Bất kể bạn là một kỹ thuật viên chuyên nghiệp hay một người dùng mới bắt đầu, việc biết chính xác cách lưu chụp màn hình máy tính là kỹ năng số cơ bản không thể thiếu. Ảnh chụp màn hình là công cụ quan trọng để ghi lại bằng chứng, chia sẻ lỗi phần mềm, hay lưu trữ thông tin tức thời. Bài viết này sẽ đi sâu vào cách lưu chụp màn hình máy tính, phân tích các thư mục lưu mặc định trên cả hệ điều hành Windows và macOS, cùng với các tùy chọn nâng cao như tích hợp đám mây và khắc phục sự cố phổ biến. Việc nắm vững công cụ chụp màn hình và quản lý dữ liệu sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian đáng kể.
Hiểu Rõ Cơ Chế Lưu Trữ Ảnh Chụp Màn Hình
Để quản lý hiệu quả ảnh chụp màn hình, trước tiên bạn cần hiểu rõ cách thức hệ điều hành xử lý dữ liệu ảnh sau khi thao tác chụp. Không phải mọi lệnh chụp đều dẫn đến việc tạo ra một tệp ảnh vật lý ngay lập tức. Cơ chế này khác nhau tùy thuộc vào tổ hợp phím hoặc công cụ bạn sử dụng.
Clipboard – Bộ Nhớ Tạm Thời và Ứng Dụng
Clipboard là bộ nhớ tạm thời của máy tính, nơi lưu trữ dữ liệu (văn bản, hình ảnh) được sao chép gần nhất. Khi bạn sử dụng các lệnh chụp cơ bản, hệ thống sẽ đưa ảnh vào đây. Dữ liệu trong clipboard sẽ mất đi khi bạn sao chép nội dung khác hoặc tắt máy.
Để lưu ảnh từ Clipboard thành tệp, bạn bắt buộc phải dán (Paste – Ctrl + V hoặc Command + V) vào một ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh hoặc tài liệu như Paint, Word, Photoshop, hoặc thậm chí là email. Đây là cơ chế phổ biến nhất khi sử dụng phím PrtSc (Print Screen) đơn thuần trên Windows hoặc Ctrl + Shift + Command + 3 trên Mac. Việc này cho phép bạn nhanh chóng chỉnh sửa hoặc sử dụng ảnh mà không cần tạo tệp rác. Quá trình này giúp tăng tính linh hoạt nhưng đòi hỏi thêm một bước thủ công.
Lưu Trực Tiếp Thành Tệp – Các Định Dạng Phổ Biến
Một số tổ hợp phím hoặc công cụ chụp màn hình được thiết lập để tự động bỏ qua Clipboard và tạo ra tệp ảnh ngay lập tức. Đây là phương pháp tiện lợi nhất cho người dùng cần lưu trữ ngay lập tức. Hệ điều hành sẽ chỉ định một thư mục mặc định để chứa các tệp này, giảm thiểu các bước dán và lưu thủ công.
Định dạng tệp mặc định thường là PNG (Portable Network Graphics), được ưa chuộng vì khả năng nén không mất dữ liệu (lossless) và hỗ trợ độ trong suốt (alpha channel). Đối với macOS, các tệp thường là PNG. Trên Windows, các tệp lưu tự động cũng thường là PNG. Một số công cụ bên thứ ba cho phép bạn tùy chỉnh định dạng sang JPG (tốt cho ảnh có nhiều màu sắc, nén tốt hơn nhưng mất dữ liệu) hoặc GIF (cho ảnh động). Việc lưu tự động giúp tối ưu hóa quy trình làm việc.
Vị Trí Lưu Ảnh Chụp Màn Hình Mặc Định Trên Windows
Hệ điều hành Windows, đặc biệt là Windows 10 và 11, cung cấp nhiều tổ hợp phím chụp màn hình khác nhau, mỗi tổ hợp lại có một thư mục lưu mặc định riêng. Nắm rõ sự khác biệt này là chìa khóa để tìm ảnh nhanh chóng.
Tổ Hợp Phím Windows + PrtSc (Lưu Trực Tiếp vào Thư Mục Screenshots)
Đây là phương pháp nhanh nhất để chụp và lưu toàn màn hình. Khi bạn nhấn tổ hợp Windows + PrtSc, màn hình sẽ nháy sáng một lần (hoặc tối đi một chút, tùy thiết lập), báo hiệu ảnh đã được chụp. Hệ thống sẽ tự động tạo một tệp ảnh trong thư mục chuyên dụng.
Đường dẫn mặc định: C:Users[Tên người dùng]PicturesScreenshots.
Ảnh được đặt tên theo quy ước Screenshot (số thứ tự).png. Số thứ tự này được Windows tự động tăng dần, đảm bảo không có sự trùng lặp tên tệp. Đây là vị trí đầu tiên và phổ biến nhất mà người dùng nên kiểm tra khi ảnh chụp bị “mất tích”. Sự tiện lợi của tổ hợp này là không cần thao tác dán ảnh.
Thao Tác PrtSc và Alt + PrtSc (Chỉ Lưu Clipboard)
Nếu bạn chỉ nhấn phím PrtSc (Print Screen) hoặc Alt + PrtSc, ảnh sẽ KHÔNG được lưu thành tệp vật lý. Thay vào đó, nó nằm hoàn toàn trong Clipboard. PrtSc chụp toàn màn hình, còn Alt + PrtSc chỉ chụp cửa sổ đang hoạt động (active window).
Để tìm ảnh, bạn phải mở một ứng dụng có khả năng xử lý hình ảnh như Paint, Paint 3D, hoặc thậm chí là ứng dụng chỉnh sửa ảnh trực tuyến. Sau đó, nhấn Ctrl + V để dán ảnh. Việc lưu tệp chỉ diễn ra sau khi bạn thực hiện thao tác “Save” (Lưu) trong ứng dụng đó. Đây là lựa chọn phù hợp khi bạn muốn dán ảnh trực tiếp vào một tài liệu hoặc tin nhắn.
Thư Mục Captures Của Xbox Game Bar
Xbox Game Bar là một tiện ích tích hợp trong Windows 10/11, được thiết kế ban đầu cho game thủ nhưng cũng hữu ích cho mọi người. Khi sử dụng tổ hợp phím tắt của Game Bar để chụp màn hình (thường là Windows + Alt + PrtSc hoặc qua giao diện Game Bar – Windows + G), ảnh sẽ được lưu vào một thư mục khác.
Đường dẫn mặc định: C:Users[Tên người dùng]VideosCaptures.
Lý do lưu vào thư mục Videos là vì Game Bar chủ yếu tập trung vào việc quay video game. Thư mục Captures chứa cả ảnh chụp (ở định dạng PNG) và các clip video đã được quay. Đây là vị trí thường bị bỏ qua khi người dùng tìm kiếm ảnh chụp màn hình thông thường.
Sử Dụng Snipping Tool và Snip & Sketch (Windows + Shift + S)
Kể từ Windows 10, Microsoft đã phát triển công cụ Snip & Sketch (nay tích hợp thành Snipping Tool mới) để thay thế Snipping Tool truyền thống, cung cấp khả năng chụp vùng tùy ý linh hoạt hơn. Tổ hợp phím kích hoạt công cụ này là Windows + Shift + S.
Khi sử dụng Windows + Shift + S, ảnh chụp sẽ nằm trong Clipboard. Đồng thời, một thông báo nhỏ (Notification) sẽ hiện lên ở góc màn hình. Nếu bạn nhấp vào thông báo này, ảnh sẽ mở trong cửa sổ Snipping Tool để chỉnh sửa, chú thích, và từ đó bạn có thể quyết định lưu tệp vào bất kỳ vị trí nào bạn muốn. Nếu bạn bỏ qua thông báo, ảnh vẫn nằm trong Clipboard.
Quản Lý Thư Mục Lưu Trữ Nâng Cao (Windows)
Việc quản lý vị trí lưu ảnh chụp màn hình là cần thiết để duy trì sự ngăn nắp và truy cập nhanh chóng. Windows cho phép người dùng tùy chỉnh thư mục lưu trữ mặc định.
Thay Đổi Vị Trí Thư Mục Screenshots
Nếu thư mục Screenshots mặc định nằm trên ổ C: khiến bạn lo lắng về việc đầy ổ đĩa hệ thống, bạn hoàn toàn có thể di chuyển nó sang một phân vùng khác (ví dụ: ổ D:). Thao tác này ảnh hưởng đến toàn bộ ảnh chụp được tạo ra bằng tổ hợp Windows + PrtSc.
Các bước thực hiện:
- Mở File Explorer và truy cập vào thư mục
Pictures. - Nhấp chuột phải vào thư mục
Screenshotsvà chọn Properties (Thuộc tính). - Chọn tab Location (Vị trí).
- Nhấp vào nút Move… (Di chuyển…) và chọn thư mục mới bạn muốn đặt.
- Nhấp Apply (Áp dụng) và OK. Windows sẽ hỏi bạn có muốn di chuyển tất cả các tệp hiện tại sang vị trí mới không.
Quá trình di chuyển này sẽ tự động cập nhật đường dẫn lưu mặc định trong Registry của Windows, đảm bảo các ảnh chụp màn hình sau này sẽ được lưu đúng chỗ. Thao tác này giúp kiểm soát dung lượng lưu trữ trên các ổ đĩa.
Thiết Lập Tự Động Lưu Lên OneDrive
OneDrive, dịch vụ lưu trữ đám mây của Microsoft, có một tính năng tự động đồng bộ hóa ảnh chụp màn hình. Nếu tính năng này được bật, mỗi khi bạn nhấn PrtSc hoặc Windows + PrtSc, ảnh sẽ được tải thẳng lên đám mây, đồng thời tạo một bản sao cục bộ trong thư mục OneDrive.
Vị trí lưu khi bật OneDrive: Thư mục PicturesScreenshots trong thư mục gốc của OneDrive trên máy tính.
Cách kiểm tra và quản lý:
- Mở ứng dụng OneDrive, nhấp chuột phải vào biểu tượng đám mây trên thanh Taskbar và chọn Settings (Cài đặt).
- Chuyển đến tab Sync and backup (Đồng bộ hóa và sao lưu) hoặc Backup (Sao lưu).
- Tìm phần Screenshots (Ảnh chụp màn hình).
- Đánh dấu hoặc bỏ đánh dấu tùy chọn Automatically save screenshots I capture to OneDrive (Tự động lưu ảnh chụp màn hình tôi chụp vào OneDrive).
Tính năng này lý tưởng cho những người cần sao lưu dữ liệu ngay lập tức và truy cập ảnh chụp từ nhiều thiết bị khác nhau. Tuy nhiên, nếu bạn không muốn phụ thuộc vào Internet, hãy đảm bảo rằng tùy chọn này được tắt.
Tận Dụng Các Phần Mềm Chụp Màn Hình Bên Thứ Ba
Đối với người dùng nâng cao hoặc chuyên nghiệp, việc sử dụng các công cụ bên ngoài như Greenshot, ShareX, hoặc Lightshot mang lại khả năng tùy biến vị trí lưu và thao tác xử lý ảnh vượt trội. Các công cụ này thường thay thế hoàn toàn các phím tắt chụp màn hình mặc định của Windows.
Ưu điểm của phần mềm bên thứ ba:
- Tùy chỉnh đường dẫn lưu: Bạn có thể thiết lập một thư mục lưu trữ độc lập, khác biệt với thư mục
Screenshotsmặc định. - Tên tệp động: Hỗ trợ đặt tên tệp dựa trên ngày, giờ, hoặc thậm chí là URL của cửa sổ đang chụp.
- Tích hợp dịch vụ đám mây/mạng xã hội: Cho phép tự động tải ảnh lên Imgur, Dropbox, Google Drive hoặc các nền tảng khác sau khi chụp.
- Chỉnh sửa nhanh: Hầu hết đều có trình chỉnh sửa tích hợp, giúp đánh dấu, thêm chú thích trước khi lưu.
Việc đầu tư vào một phần mềm chụp màn hình chất lượng cao sẽ đơn giản hóa quá trình cách lưu chụp màn hình máy tính và tối ưu hóa quy trình làm việc.
Ảnh Chụp Màn Hình Lưu Ở Đâu Trên Hệ Điều Hành macOS
Hệ điều hành macOS của Apple có một cách tiếp cận đơn giản và nhất quán hơn trong việc lưu trữ ảnh chụp màn hình. Mặc định, tất cả ảnh chụp màn hình đều được lưu trực tiếp ra Desktop (Màn hình nền).
Lưu Trực Tiếp Ra Desktop (Shift + ⌘ + 3 và 4)
Các tổ hợp phím chụp màn hình cơ bản và được sử dụng rộng rãi nhất trên Mac là:
- Shift + Command (⌘) + 3: Chụp toàn bộ màn hình.
- Shift + Command (⌘) + 4: Chụp một vùng chọn tùy ý.
Khi sử dụng một trong hai tổ hợp trên, macOS sẽ tự động tạo một tệp PNG có tên bắt đầu bằng Screen Shot (hoặc Ảnh Màn Hình nếu dùng giao diện tiếng Việt) kèm theo ngày tháng và thời gian, sau đó đặt tệp này thẳng ra Desktop.
Lợi ích của việc lưu ra Desktop là người dùng có thể thấy ngay tệp ảnh và dễ dàng kéo thả để sử dụng. Tuy nhiên, nhược điểm là Desktop có thể trở nên lộn xộn nếu bạn chụp quá nhiều ảnh.
Công Cụ Screenshot (Shift + ⌘ + 5) và Tùy Chọn Lưu
Từ macOS Mojave trở đi, Apple đã giới thiệu ứng dụng Screenshot (Ảnh Màn Hình), có thể kích hoạt bằng tổ hợp phím Shift + Command (⌘) + 5. Công cụ này mở ra một bảng điều khiển cho phép người dùng lựa chọn chế độ chụp (toàn màn hình, cửa sổ, vùng chọn) và quan trọng nhất là tùy chỉnh vị trí lưu.
Trong bảng điều khiển này, bạn sẽ thấy một nút Options (Tùy chọn) hoặc Save to (Lưu vào). Tại đây, bạn có thể chọn một trong các thư mục mặc định như Desktop, Documents, Clipboard, Mail, Messages, hoặc chọn Other Location… (Vị trí Khác…) để chỉ định một thư mục tùy chỉnh.
Việc thiết lập tùy chỉnh này sẽ được lưu lại, và lần sau khi bạn sử dụng bất kỳ tổ hợp phím chụp nào (kể cả Shift + ⌘ + 3 hoặc 4), ảnh sẽ được lưu vào vị trí mới đã đặt.
Thay Đổi Định Dạng Tệp Lưu (Từ PNG sang JPG/TIFF)
Mặc định, macOS lưu ảnh chụp màn hình dưới định dạng PNG. Nếu bạn muốn tiết kiệm dung lượng lưu trữ và không cần chất lượng nén không mất dữ liệu, bạn có thể thay đổi định dạng này sang JPG hoặc TIFF thông qua Terminal.
Các bước thực hiện (chỉ dành cho người dùng chuyên sâu):
- Mở ứng dụng Terminal (trong
Applications > Utilities). - Gõ lệnh sau để thay đổi sang JPG:
defaults write com.apple.screencapture type jpg(thayjpgbằngjpeg,tiff, hoặcpdfnếu muốn). - Nhấn Enter.
- Gõ lệnh:
killall SystemUIServerđể khởi động lại giao diện người dùng, áp dụng thay đổi.
Việc thay đổi định dạng tệp là một mẹo hữu ích để tối ưu hóa bộ nhớ, đặc biệt khi bạn phải thường xuyên chia sẻ ảnh chụp màn hình trên web.
Hướng Dẫn Khắc Phục Lỗi và Mẹo Chuyên Sâu
Trong quá trình sử dụng, đôi khi bạn có thể gặp tình trạng ảnh chụp màn hình không lưu, hoặc phím chụp không hoạt động. Dưới đây là các giải pháp và mẹo chuyên sâu.
Lỗi Phím Print Screen Không Hoạt Động
Lỗi phím chụp màn hình không hoạt động có thể gây khó chịu, nhưng thường có nguyên nhân đơn giản. Việc xác định nguyên nhân sẽ giúp giải quyết vấn đề nhanh chóng.
- Kiểm tra Phím Chức năng (Fn/F-Lock): Trên nhiều bàn phím máy tính xách tay (laptop) hoặc bàn phím nhỏ gọn, phím
PrtScđược tích hợp với một phím chức năng khác. Bạn có thể cần phải nhấn tổ hợpFn + PrtScthay vì chỉPrtSc. Một số bàn phím có phímF-Lockcần được kích hoạt. - Ứng dụng “Chiếm” Hotkey: Các phần mềm bên thứ ba như OneDrive, Dropbox, công cụ chỉnh sửa đồ họa (ví dụ: Snagit, Lightshot) thường tự động ghi đè hoặc chiếm quyền sử dụng phím
PrtScđể tích hợp tính năng chụp của riêng chúng. Hãy kiểm tra cài đặt của các ứng dụng này để tắt tùy chọn tự động chụp. - Cập nhật Driver Bàn Phím: Lỗi driver đôi khi có thể làm gián đoạn chức năng của các phím đặc biệt. Mở Device Manager, tìm mục Keyboards, nhấp chuột phải vào bàn phím và chọn “Update driver” (Cập nhật trình điều khiển).
Mẹo Tìm Ảnh Bị “Thất Lạc” Trên Windows và Mac
Khi bạn biết cách lưu chụp màn hình máy tính nhưng vẫn không thể tìm thấy tệp, hãy áp dụng các mẹo tìm kiếm nâng cao sau đây. Ảnh chụp màn hình thường bị nhầm lẫn vị trí do tính năng tự động lưu.
- Sử dụng Windows Search: Trong hộp tìm kiếm của Windows, gõ
type:png date:todayhoặcScreenshotđể tìm kiếm tất cả các tệp PNG có tên mặc định hoặc được tạo trong ngày. - Kiểm tra OneDrive/Dropbox: Nếu bạn có bật đồng bộ hóa đám mây, hãy kiểm tra thư mục
Pictures > Screenshots(hoặc tương tự) trên dịch vụ đám mây của bạn. Đôi khi, tệp đã được tải lên đám mây mà chưa đồng bộ hóa về máy tính cục bộ. - Dùng Finder’s Smart Folder (macOS): Mở Finder, nhấn
Command + F, chọn Kind (Loại) làImage(Hình ảnh) và thêm điều kiện Name (Tên) chứaScreen Shot.
Chụp Màn Hình Trên Các Hệ Điều Hành Phụ
Để có cái nhìn toàn diện về cách lưu chụp màn hình máy tính, cần xem xét thêm các hệ điều hành chuyên dụng hoặc phổ biến khác. Mỗi hệ điều hành có cách thức lưu trữ riêng biệt, tạo nên một hệ thống quản lý ảnh chụp đa dạng.
- ChromeOS (Chromebook): Tổ hợp
Ctrl + [phím Show Windows]sẽ chụp toàn màn hình, lưu vào thư mụcDownloadsmặc định. - Linux (Ubuntu/Gnome): Phím
PrtScsẽ mở một giao diện để bạn chọn nơi lưu tệp PNG, thường mặc định là thư mụcPictures.
Nắm bắt các phương pháp lưu trữ đa dạng này sẽ giúp bạn trở thành một người dùng máy tính có khả năng quản lý dữ liệu hiệu quả và linh hoạt trên mọi nền tảng.
Tóm lại, trên Windows, ảnh chụp màn hình có thể được lưu ở ba vị trí chính: Pictures > Screenshots (dùng Win + PrtSc), Videos > Captures (dùng Game Bar), hoặc tự động tải lên OneDrive nếu tính năng Auto Save được kích hoạt. Đối với macOS, ảnh thường mặc định lưu trực tiếp ra Desktop. Việc nắm vững các tổ hợp phím và kiểm tra cài đặt đám mây, cũng như biết cách lưu chụp màn hình máy tính qua các tùy chọn thay đổi vị trí, sẽ giúp bạn dễ dàng truy cập và quản lý ảnh chụp màn hình một cách khoa học và chuyên nghiệp.
Ngày Cập Nhật 24/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
