài giới hạn hiển thị của màn hình hiện tại. Cả Windows và MacOS đều không hỗ trợ tính năng này nguyên bản.
Để thực hiện scrolling screenshot, người dùng cần sử dụng các tiện ích mở rộng trình duyệt hoặc phần mềm bên thứ ba. Các tiện ích phổ biến cho Chrome và Firefox như Full Page Screen Capture hoặc các ứng dụng chuyên nghiệp hơn.
Quy trình thường bao gồm việc kích hoạt tiện ích. Sau đó, nó sẽ tự động cuộn xuống và ghép nối các phần màn hình lại thành một hình ảnh duy nhất. Kỹ thuật này rất quan trọng khi lưu trữ các báo cáo trực tuyến hoặc toàn bộ cuộc trò chuyện.
Các Ứng Dụng Chụp Ảnh Màn Hình Chuyên Nghiệp
Đối với những người cần tùy chỉnh cao, khả năng ghi chú mạnh mẽ và chia sẻ nhanh chóng, các ứng dụng bên thứ ba là lựa chọn lý tưởng. Chúng cung cấp các tính năng vượt trội so với công cụ Snipping Tool mặc định.
Lightshot: Đây là một công cụ nhẹ, nhanh chóng, và cực kỳ dễ sử dụng. Sau khi chụp, nó cung cấp các tùy chọn chỉnh sửa cơ bản ngay trên màn hình. Điểm mạnh lớn nhất của Lightshot là khả năng tải ảnh lên máy chủ của họ và cung cấp liên kết chia sẻ ngay lập tức.
ShareX: ShareX là một công cụ mã nguồn mở miễn phí, rất mạnh mẽ dành cho người dùng Windows. Ngoài việc chụp ảnh tĩnh và quay video, ShareX hỗ trợ chụp ảnh cuộn. Nó còn có tính năng tự động tải lên nhiều dịch vụ lưu trữ đám mây và rút gọn liên kết. Đây là công cụ được nhiều kỹ thuật viên máy tính ưa chuộng.
Chụp Ảnh Màn Hình Trên Linux (Ubuntu/Debian)
Hệ điều hành Linux, đặc biệt là các bản phân phối phổ biến như Ubuntu hoặc Debian, cũng có các công cụ và phím tắt riêng. Hầu hết các môi trường desktop (GNOME, KDE) đều tích hợp sẵn công cụ chụp màn hình.
Phím PrtScn đơn lẻ: Tương tự như Windows, nhấn PrtScn thường chụp toàn bộ màn hình và lưu tệp vào thư mục Pictures hoặc Home (tùy thuộc vào cấu hình).
Phím Alt + PrtScn: Chụp cửa sổ đang hoạt động.
Phím Shift + PrtScn: Cho phép chọn vùng chụp thủ công.
Đối với người dùng cần tùy chỉnh cao, ứng dụng Shutter là lựa chọn phổ biến. Shutter cung cấp khả năng chỉnh sửa, đánh dấu và thậm chí chụp ảnh màn hình của menu thả xuống hoặc các yếu tố động khác.
Chụp Ảnh Màn Hình Trên Chromebook (Chrome OS)
Chromebook, chạy hệ điều hành Chrome OS, sử dụng tổ hợp phím khác do bố cục bàn phím tối giản. Việc tìm hiểu cách chụp ảnh màn hình máy tính để bàn trên thiết bị này rất cần thiết cho học sinh, sinh viên.
Chụp toàn bộ màn hình: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + F5 (Phím F5 thường là phím Show Windows trên bàn phím Chromebook, có biểu tượng hình hộp). Ảnh chụp sẽ xuất hiện dưới dạng thông báo và được lưu vào thư mục Downloads.
Chụp một phần màn hình: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + F5. Con trỏ chuột sẽ chuyển thành hình chữ thập, cho phép bạn kéo và chọn vùng cần chụp.
Gần đây, Chrome OS cũng đã bổ sung một menu chuyên dụng (tương tự như Snip & Sketch của Windows) để quản lý các tùy chọn chụp và quay màn hình dễ dàng hơn.
hướng dẫn thực hành cách chụp ảnh màn hình máy tính để bàn và laptop chi tiết
Xử Lý Sau Khi Chụp: Chỉnh Sửa, Lưu Trữ Và Chia Sẻ
Chụp ảnh màn hình mới chỉ là bước đầu tiên trong quy trình. Việc xử lý hậu kỳ là rất quan trọng để đảm bảo thông tin được truyền đạt rõ ràng và hiệu quả.
Quy Trình Chỉnh Sửa Ảnh Trong Paint Và Paint 3D
Nếu bạn sử dụng phím phím tắt Print Screen (chụp vào clipboard), bạn cần dán ảnh vào một trình chỉnh sửa. Paint là công cụ đơn giản nhất trên Windows.
Mở Paint, nhấn Ctrl + V để dán ảnh. Bạn có thể sử dụng công cụ Crop (Cắt) để loại bỏ các khu vực không cần thiết. Thao tác này giúp làm nổi bật nội dung chính.
Paint 3D, phiên bản nâng cấp trên Windows 10/11, cung cấp nhiều tính năng chỉnh sửa chuyên nghiệp hơn. Nó hỗ trợ các lớp (layers) và các công cụ vẽ đa dạng hơn. Sau khi chỉnh sửa, hãy lưu tệp với tên mô tả rõ ràng.
Tối Ưu Hóa Kích Thước Tệp Và Định Dạng File Ảnh Phổ Biến
Định dạng tệp ảnh đóng vai trò lớn trong chất lượng và kích thước tệp. Hiểu rõ các định dạng này giúp tối ưu hóa quy trình chia sẻ dữ liệu.
PNG (Portable Network Graphics): Đây là định dạng lý tưởng cho ảnh chụp màn hình chứa văn bản, đồ họa sắc nét, hoặc có độ trong suốt (alpha channel). PNG nén không mất dữ liệu, duy trì chất lượng ảnh cao nhất.
JPG/JPEG (Joint Photographic Experts Group): Định dạng này phù hợp hơn cho các bức ảnh có màu sắc phức tạp hoặc độ dốc màu. Tuy nhiên, nó nén mất dữ liệu. Sử dụng JPG khi cần giảm kích thước tệp đáng kể (ví dụ: để đăng lên web).
GIF (Graphics Interchange Format): Thường được dùng cho ảnh động. Không nên dùng cho ảnh chụp màn hình tĩnh vì chỉ hỗ trợ 256 màu, làm giảm chất lượng hình ảnh.
Lưu Trữ Và Chia Sẻ Hình Ảnh Hiệu Quả
Sau khi chỉnh sửa, việc lưu trữ và chia sẻ cần được thực hiện hiệu quả.
Lưu trữ ảnh trong thư mục Screenshots riêng biệt giúp quản lý dễ dàng. Đặt tên tệp theo cú pháp YYYYMMDD_Topic (ví dụ: 20240520_LoiPhanMemXYZ).
Đối với việc chia sẻ, thay vì gửi tệp đính kèm lớn, hãy cân nhắc sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây. Các dịch vụ như Google Drive, OneDrive, hoặc Dropbox cho phép chia sẻ liên kết, giúp người nhận truy cập nhanh chóng.
Xử Lý Lỗi Thường Gặp Khi Chụp Màn Hình
Đôi khi, người dùng gặp phải sự cố khi thực hiện các bước chụp màn hình. Việc xác định và khắc phục lỗi là một phần quan trọng trong kiến thức tin học.
Phím PrtScn Không Hoạt Động
Lỗi phổ biến nhất là phím PrtScn dường như không phản hồi. Điều này thường xảy ra trên laptop.
Nhiều laptop yêu cầu nhấn phím Fn (Function) kết hợp với PrtScn. Hãy thử tổ hợp Fn + PrtScn hoặc Fn + Windows + PrtScn. Phím Fn khóa các chức năng phụ của hàng phím F1-F12.
Nếu phím vẫn không hoạt động, hãy kiểm tra xem có xung đột phần mềm hay không. Một số ứng dụng bên thứ ba (đặc biệt là các ứng dụng ghi màn hình hoặc lưu trữ đám mây) có thể chiếm quyền sử dụng phím này. Tạm thời tắt các ứng dụng đó.
Ảnh Chụp Bị Mờ Hoặc Chất Lượng Kém
Chất lượng ảnh chụp màn hình kém thường do sai định dạng lưu trữ hoặc vấn đề về độ phân giải.
Đảm bảo rằng bạn luôn lưu ảnh dưới định dạng PNG nếu chất lượng là ưu tiên hàng đầu. Nếu sử dụng công cụ của bên thứ ba, hãy kiểm tra cài đặt đầu ra của chúng.
Nếu bạn đang sử dụng nhiều màn hình với độ phân giải khác nhau (ví dụ: một màn hình 4K và một màn hình Full HD), Windows đôi khi gặp khó khăn trong việc điều chỉnh tỷ lệ. Hãy thử chụp từng màn hình riêng biệt hoặc sử dụng công cụ Snipping Tool để chọn vùng chính xác.
Không Thể Dán Ảnh Từ Clipboard
Nếu bạn đã nhấn PrtScn nhưng không thể dán (Paste) vào Paint hoặc Word, có thể clipboard đã bị ghi đè hoặc chức năng clipboard trên Windows bị lỗi.
Thử khởi động lại ứng dụng bạn đang cố dán vào. Trên Windows 10/11, bạn có thể kiểm tra Lịch sử Clipboard bằng cách nhấn Windows + V. Nếu ảnh chụp màn hình xuất hiện ở đó, hãy chọn lại nó từ lịch sử. Nếu không, bạn cần lặp lại thao tác chụp.
Việc thành thạo cách chụp ảnh màn hình máy tính để bàn không chỉ là một thủ thuật đơn giản mà còn là yếu tố quan trọng giúp tối ưu hóa công việc hàng ngày. Dù bạn sử dụng phím tắt cơ bản như PrtScn, các công cụ tích hợp sẵn như Snip & Sketch, hay các phương pháp nâng cao trên MacOS, mục tiêu cuối cùng vẫn là ghi lại chính xác và nhanh chóng những gì hiển thị trên màn hình. Bằng cách áp dụng các hướng dẫn chi tiết này, người dùng hoàn toàn có thể chọn lựa phương pháp phù hợp nhất với nhu cầu, từ đó nâng cao hiệu suất làm việc và khả năng giao tiếp kỹ thuật số.
Ngày Cập Nhật 28/11/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
