Việc chụp lại màn hình máy tính là thao tác cơ bản và thiết yếu, phục vụ từ việc lưu trữ tài liệu, chia sẻ lỗi kỹ thuật, đến tạo hướng dẫn trực quan. Nếu bạn là người mới bắt đầu hoặc đang tìm kiếm giải pháp nâng cao hơn các phím tắt truyền thống, việc nắm rõ cách chụp lại màn hình máy tính là vô cùng quan trọng. Bài viết này, được xây dựng từ góc độ của một kỹ thuật viên chuyên nghiệp, sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về phím tắt cơ bản, các công cụ tích hợp trong Windows 10/11, và phương pháp tối ưu hóa hình ảnh sau khi chụp, giúp bạn làm chủ hoàn toàn kỹ năng này.
Các Phương Pháp Chụp Màn Hình Cổ Điển Trên Windows (Kỹ Thuật Cơ Bản)
Các phương pháp chụp màn hình bằng phím tắt cơ bản đã tồn tại từ lâu. Chúng là nền tảng giúp người dùng nhanh chóng ghi lại nội dung trên màn hình mà không cần cài đặt thêm phần mềm. Đây là những kỹ thuật phải nằm lòng đối với bất kỳ người dùng máy tính nào.
Sử Dụng Phím Print Screen (PrtScn) Truyền Thống
Phím Print Screen (thường được viết tắt là PrtScn, PrtSc hay Print Scrn) là phím tắt cổ điển nhất. Khi bạn nhấn phím này, hệ điều hành sẽ chụp toàn bộ những gì đang hiển thị trên màn hình. Hình ảnh này không được lưu tự động thành file mà được chuyển vào bộ nhớ đệm (Clipboard).
Để sử dụng ảnh, bạn cần mở một ứng dụng chỉnh sửa ảnh như Paint hoặc Word. Sau đó, nhấn tổ hợp phím Ctrl + V (Paste) để dán hình ảnh đã chụp từ Clipboard ra. Đây là bước quan trọng để bạn có thể xem, chỉnh sửa và lưu trữ file.
Chụp Cửa Sổ Hoạt Động Cụ Thể Bằng Tổ Hợp Alt + PrtScn
Trong trường hợp bạn chỉ muốn chụp cửa sổ ứng dụng đang được kích hoạt (cửa sổ đang ở phía trước), tổ hợp Alt + PrtScn là lựa chọn lý tưởng. Phương pháp này giúp loại bỏ các yếu tố gây mất tập trung như thanh tác vụ hoặc các cửa sổ chạy ngầm khác.
Cũng giống như phím PrtScn đơn thuần, hình ảnh chụp được sẽ nằm trong Clipboard. Người dùng vẫn cần phải dán (Paste) bức ảnh vào một chương trình đồ họa để lưu lại. Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích khi cần chụp lại thông báo lỗi hoặc các hộp thoại cụ thể.
Lưu Ảnh Chụp Màn Hình Ngay Lập Tức (Windows Key + PrtScn)
Với Windows 8 trở đi, Microsoft đã giới thiệu một tổ hợp phím tiện lợi hơn. Tổ hợp phím Windows Key (Phím có biểu tượng Windows) + PrtScn không chỉ chụp toàn bộ màn hình mà còn tự động lưu hình ảnh thành một file.
Khi bạn nhấn tổ hợp này, màn hình sẽ nháy sáng một lần, xác nhận ảnh đã được chụp. Hình ảnh sẽ được lưu tự động vào thư mục “Screenshots” (Ảnh chụp màn hình). Thư mục này nằm bên trong thư mục “Pictures” (Hình ảnh) của người dùng. Tên file được đặt theo định dạng “Screenshot (số thứ tự).png”. Đây là cách nhanh nhất để tạo ra một file ảnh sẵn sàng sử dụng.
Các phím tắt cơ bản để chụp lại toàn bộ màn hình máy tính Windows
Các Công Cụ Chụp Màn Hình Hiện Đại Của Windows (Tối Ưu & Nâng Cao)
Từ Windows Vista, Microsoft đã tích hợp các công cụ chuyên dụng giúp người dùng linh hoạt hơn trong việc chụp và chỉnh sửa ảnh màn hình. Các công cụ này mang lại khả năng tùy biến cao hơn nhiều so với phím tắt đơn giản.
Chi Tiết Về Snipping Tool (Windows 7/8/10)
Snipping Tool là công cụ chụp màn hình mặc định được tích hợp sâu trong các phiên bản Windows cũ hơn. Công cụ này cho phép người dùng xác định chính xác khu vực cần chụp trước khi thực hiện thao tác. Bạn có thể tìm thấy nó bằng cách gõ “Snipping Tool” vào thanh tìm kiếm của Windows.
Sau khi kích hoạt, bạn có thể chọn các chế độ cắt khác nhau. Snipping Tool còn cung cấp các công cụ chỉnh sửa cơ bản. Ví dụ, nó cho phép bạn đánh dấu (highlight), viết thêm chữ bằng bút màu, hoặc xóa các chi tiết không mong muốn.
Snipping Tool (Windows 7/8/10): Các Chế Độ Cắt Cụ Thể
Snipping Tool cung cấp bốn chế độ cắt ảnh chính, đáp ứng các nhu cầu khác nhau của người dùng. Việc hiểu rõ từng chế độ sẽ giúp tối ưu hóa quá trình làm việc.
- Free-form Snip: Chế độ này cho phép bạn vẽ một đường bất kỳ để khoanh vùng khu vực muốn chụp. Phương pháp này đòi hỏi sự khéo léo nhưng mang lại tính tùy biến cao.
- Rectangular Snip: Đây là chế độ phổ biến nhất. Nó cho phép bạn kéo chuột để tạo một khung hình chữ nhật hoặc hình vuông bao quanh khu vực mong muốn.
- Window Snip: Chế độ này tự động chụp một cửa sổ cụ thể (trình duyệt, ứng dụng) mà bạn chọn. Nó khác với Alt + PrtScn ở chỗ nó không yêu cầu phải dán ảnh thủ công.
- Full-screen Snip: Chụp toàn bộ màn hình, tương đương với phím PrtScn thông thường.
Công Cụ Snip & Sketch (Windows 10/11): Tổ Hợp Phím Windows + Shift + S
Snip & Sketch là công cụ thay thế hiện đại và mạnh mẽ hơn cho Snipping Tool trên Windows 10 và Windows 11. Đây là phương pháp được khuyến nghị sử dụng hiện nay vì tính linh hoạt và khả năng tích hợp cao.
Để kích hoạt nhanh công cụ này, bạn chỉ cần nhấn tổ hợp phím Windows + Shift + S. Màn hình sẽ mờ đi và thanh công cụ nhỏ sẽ xuất hiện ở phía trên. Thanh công cụ này cho phép bạn chọn nhanh một trong bốn kiểu chụp: hình chữ nhật, tự do, cửa sổ hoặc toàn màn hình. Sau khi chụp, ảnh sẽ được lưu vào Clipboard và xuất hiện dưới dạng thông báo, cho phép bạn mở ra để chỉnh sửa ngay lập tức.
Thiết Lập Phím PrtScn Kích Hoạt Snip & Sketch
Trong các phiên bản Windows mới, người dùng có thể thiết lập phím Print Screen truyền thống để gọi ngay Snip & Sketch. Điều này giúp tăng tốc độ thao tác, loại bỏ nhu cầu sử dụng tổ hợp phím dài.
Để thiết lập, bạn cần truy cập vào Cài đặt (Settings), chọn Mục Trợ năng (Accessibility), sau đó tìm kiếm mục Bàn phím (Keyboard). Tại đây, bạn bật tùy chọn “Sử dụng nút PrtScn để mở tính năng cắt màn hình” (Use the Print Screen button to open screen snipping).
Hướng Dẫn Chụp Màn Hình Trên Hệ Điều Hành MacOS
Mặc dù Windows là hệ điều hành phổ biến, người dùng macOS cũng cần nắm vững các phím tắt riêng biệt để chụp màn hình hiệu quả. Các lệnh trên Mac thường sử dụng phím Command (⌘) thay cho Windows Key.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình (Command + Shift + 3)
Tổ hợp phím Command + Shift + 3 sẽ chụp lại toàn bộ những gì hiển thị trên màn hình Mac. Khác với Windows, macOS tự động lưu file ảnh dưới dạng PNG lên màn hình desktop (Desktop).
File ảnh thường có tên bắt đầu bằng “Screenshot” và bao gồm ngày giờ chụp. Ưu điểm của phương pháp này là tốc độ nhanh và dễ dàng truy cập file.
Chụp Một Khu Vực Cụ Thể (Command + Shift + 4)
Đây là lệnh linh hoạt nhất trên macOS. Khi nhấn Command + Shift + 4, con trỏ chuột sẽ biến thành một hình chữ thập nhỏ. Bạn có thể kéo thả chuột để tạo một khung hình chữ nhật bao quanh khu vực muốn chụp.
Sau khi nhả chuột, ảnh sẽ được tự động lưu vào màn hình desktop. Phương pháp này tương đương với chế độ Rectangular Snip của Snipping Tool trên Windows.
Chụp Một Cửa Sổ Độc Lập (Command + Shift + 4 + Spacebar)
Để chụp một cửa sổ ứng dụng mà không cần phải căn chỉnh thủ công, bạn sử dụng tổ hợp Command + Shift + 4, sau đó nhấn phím Spacebar. Con trỏ chuột sẽ biến thành biểu tượng camera.
Di chuyển camera đến cửa sổ muốn chụp, cửa sổ đó sẽ được làm nổi bật. Nhấn chuột để chụp. Ảnh sẽ được lưu tự động, và đặc biệt là nó bao gồm cả bóng đổ (drop shadow) của cửa sổ, tạo hiệu ứng chuyên nghiệp hơn.
Giải Pháp Chụp Ảnh Màn Hình Cuộn (Scrolling Capture)
Một thách thức thường gặp là làm thế nào để chụp lại toàn bộ một trang web dài hoặc tài liệu vượt quá kích thước màn hình hiển thị. Đây được gọi là nhu cầu chụp màn hình cuộn (Scrolling Capture). Các công cụ mặc định của Windows và macOS thường không hỗ trợ trực tiếp tính năng này.
Sử Dụng Ứng Dụng Bên Thứ Ba
Nhiều phần mềm chuyên dụng như Snagit, ShareX hoặc Greenshot đã tích hợp tính năng chụp cuộn. Các ứng dụng này hoạt động bằng cách tự động cuộn trang xuống và ghép nhiều ảnh chụp nhỏ thành một bức ảnh duy nhất.
Snagit, ví dụ, là một công cụ mạnh mẽ thường được các chuyên gia nội dung sử dụng. Nó cho phép người dùng chỉ định khu vực cuộn và tự động thực hiện quá trình này.
Tích Hợp Tiện Ích Mở Rộng Trình Duyệt
Đối với việc chụp trang web, tiện ích mở rộng của trình duyệt là giải pháp đơn giản nhất. Các tiện ích như FireShot hoặc GoFullPage (trên Chrome và Firefox) cho phép chụp toàn bộ nội dung của một tab trình duyệt chỉ bằng một cú nhấp chuột.
Tiện ích này hoạt động nhanh chóng và thường lưu file dưới dạng PNG hoặc PDF. Đây là cách tối ưu cho các kỹ thuật viên cần ghi lại giao diện người dùng (UI) hoặc nội dung tài liệu trực tuyến dài.
Quy Trình Chỉnh Sửa Và Tối Ưu Hóa Hình Ảnh Chụp Màn Hình
Chụp được ảnh chỉ là bước đầu tiên. Việc chỉnh sửa và tối ưu hóa là cần thiết để hình ảnh trở nên rõ ràng, chuyên nghiệp và truyền tải thông điệp chính xác.
Tận Dụng Paint Để Chỉnh Sửa Cơ Bản (Theo Bài Gốc)
Chương trình Paint là công cụ đơn giản và sẵn có trên mọi máy tính Windows. Paint phù hợp để thực hiện các thao tác chỉnh sửa cơ bản. Sau khi dán ảnh chụp màn hình vào Paint, bạn có thể sử dụng các chức năng như cắt (Crop), xoay (Rotate) và thay đổi kích thước (Resize).
Paint cũng hỗ trợ việc thêm các mũi tên, hình khối cơ bản hoặc viết chữ lên ảnh để làm nổi bật các điểm quan trọng. Mặc dù đơn giản, Paint vẫn là lựa chọn nhanh chóng khi không cần các tính năng đồ họa phức tạp.
Giao diện công cụ Paint trong Windows dùng để chỉnh sửa kích thước và cắt ảnh chụp màn hình
Sử Dụng Tính Năng Đánh Dấu (Markup) Trong Snip & Sketch
Snip & Sketch nâng cấp khả năng chỉnh sửa so với Paint truyền thống. Sau khi chụp bằng tổ hợp Windows + Shift + S, bạn có thể nhấp vào thông báo để mở trình chỉnh sửa.
Công cụ này cung cấp bút dạ quang, bút bi với nhiều màu sắc. Nó cũng có thước kẻ ảo giúp bạn căn chỉnh các đường vẽ thẳng. Các tính năng này rất hiệu quả để khoanh vùng và chú thích nhanh chóng.
Các Lệnh Cắt (Crop) Và Thay Đổi Kích Thước (Resize)
Cắt ảnh (Crop) là hành động loại bỏ các phần thừa không cần thiết của bức ảnh. Điều này giúp người xem tập trung vào nội dung chính, đặc biệt quan trọng khi chụp màn hình chứa nhiều thông tin nhạy cảm hoặc không liên quan.
Thay đổi kích thước (Resize) được sử dụng để giảm dung lượng file hoặc điều chỉnh độ phân giải phù hợp với yêu cầu. Ví dụ, ảnh chụp màn hình độ phân giải 4K có thể quá lớn để đăng lên web. Việc giảm kích thước xuống 1080p hoặc 720p sẽ cải thiện tốc độ tải. Trong Paint, bạn có thể thực hiện thao tác này bằng cách kéo góc khung ảnh hoặc nhập kích thước cụ thể theo pixel hoặc phần trăm.
Quy Tắc Lưu Trữ File Ảnh Chụp Màn Hình (Định Dạng và Chất Lượng)
Việc lưu trữ ảnh phải tuân thủ quy tắc về định dạng và chất lượng. Đối với hầu hết các trường hợp, định dạng PNG được ưa chuộng hơn cho ảnh chụp màn hình. PNG giữ nguyên chất lượng hình ảnh tốt hơn vì nó sử dụng thuật toán nén Lossless.
Nếu ảnh chụp màn hình chứa nhiều màu sắc phức tạp, như ảnh chụp một bức ảnh màu, định dạng JPG có thể là lựa chọn tốt hơn để giảm kích thước file mà vẫn giữ được độ sâu màu hợp lý. Luôn lưu tên file bằng tiếng Việt không dấu, có gạch nối để tối ưu hóa cho mục đích SEO và quản lý tài liệu.
Phân Tích Các Định Dạng File Ảnh Phổ Biến (JPG, PNG, GIF)
Khi lưu file ảnh chụp màn hình, việc lựa chọn định dạng phù hợp ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và dung lượng của file. Người dùng cần hiểu rõ ưu nhược điểm của từng định dạng để đưa ra quyết định tối ưu.
Định Dạng JPG (Lossy Compression – Tối Ưu Dung Lượng)
JPG (Joint Photographic Experts Group) là định dạng phổ biến nhất cho hình ảnh nhiếp ảnh. Nó sử dụng thuật toán nén Lossy. Điều này có nghĩa là khi nén, một số dữ liệu hình ảnh sẽ bị loại bỏ để giảm kích thước file.
Ưu điểm chính của JPG là khả năng lưu trữ hình ảnh với hàng triệu màu sắc (16 triệu màu) trong dung lượng file tương đối nhỏ. Tuy nhiên, định dạng này không phù hợp để lưu trữ các hình ảnh có văn bản sắc nét hoặc các khu vực chuyển màu đồng nhất, vì quá trình nén có thể tạo ra các hiện tượng nhiễu ảnh (artifact).
Định Dạng PNG (Lossless Compression – Giữ Nguyên Chất Lượng)
PNG (Portable Network Graphics) sử dụng phương pháp nén Lossless. Phương pháp này đảm bảo chất lượng hình ảnh được giữ nguyên hoàn toàn sau khi nén. PNG lý tưởng cho ảnh chụp màn hình chứa văn bản, đồ thị, hoặc các đường nét sắc nét.
Điểm mạnh vượt trội của PNG là khả năng hỗ trợ nền trong suốt (Transparency). Điều này rất hữu ích khi bạn cần đặt ảnh chụp màn hình lên một nền có màu khác mà không bị viền trắng. File PNG thường có dung lượng lớn hơn JPG, nhưng chất lượng đối với ảnh kỹ thuật số là cao nhất.
Định Dạng GIF (Hỗ Trợ Hoạt Hình Đơn Giản)
GIF (Graphics Interchange Format) là định dạng giới hạn chỉ 256 màu. Tuy nhiên, nó nổi tiếng với khả năng tạo ảnh động cơ bản. GIF sử dụng thuật toán nén Lossless.
Định dạng này không thích hợp để lưu trữ ảnh chụp màn hình tĩnh có độ chi tiết cao hoặc nhiều màu sắc. Thay vào đó, GIF được sử dụng chủ yếu để tạo các đoạn video ngắn (memes, hướng dẫn lặp lại) trên mạng xã hội hoặc các diễn đàn.
Công cụ Paint và các tùy chọn lưu trữ ảnh dưới nhiều định dạng khác nhau
Tối Ưu Hóa Quy Trình Làm Việc Với Ảnh Chụp Màn Hình
Việc làm chủ các phím tắt và công cụ mặc định sẽ giúp bạn xử lý công việc nhanh hơn. Tuy nhiên, việc tối ưu hóa quy trình làm việc đòi hỏi sự kết hợp giữa các phương pháp.
Thiết Lập Đồng Bộ Hóa Đám Mây Tự Động
Đối với người dùng thường xuyên chụp màn hình, việc đồng bộ hóa tự động là giải pháp tiết kiệm thời gian. Nếu bạn sử dụng tổ hợp Windows + PrtScn, các file PNG được tạo ra có thể được đồng bộ hóa tức thì lên OneDrive hoặc Google Drive nếu bạn thiết lập thư mục Pictures/Screenshots được giám sát bởi dịch vụ đám mây.
Điều này đảm bảo ảnh chụp màn hình luôn được sao lưu và có thể truy cập từ nhiều thiết bị khác nhau. Kỹ thuật này giảm thiểu rủi ro mất dữ liệu và tăng cường hiệu quả làm việc nhóm.
Sử Dụng Phím Tắt Khác Trên Laptop
Trên một số mẫu laptop, đặc biệt là các dòng có kích thước nhỏ gọn, phím PrtScn có thể được tích hợp với phím Fn (Function). Trong trường hợp này, các tổ hợp phím sẽ phức tạp hơn một chút.
Ví dụ, để thực hiện lệnh Windows + PrtScn, bạn có thể phải nhấn Windows + Fn + PrtScn. Hãy kiểm tra hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất máy tính để xác định tổ hợp chính xác trên thiết bị của bạn.
Khai Thác Tiềm Năng Của Game Bar (Windows + G)
Đối với game thủ hoặc những người cần quay video, Xbox Game Bar (Windows + G) là một công cụ chụp màn hình rất hữu ích. Game Bar cho phép chụp ảnh màn hình của cửa sổ trò chơi hoặc ứng dụng đang chạy.
Bạn có thể nhấn Windows + Alt + PrtScn để chụp nhanh, hoặc sử dụng giao diện Game Bar để quản lý các file ảnh chụp. Ảnh sẽ được lưu vào thư mục “Captures” bên trong “Videos”. Đây là giải pháp tích hợp hoàn hảo cho môi trường giải trí và làm việc.
Việc nắm vững cách chụp lại màn hình máy tính không chỉ đơn thuần là biết một vài phím tắt cơ bản. Nó đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các công cụ tích hợp sẵn trong hệ điều hành như Snipping Tool, Snip & Sketch, và khả năng lựa chọn định dạng file tối ưu (PNG, JPG) dựa trên mục đích sử dụng. Bằng cách áp dụng các kỹ thuật từ cơ bản đến nâng cao cho cả Windows và macOS, cùng với việc tối ưu hóa quy trình chỉnh sửa, người dùng có thể nâng cao hiệu suất làm việc, đảm bảo thông tin được truyền đạt rõ ràng và chuyên nghiệp nhất. Sự thành thạo các kỹ năng chụp màn hình này là nền tảng vững chắc cho mọi hoạt động kỹ thuật và văn phòng hiện đại.
Ngày Cập Nhật 06/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
