Khả năng chụp lại nội dung hiển thị là một kỹ năng cơ bản và thiết yếu khi sử dụng máy tính. Dù bạn cần lưu lại một thông báo lỗi, chia sẻ thông tin quan trọng, hay tạo hướng dẫn, việc nắm vững cách chụp ảnh màn hình máy tính giúp tiết kiệm thời gian đáng kể. Bài viết này sẽ đi sâu vào các phương pháp phổ biến, từ việc sử dụng các phím tắt Print Screen truyền thống trên Windows 10 và 11 đến các giải pháp nâng cao với công cụ Snipping Tool và phần mềm bên thứ ba chuyên nghiệp.
Phân Loại Các Phương Pháp Chụp Màn Hình Cơ Bản
Mặc dù có vô số công cụ và ứng dụng hỗ trợ chụp ảnh màn hình, tất cả đều dựa trên ba cơ chế chính. Việc hiểu rõ cơ chế giúp người dùng lựa chọn phương pháp phù hợp nhất trong từng tình huống cụ thể.
Phương Pháp 1: Phím Tắt Tích Hợp (Windows & macOS)
Đây là cách chụp ảnh màn hình nhanh nhất, không yêu cầu cài đặt phần mềm bổ sung. Hệ điều hành tự động gán chức năng này cho các tổ hợp phím cụ thể. Phương pháp này thường bao gồm việc chụp toàn bộ màn hình hoặc cửa sổ đang hoạt động. Kết quả chụp có thể được lưu thẳng vào ổ đĩa hoặc tạm thời vào bộ nhớ đệm (Clipboard).
Phương Pháp 2: Công Cụ Có Sẵn Trên Hệ Thống
Các phiên bản Windows hiện đại và macOS đều cung cấp các tiện ích tích hợp sâu vào hệ điều hành. Các công cụ này cho phép người dùng kiểm soát vùng chụp chi tiết hơn. Ví dụ, người dùng có thể khoanh vùng hình chữ nhật hoặc tự do. Ưu điểm là tích hợp khả năng chỉnh sửa, cắt cúp hoặc chú thích ngay sau khi chụp.
Phương Pháp 3: Ứng Dụng Bên Thứ Ba Chuyên Dụng
Nếu nhu cầu chụp ảnh màn hình thường xuyên và cần nhiều tính năng mở rộng, các ứng dụng chuyên dụng là lựa chọn tối ưu. Những ứng dụng này cung cấp các tùy chọn như: chụp cuộn trang, chia sẻ trực tiếp lên đám mây, hoặc tích hợp các công cụ chỉnh sửa đồ họa mạnh mẽ hơn so với công cụ mặc định. Lightshot là một ví dụ điển hình cho giải pháp nhanh chóng và linh hoạt.
Kỹ Thuật Chụp Ảnh Màn Hình Trên Windows
Hệ điều hành Windows, đặc biệt là Windows 10 và 11, cung cấp nhiều tổ hợp phím và ứng dụng linh hoạt để thực hiện tác vụ chụp màn hình.
Tận Dụng Phím Print Screen Truyền Thống (PrtScn)
Phím Print Screen, thường được viết tắt là Prtsc, PrtScrn, hay Ps/SR, là phương pháp lâu đời và quen thuộc nhất. Chức năng chính của phím này là sao chép hình ảnh hiển thị trên màn hình vào Clipboard.
Chụp Toàn Màn Hình Lưu Vào Clipboard
Khi bạn nhấn phím PrtScn đơn lẻ, toàn bộ màn hình hiển thị sẽ được sao chép vào Clipboard của máy tính. Ảnh chưa được lưu thành tập tin vật lý. Sau đó, bạn cần mở một ứng dụng xử lý hình ảnh như Paint, Photoshop, hoặc Word.
Bạn sử dụng tổ hợp phím Ctrl + V để dán ảnh đã chụp. Thao tác này giúp bạn tiết kiệm bộ nhớ khi chỉ cần dán ảnh vào các ứng dụng trò chuyện hoặc email.
Chụp Cửa Sổ Đang Hoạt Động (Alt + PrtScn)
Nếu bạn chỉ muốn chụp duy nhất cửa sổ ứng dụng đang được kích hoạt, hãy dùng tổ hợp Alt + PrtScn. Hệ thống sẽ bỏ qua các cửa sổ nền và thanh tác vụ. Kết quả chụp chỉ bao gồm nội dung cửa sổ đó và được lưu vào Clipboard.
Phương pháp này rất hữu ích khi người dùng cần tập trung vào một ứng dụng cụ thể. Nó loại bỏ nhu cầu phải cắt cúp thủ công sau khi chụp toàn màn hình.
Chụp Màn Hình Và Tự Động Lưu (Windows + PrtScn)
Đối với Windows 8, 10 và 11, Microsoft đã bổ sung tính năng tự động lưu ảnh chụp màn hình. Tổ hợp phím Windows + PrtScn sẽ chụp toàn bộ màn hình. Đồng thời, hệ thống sẽ tự động lưu tệp tin ảnh (thường là định dạng PNG).
Màn hình sẽ nhấp nháy hoặc tối đi trong giây lát để xác nhận đã chụp thành công. Người dùng tìm thấy các tệp này trong thư mục Pictures (Ảnh) và sau đó là thư mục Screenshots (Ảnh chụp màn hình).
Công Cụ Snipping Tool: Giải Pháp Chụp Vùng Linh Hoạt
Snipping Tool là tiện ích chụp màn hình có sẵn trên Windows. Nó cung cấp sự linh hoạt vượt trội so với phím tắt truyền thống. Người dùng có thể chỉ định vùng chụp theo ý muốn.
Giới Thiệu Sự Kết Hợp Snipping Tool và Snip & Sketch
Trên Windows 10, Microsoft giới thiệu Snip & Sketch như một công cụ kế thừa, mang đến giao diện thiết kế phẳng và hiện đại hơn. Tuy nhiên, trên Windows 11, hai công cụ này đã được hợp nhất hoàn toàn dưới tên gọi chung là Snipping Tool, thừa hưởng tất cả các tính năng tốt nhất. Sự hợp nhất này đơn giản hóa quá trình cách chụp ảnh màn hình máy tính cho người dùng.
Hướng Dẫn Kích Hoạt Nhanh Bằng Phím Tắt (Win + Shift + S)
Đây là phương pháp được khuyến nghị hàng đầu nếu bạn thường xuyên chụp các vùng chọn lọc. Tổ hợp phím Windows + Shift + S kích hoạt nhanh giao diện chụp màn hình của Snipping Tool. Màn hình sẽ mờ đi và một thanh công cụ nhỏ xuất hiện ở phía trên.
Người dùng chỉ cần chọn một trong các chế độ chụp được cung cấp. Ảnh chụp sau đó sẽ được lưu vào Clipboard và một thông báo nhỏ sẽ bật lên, cho phép bạn nhấp vào để chỉnh sửa ngay lập tức.
Các Chế Độ Chụp Chi Tiết Của Snipping Tool
Snipping Tool cung cấp bốn chế độ chụp đa dạng, đáp ứng mọi nhu cầu:
- Rectangular Snip (Chụp hình chữ nhật): Cho phép kéo và chọn một vùng hình chữ nhật bất kỳ. Đây là chế độ sử dụng phổ biến nhất.
- Free-form Snip (Chụp tự do): Người dùng có thể vẽ một đường bao quanh vùng muốn chụp theo bất kỳ hình dạng nào.
- Window Snip (Chụp cửa sổ): Chọn một cửa sổ cụ thể đang mở, tương tự Alt + PrtScn nhưng thường có độ chính xác cao hơn.
- Full-screen Snip (Chụp toàn màn hình): Chụp toàn bộ màn hình hiển thị, tương tự PrtScn.
Để sử dụng, bạn mở Snipping Tool (hoặc Win + Shift + S) và chọn kiểu chụp mong muốn.
Chọn kiểu chụp với công cụ Snipping Tool trên Windows
Sau khi chụp, ảnh sẽ được hiển thị trong cửa sổ Snipping Tool để bạn có thể chỉnh sửa ngay.
Chỉnh Sửa Và Chú Thích Nhanh Với Snip & Sketch
Snip & Sketch (nay là Snipping Tool trên Win 11) không chỉ là công cụ chụp. Nó còn là một trình chỉnh sửa ảnh chụp mini vô cùng tiện lợi.
Kích Hoạt Snip & Sketch Bằng Nút PrtScn
Người dùng Windows 10/11 có thể gán chức năng gọi Snip & Sketch cho phím PrtScn. Điều này thay thế hành vi mặc định của phím, giúp tăng tốc quy trình làm việc.
Để thực hiện, bạn vào Settings (Windows + I), chọn Ease of Access, tìm đến Keyboard, và bật công tắc tại mục Print Screen shortcut. Sau khi cài đặt, nhấn PrtScn sẽ mở công cụ chụp, thay vì chỉ lưu vào Clipboard.
Chức Năng Đánh Dấu và Ghi Chú
Trong giao diện Snip & Sketch, người dùng có thể truy cập các công cụ như bút bi, bút chì, và bút dạ quang (highlighter). Điều này cho phép bạn nhanh chóng khoanh tròn, gạch chân, hoặc ghi chú các điểm quan trọng trên ảnh chụp màn hình.
Công cụ tẩy (eraser) cũng được tích hợp để xóa các dấu định dạng không cần thiết. Sau khi hoàn tất, bạn có thể lưu ảnh dưới định dạng JPG, GIF, hoặc PNG.
Phương Pháp Chụp Ảnh Nâng Cao Qua Xbox Game Bar
Xbox Game Bar (hay Game Bar) là một overlay tích hợp trong Windows 10 và 11, ban đầu được thiết kế cho game thủ. Tuy nhiên, nó có thể được sử dụng để chụp ảnh màn hình và quay video của hầu hết các ứng dụng.
Ứng Dụng Của Game Bar Ngoài Gaming
Mặc dù tên gọi liên quan đến game, Game Bar là một công cụ đa năng. Nó cho phép người dùng ghi lại các thao tác, cung cấp ví dụ về sự cố phần mềm, hoặc chụp nội dung từ trình duyệt web một cách nhanh chóng. Nó cung cấp một giải pháp chụp ảnh màn hình tiện lợi không cần thoát khỏi ứng dụng đang mở.
Tổ Hợp Phím Win + Alt + PrtScn Để Chụp
Để kích hoạt Game Bar, nhấn tổ hợp phím Win + G. Giao diện Game Bar sẽ xuất hiện.
Để chụp ảnh màn hình ngay lập tức mà không cần mở giao diện, sử dụng phím tắt Win + Alt + PrtScn. Ảnh chụp sẽ được lưu tự động. Windows lưu các tệp này vào thư mục Captures (Nằm trong Videos theo cấu trúc mặc định C:UsersAdminVideosCaptures).
Một thanh thông báo nhỏ sẽ xuất hiện xác nhận việc chụp thành công. Phương pháp này đảm bảo tính riêng tư, không làm gián đoạn luồng công việc của bạn.
Hướng Dẫn Chỉnh Sửa Và Tối Ưu Màn Hình Chụp
Việc chụp ảnh màn hình chỉ là bước đầu tiên. Thao tác chỉnh sửa và chú thích là cần thiết để truyền đạt thông tin một cách rõ ràng nhất.
Ghi Chú Trên Ảnh Chụp Màn Hình Với Paint
Paint là một ứng dụng đồ họa cơ bản có sẵn trên tất cả các phiên bản Windows, lý tưởng cho việc chỉnh sửa nhanh ảnh chụp từ Clipboard.
Dán Ảnh Từ Clipboard Vào Paint
Sau khi chụp màn hình bằng PrtScn hoặc Alt + PrtScn, dữ liệu ảnh sẽ nằm trong Clipboard. Mở ứng dụng Paint bằng cách tìm kiếm “Paint” trong Start Menu.
Trong cửa sổ Paint, nhấn tổ hợp phím Ctrl + V để dán hình ảnh vừa chụp vào. Đây là bước nền tảng để bắt đầu chỉnh sửa.
Cắt Cúp Và Thêm Chú Thích Cơ Bản
Nếu ảnh chụp quá lớn, bạn có thể cắt cúp chỉ lấy phần nội dung mong muốn. Sử dụng công cụ Select (Chọn) để tạo vùng chọn mong muốn trên ảnh. Sau khi chọn xong, nhấn công cụ Crop (Cắt) để loại bỏ phần thừa.
Để thêm chữ, nhấp vào biểu tượng chữ A (Text). Đặt chuột vào vị trí muốn viết, chọn font, cỡ chữ, và màu sắc. Paint cho phép thêm các hình dạng cơ bản như mũi tên, hình tròn để làm nổi bật thông tin. Sau khi chỉnh sửa xong, lưu tệp bằng cách nhấn Ctrl + S và chọn định dạng lưu trữ (thường là PNG hoặc JPEG).
Hướng dẫn cắt cúp và thêm chú thích trong ứng dụng Paint
Giải Pháp Phần Mềm Bên Thứ Ba: Lightshot
Đối với người dùng cần một công cụ miễn phí, nhanh chóng, và có khả năng chia sẻ trực tuyến, Lightshot là một lựa chọn nổi bật.
Lợi Ích Của Công Cụ Đơn Giản, Miễn Phí
Lightshot được thiết kế với giao diện đơn giản và trực quan. Nó hoàn hảo cho những người cần một giải pháp thay thế nhanh chóng và dễ sử dụng hơn các công cụ tích hợp sẵn. Sau khi cài đặt, Lightshot sẽ chiếm quyền điều khiển phím PrtScn.
Khi nhấn PrtScn, màn hình sẽ mờ đi và bạn có thể dễ dàng kéo chuột để chọn vùng chụp bất kỳ. Công cụ này hoạt động mượt mà trên nhiều nền tảng, bao gồm Windows và Mac.
Tính Năng Chia Sẻ Trực Tuyến và Chỉnh Sửa Nhanh
Lightshot cung cấp một loạt các công cụ chỉnh sửa ngay tại chỗ: vẽ mũi tên, thêm văn bản, khoanh vùng. Đặc biệt, Lightshot nổi bật với các tính năng chia sẻ và lưu trữ trực tuyến:
- Chia sẻ mạng xã hội: Cho phép chia sẻ ảnh chụp trực tiếp lên Facebook, Twitter, và các nền tảng khác.
- Tải lên đám mây: Tự động tải ảnh lên dịch vụ
prntscr.comvà cung cấp một đường link ngắn để chia sẻ nhanh chóng. - Tìm kiếm bằng hình ảnh: Tích hợp lối tắt để tìm kiếm các hình ảnh tương tự trên Google.
Các tùy chọn này giúp tối ưu hóa luồng công việc, đặc biệt quan trọng trong môi trường làm việc nhóm. Lightshot là bằng chứng cho thấy phần mềm chụp màn hình không cần phải phức tạp để trở nên hiệu quả.
Các Phương Pháp Đặc Thù Khác Trên Windows
Ngoài các công cụ và phím tắt cơ bản, Windows còn có những tổ hợp phím ít được biết đến nhưng vô cùng hữu ích.
Chụp Ảnh Màn Hình Chuyên Sâu Bằng PowerShell hoặc Command Prompt
Đối với các kỹ thuật viên hoặc người dùng nâng cao, đôi khi cần chụp ảnh màn hình từ môi trường Command Prompt (CMD) hoặc PowerShell. Mặc dù không phải là chụp đồ họa, các lệnh này giúp ghi lại đầu ra của terminal, rất quan trọng cho việc gỡ lỗi hệ thống.
Sử dụng lệnh powershell -command "Start-Process 'mspaint' -ArgumentList '/p', 'C:pathtoimage.png'" để can thiệp vào các tác vụ liên quan đến hình ảnh. Đối với việc chụp giao diện CMD, người dùng thường phải dùng các công cụ bên ngoài hoặc tổ hợp phím PrtScn.
Khai Thác Tiện Ích Mở Rộng Trình Duyệt
Khi cần chụp toàn bộ một trang web dài (chụp cuộn trang), các công cụ mặc định của Windows không thể xử lý. Các trình duyệt hiện đại như Chrome và Firefox cung cấp tiện ích mở rộng hoặc chức năng chụp tích hợp.
Ví dụ, tiện ích FireShot hay Awesome Screenshot cho phép chụp cuộn trang. Người dùng có thể ghi lại toàn bộ nội dung từ đầu đến cuối trang web chỉ bằng một cú nhấp chuột, một yêu cầu thường gặp khi cần lưu trữ thông tin trực tuyến.
Cách Chụp Ảnh Màn Hình Trên Các Hệ Điều Hành Khác
Để hướng dẫn cách chụp ảnh màn hình máy tính một cách toàn diện, chúng ta cần xem xét các hệ điều hành phổ biến khác ngoài Windows.
Máy Tính Mac/MacBook
macOS nổi tiếng với các phím tắt chụp màn hình mạnh mẽ và trực quan, lưu thẳng tệp PNG lên màn hình desktop.
Chụp Toàn Màn Hình Mac
Nhấn tổ hợp phím Shift + Command + 3. Toàn bộ nội dung hiển thị trên tất cả các màn hình kết nối sẽ được chụp lại. Ảnh sẽ tự động lưu trên desktop với định dạng tệp bắt đầu bằng “Screen Shot”.
Chụp Một Phần Màn Hình Mac
Nhấn tổ hợp phím Shift + Command + 4. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình chữ thập. Người dùng kéo chuột để khoanh vùng muốn chụp. Sau khi nhả chuột, ảnh vùng chọn sẽ được lưu ngay lập tức lên desktop.
Chụp Cửa Sổ Hoặc Menu Cụ Thể
Nhấn Shift + Command + 4, sau đó nhấn phím cách (Spacebar). Con trỏ sẽ biến thành hình máy ảnh. Di chuyển máy ảnh qua cửa sổ hoặc menu bạn muốn chụp. Nhấp chuột để chụp. Ưu điểm là macOS tự động thêm hiệu ứng bóng đổ chuyên nghiệp cho cửa sổ đã chụp.
Hệ Điều Hành Linux
Linux, với nhiều bản phân phối (Ubuntu, KDE Plasma, GNOME), có các công cụ chụp màn hình riêng biệt.
Spectacle: Công Cụ Mặc Định Của KDE Plasma
Spectacle là công cụ chụp màn hình mặc định cho môi trường desktop KDE Plasma 5. Nó cung cấp nhiều tùy chọn linh hoạt tương tự Snipping Tool của Windows:
- Chụp toàn bộ màn hình nền: Thao tác mặc định.
- Chụp cửa sổ đang hoạt động: Tập trung vào ứng dụng hiện tại.
- Chụp vùng hình chữ nhật: Cho phép người dùng xác định vùng chụp.
Spectacle còn có khả năng xuất ảnh chụp sang các dịch vụ như Imgur hoặc NextCloud. Nó hỗ trợ nhiều định dạng hình ảnh khác nhau, từ PNG đến JPEG-2000.
Shutter: Phần Mềm Giàu Tính Năng Trên Linux
Shutter là một chương trình chụp ảnh màn hình mã nguồn mở, rất được ưa chuộng trong cộng đồng Linux vì tính năng phong phú.
Các tính năng nổi bật của Shutter:
- Chụp một khu vực cụ thể: Cho phép người dùng chọn vùng tùy ý với khả năng phóng to và điều chỉnh kích thước.
- Chụp cuộn trang web: Sử dụng công cụ
gnome-web-photođể chụp toàn bộ nội dung của một trang web mà không cần mở trình duyệt. - Chụp Menu hoặc Tooltip: Shutter có chế độ đếm ngược để chụp các menu ngữ cảnh hoặc chú giải công cụ thường biến mất khi người dùng nhấp chuột.
Với giao diện theo tab, Shutter cho phép người dùng quản lý và chỉnh sửa nhiều ảnh chụp cùng lúc. Điều này làm cho nó trở thành công cụ không thể thiếu cho các nhà phát triển và kỹ thuật viên trên Linux.
Phân Tích Chuyên Môn: Khi Nào Nên Dùng Công Cụ Nào?
Lựa chọn cách chụp ảnh màn hình máy tính tối ưu phụ thuộc vào mục đích sử dụng và hệ điều hành.
| Mục Đích Sử Dụng | Hệ Điều Hành Windows | Hệ Điều Hành Mac | Gợi Ý Chuyên Môn |
|---|---|---|---|
| Chia sẻ nhanh qua chat/email | PrtScn (Lưu vào Clipboard) | Shift + Command + 4 (Chụp và dán) | Tốc độ là ưu tiên, không cần lưu tệp. |
| Tạo tài liệu hướng dẫn | Win + Shift + S (Sử dụng chế độ Rectangular) | Shift + Command + 4 | Cần độ chính xác cao về vùng chụp và khả năng chú thích nhanh. |
| Ghi lại lỗi hệ thống | Windows + PrtScn (Tự động lưu) | Shift + Command + 3 | Đảm bảo chụp toàn bộ thông báo lỗi và lưu ngay lập tức. |
| Chụp cuộn trang web | Phần mềm bên thứ ba (Lightshot, tiện ích mở rộng trình duyệt) | Tích hợp sẵn trong macOS (Shift + Command + 5 > Options > Select Location) | Yêu cầu tính năng nâng cao không có sẵn trong công cụ cơ bản. |
| Ghi lại thao tác ứng dụng | Xbox Game Bar (Win + Alt + PrtScn hoặc quay video) | QuickTime Player (Ghi màn hình) | Khi cần minh họa quy trình làm việc phức tạp. |
Việc thành thạo cách chụp ảnh màn hình máy tính không chỉ là một tiện ích nhỏ mà là một kỹ năng quan trọng giúp tối ưu hóa công việc và giao tiếp kỹ thuật số. Cho dù bạn ưu tiên sự tiện lợi của phím tắt PrtScn, sự linh hoạt của Snipping Tool, hay các tính năng mở rộng của phần mềm bên thứ ba như Lightshot, mỗi phương pháp đều có ưu điểm riêng. Bằng cách áp dụng những hướng dẫn chi tiết này, bạn có thể nhanh chóng ghi lại bất kỳ nội dung nào trên màn hình với chất lượng và độ chính xác cao nhất, bất kể bạn đang sử dụng hệ điều hành Windows, macOS hay Linux.
Ngày Cập Nhật 30/11/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
