Cách Kiểm Tra IP Của Máy Tính: Hướng Dẫn Chi Tiết Xác Định Địa Chỉ IP Riêng Và Công Cộng

Kiểm tra địa chỉ IP là thao tác kỹ thuật cơ bản. Việc này giúp chẩn đoán sự cố mạng hoặc thiết lập các kết nối máy chủ. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách kiểm tra ip của máy tính một cách chi tiết nhất. Chúng ta sẽ tìm hiểu cả Địa chỉ IP riêng (Private IP) và Địa chỉ IP công cộng (Public IP). Việc nắm rõ Giao thức Internet này là nền tảng quan trọng. Điều này đặc biệt cần thiết cho các kỹ thuật viên hoặc người dùng muốn tối ưu hóa kết nối mạng của mình.

---

Hiểu Rõ Về Địa Chỉ IP: Nền Tảng Kỹ Thuật

Trước khi đi sâu vào các phương pháp kiểm tra, chúng ta cần hiểu rõ IP là gì. Địa chỉ IP là chữ viết tắt của Internet Protocol. Nó là một nhãn số duy nhất gán cho mọi thiết bị trong mạng máy tính. Mạng này sử dụng Giao thức Internet để giao tiếp.

Địa chỉ IP có chức năng kép. Nó vừa là tên nhận dạng cho giao diện máy chủ mạng. Nó cũng cung cấp địa chỉ vị trí cho thiết bị. Địa chỉ này cho phép các máy tính tìm thấy nhau và trao đổi dữ liệu.

Vai Trò Và Tầm Quan Trọng Của IP

Địa chỉ IP đóng vai trò thiết yếu trong việc định tuyến lưu lượng truy cập. Khi bạn gửi yêu cầu truy cập một trang web, máy tính của bạn dùng địa chỉ IP. Yêu cầu này được gửi đến máy chủ của trang web. Máy chủ sau đó dùng địa chỉ IP của bạn để gửi phản hồi trở lại.

Trong các mạng cục bộ, IP giúp các thiết bị nội bộ giao tiếp. Ví dụ, nó cho phép máy tính gửi lệnh in đến máy in mạng. IP đảm bảo dữ liệu luôn được gửi đến đích chính xác.

Phân Biệt IP Riêng (Private) Và IP Công Cộng (Public)

Có hai loại địa chỉ IP chính mà người dùng cần phân biệt. Đó là địa chỉ IP riêng và địa chỉ IP công cộng. Mỗi loại phục vụ một mục đích khác nhau trong cấu trúc mạng.

Địa Chỉ IP Riêng (Private IP)

IP riêng được sử dụng trong mạng nội bộ của bạn. Nó không thể được định tuyến trên Internet công cộng. Các thiết bị như máy tính, điện thoại, máy in trong nhà đều có IP riêng. Dải IP này thường bắt đầu bằng 192.168.x.x, 172.16.x.x, hoặc 10.x.x.x.

Địa chỉ này được gán bởi router (bộ định tuyến) của bạn. Router hoạt động như máy chủ DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol). IP riêng giúp các thiết bị nội bộ giao tiếp với nhau.

Địa Chỉ IP Công Cộng (Public IP)

IP công cộng là địa chỉ duy nhất đại diện cho mạng của bạn trên Internet. Địa chỉ này được Nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) của bạn gán. Mọi lưu lượng truy cập từ mạng của bạn ra bên ngoài đều dùng địa chỉ này.

Tất cả các thiết bị trong mạng nhà bạn chia sẻ cùng một IP công cộng. Khi một website nhìn thấy yêu cầu từ bạn, nó chỉ thấy IP công cộng này. Địa chỉ IP công cộng là điểm tiếp xúc duy nhất của mạng bạn với thế giới bên ngoài.

Phân Loại IP: IPv4 Và IPv6

Hệ thống địa chỉ IP hiện tại sử dụng hai phiên bản. Đó là IPv4 (Internet Protocol version 4) và IPv6 (Internet Protocol version 6). Chúng khác nhau về định dạng và khả năng.

IPv4 là phiên bản ban đầu, sử dụng 32 bit. Nó cung cấp khoảng 4.3 tỷ địa chỉ duy nhất. Định dạng của nó là bốn bộ số được phân tách bằng dấu chấm (ví dụ: 192.168.1.1). Do sự cạn kiệt địa chỉ IPv4, IPv6 đã được phát triển.

IPv6 sử dụng 128 bit, cung cấp số lượng địa chỉ gần như vô hạn. Định dạng của IPv6 phức tạp hơn, sử dụng các ký tự thập lục phân và dấu hai chấm. Mặc dù IPv6 đang dần phổ biến, IPv4 vẫn là tiêu chuẩn chính trong nhiều mạng gia đình.

Chủ Đề Mở Rộng: NAT Và Mạng Lưới Nội Bộ

Để cho phép nhiều thiết bị dùng chung một IP công cộng duy nhất, kỹ thuật Network Address Translation (NAT) được sử dụng. NAT là một quy trình do router thực hiện. Nó thay đổi địa chỉ IP riêng thành IP công cộng khi dữ liệu rời mạng.

Khi dữ liệu quay trở lại, NAT đảo ngược quá trình này. Nó chuyển tiếp gói dữ liệu đến đúng thiết bị nội bộ tương ứng. NAT là cơ chế nền tảng giúp mạng gia đình hoạt động hiệu quả. Nó giải quyết vấn đề thiếu hụt địa chỉ IPv4.

---

Cách Kiểm Tra IP Của Máy Tính (Private IP) Trên Windows

Việc kiểm tra IP riêng là bước đầu tiên để chẩn đoán kết nối nội bộ. Có nhiều phương pháp để thực hiện việc này trên hệ điều hành Windows. Các phương pháp này phổ biến trên cả Windows 10 và 11.

Phương Pháp 1: Sử Dụng Command Prompt (CMD) Hoặc PowerShell

Đây là phương pháp nhanh nhất và được các kỹ thuật viên ưa chuộng. Nó cung cấp thông tin mạng đầy đủ và chính xác. CMD (Command Prompt) và PowerShell đều là các công cụ dòng lệnh mạnh mẽ.

Dùng Lệnh ipconfig Trong CMD

1. Mở Command Prompt: Nhấn tổ hợp phím Windows + R. Gõ cmd và nhấn Enter. Hoặc tìm kiếm “Command Prompt” trong thanh Start.
2. Thực thi lệnh: Gõ lệnh ipconfig và nhấn Enter.
3. Đọc kết quả: Hệ thống sẽ hiển thị cấu hình IP cho tất cả các bộ điều hợp mạng.

Tìm tên kết nối bạn đang sử dụng. Nếu là Wi-Fi, tìm Wireless LAN adapter Wi-Fi. Nếu là mạng dây, tìm Ethernet adapter Ethernet. Địa chỉ IP riêng của máy bạn sẽ được liệt kê tại trường IPv4 Address. Lệnh này là công cụ chẩn đoán mạng cơ bản nhất.

Lệnh ipconfig cũng hiển thị Subnet Mask và Default Gateway. Đây là những thông số quan trọng liên quan đến cấu hình mạng cục bộ.

Dùng Lệnh Get-NetIPAddress Trong PowerShell

Đối với người dùng chuyên nghiệp hơn, PowerShell cung cấp thông tin chi tiết. Nó có khả năng lọc và định dạng kết quả tốt hơn CMD.

1. Mở PowerShell: Nhấn Windows + X. Chọn Windows PowerShell (Admin).
2. Thực thi lệnh cơ bản: Gõ Get-NetIPAddress | ft -AutoSize và nhấn Enter.
3. Lọc kết quả: Nếu chỉ muốn xem IPv4, dùng lệnh Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv4 | ft -AutoSize.

Lệnh này cung cấp một cái nhìn toàn diện hơn về tất cả các giao diện mạng. Nó bao gồm cả IPv4 và IPv6 cùng với trạng thái IP.

Phương Pháp 2: Tra Cứu Qua Giao Diện Cài Đặt Mạng (Settings)

Trên Windows 10/11, ứng dụng Settings là cách đơn giản nhất để xem IP. Nó thân thiện với người dùng phổ thông.

1. Truy cập Settings: Nhấn Windows + I để mở cửa sổ Settings. Sau đó chọn Network & Internet.
2. Xem thông tin kết nối: Chọn loại kết nối đang hoạt động (Wi-Fi hoặc Ethernet).
3. Tìm IP: Trong cửa sổ chi tiết kết nối, nhấp vào Properties. Địa chỉ IP (IPv4 address) sẽ được hiển kê rõ ràng trong phần này.

Cách này trực quan và không yêu cầu sử dụng dòng lệnh. Nó phù hợp với những người mới bắt đầu làm quen với hệ thống.

Phương Pháp 3: Qua Network Connection Details (Cách Truyền Thống)

Đây là phương pháp cũ hơn nhưng vẫn hiệu quả trên mọi phiên bản Windows. Nó sử dụng giao diện Network and Sharing Center.

1. Mở Network Status: Nhấp chuột phải vào biểu tượng mạng trên thanh Taskbar. Sau đó chọn Open Network and Internet settings. Hoặc truy cập Control Panel và chọn View network status and tasks.
2. Truy cập Connection Details: Trong cửa sổ Network and Sharing Center, nhấp vào tên kết nối đang hoạt động (ví dụ: Wi-Fi Name). Cửa sổ Status sẽ hiện ra.

Xem mạng đang hoạt động

3. Xem chi tiết IP: Nhấp vào nút Details… trong cửa sổ trạng thái.

Nhấp vào Detail

Một cửa sổ Network Connection Details sẽ bật lên. Địa chỉ IPv4 Address sẽ được liệt kê tại đây. Đây chính là địa chỉ IP nội bộ của máy tính bạn.

Địa chỉ IP của máy trong mạng Private

Phương Pháp 4: Thông Qua Router Và Dải IP Riêng Dự Trữ

Router của bạn là thiết bị quản lý IP riêng. Nó gán các địa chỉ này cho từng thiết bị. Các dải IP riêng được Tổ chức IANA (Internet Assigned Numbers Authority) dự trữ.

Các Dải IP Riêng Phổ Biến

• Dải Class A: 10.0.0.0 đến 10.255.255.255. (Dùng cho mạng lớn).
• Dải Class B: 172.16.0.0 đến 172.31.255.255. (Dùng cho mạng trung bình).
• Dải Class C: 192.168.0.0 đến 192.168.255.255. (Phổ biến nhất trong mạng gia đình).

Nếu bạn biết địa chỉ IP của mình nằm trong một trong các dải này, đó chắc chắn là IP riêng. Các router thường sử dụng 192.168.1.1 hoặc 192.168.0.1 làm Default Gateway (cổng mặc định).

Kiểm tra Default Gateway của máy tính sẽ cho bạn biết địa chỉ IP của router. Điều này hữu ích khi bạn cần truy cập vào giao diện quản lý router.

---

Kiểm Tra IP Riêng Trên Các Hệ Điều Hành Khác

Mặc dù Windows là hệ điều hành phổ biến nhất, các phương pháp kiểm tra IP cũng cần được thực hiện trên các nền tảng khác.

Kiểm Tra IP Riêng Trên macOS

Trên máy tính Apple chạy macOS, quá trình này cũng rất đơn giản. Bạn có thể sử dụng giao diện đồ họa hoặc dòng lệnh Terminal.

Dùng Giao Diện System Settings (Cài đặt Hệ thống)

1. Mở System Settings: Nhấp vào biểu tượng Apple Menu ở góc trên bên trái. Chọn System Settings (hoặc System Preferences trên các phiên bản cũ hơn).
2. Truy cập Network: Chọn Network (Mạng).
3. Xem chi tiết IP: Chọn kết nối đang hoạt động (Wi-Fi hoặc Ethernet). Nhấp vào Details (Chi tiết). Địa chỉ IP sẽ được hiển thị ngay bên dưới mục IPv4 Address.

Dùng Terminal

1. Mở Terminal: Vào Finder > Applications > Utilities > Terminal.
2. Thực thi lệnh: Gõ lệnh ifconfig hoặc lệnh hiện đại hơn là ip addr.
3. Tìm IP: Kết quả sẽ hiển thị danh sách các giao diện mạng. Tìm giao diện mạng đang hoạt động (ví dụ: en0 cho Ethernet, en1 cho Wi-Fi). Địa chỉ IP sẽ nằm sau nhãn inet.

Kiểm Tra IP Riêng Trên Linux

Linux, với tính chất dòng lệnh mạnh mẽ, có nhiều cách kiểm tra IP. Lệnh ip addr là lệnh chuẩn hiện nay.

1. Mở Terminal: Sử dụng phím tắt Ctrl + Alt + T.
2. Thực thi lệnh: Gõ ip addr show hoặc viết tắt là ip a.
3. Đọc kết quả: Tìm giao diện mạng chính (thường là eth0 cho mạng dây hoặc wlan0 cho Wi-Fi). Địa chỉ IP sẽ nằm sau từ khóa inet.

Lệnh hostname -I cũng có thể được sử dụng. Nó hiển thị tất cả địa chỉ IP hiện tại của máy tính một cách súc tích.

---

Cách Kiểm Tra IP Công Cộng (Public IP) Chính Xác Nhất

Địa chỉ IP công cộng không thể được tìm thấy bằng lệnh ipconfig trên máy tính cá nhân. Vì nó thuộc về router, không phải máy tính. cách kiểm tra ip của máy tính đối với IP công cộng yêu cầu sự tương tác bên ngoài.

Phương Pháp 1: Tìm IP Công Cộng Qua Các Dịch Vụ Trực Tuyến

Cách đơn giản và phổ biến nhất là sử dụng các trang web chuyên dụng. Các trang web này nhìn thấy yêu cầu truy cập của bạn đến từ địa chỉ IP công cộng nào.

Cơ Chế Hoạt Động Của Trang Web Kiểm Tra IP

Khi trình duyệt của bạn kết nối với trang web kiểm tra IP (ví dụ: whatismyip.com), trang web ghi lại địa chỉ nguồn của yêu cầu đó. Địa chỉ nguồn này chính là IP công cộng của router của bạn. Sau đó, trang web hiển thị thông tin này cho bạn.

Phân Tích Các Công Cụ Kiểm Tra IP Phổ Biến

1. WhatIsMyIP.com:
   Đây là một trong những dịch vụ lâu đời và đáng tin cậy. Ngoài IP công cộng, trang web này cung cấp thông tin về vị trí địa lý xấp xỉ của địa chỉ IP đó. Nó cũng có các công cụ phụ trợ như kiểm tra tốc độ internet và phát hiện proxy.
   Tìm địa chỉ IP public với whatismyip.comThông tin vị trí IP rất hữu ích trong việc xác định nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP). Nó cũng quan trọng cho các ứng dụng yêu cầu kết nối từ xa.

2. MyIP.com:
   MyIP.com cung cấp giao diện đơn giản, hiển thị IP công cộng rõ ràng. Điểm mạnh của công cụ này là nó còn hiển thị thêm thông tin chi tiết. Các thông tin đó bao gồm tên máy chủ (hostname) và nhà cung cấp dịch vụ (ISP).
   Tìm địa chỉ IP public với myip.comĐáng chú ý, MyIP.com cũng thu thập dữ liệu về trình duyệt, hệ điều hành và kích thước màn hình. Các thông tin này giúp người dùng kiểm tra quyền riêng tư của mình.

3. WhatIsMyPublicIP.com:
   Dịch vụ này tập trung vào sự tối giản và tốc độ. Nó chỉ hiển thị địa chỉ IP công cộng của bạn ngay lập tức. Đây là lựa chọn nhanh chóng nếu bạn chỉ cần biết IP mà không cần thêm thông tin.
   Tìm địa chỉ IP public với whatismypublicip.com

4. Kiemtraip.com:
   Đây là một công cụ tương tự bằng tiếng Việt. Nó cung cấp IP công cộng và thông tin vị trí cơ bản. Sử dụng các trang web này là cách dễ dàng nhất để xác định IP công cộng.
   Tìm địa chỉ IP public với kiemtraip.com

Phương Pháp 2: Tìm IP Công Cộng Qua Giao Diện Router

Nếu không thể sử dụng các phương pháp trực tuyến, bạn có thể kiểm tra trực tiếp trên router. Router lưu trữ thông tin về IP công cộng mà ISP đã cấp cho nó.

1. Truy cập Giao diện Router: Mở trình duyệt và gõ địa chỉ IP của Default Gateway (thường là 192.168.1.1 hoặc 192.168.0.1).
2. Đăng nhập: Nhập tên người dùng và mật khẩu quản trị (thông tin mặc định thường in trên router).
3. Tìm kiếm thông tin WAN: Địa chỉ IP công cộng (Public IP) thường nằm trên trang Status (Trạng thái) hoặc WAN Settings (Cài đặt WAN).

Chi tiết IP public cũng có trong router

Địa chỉ này là địa chỉ mà ISP gán cho bạn. Hãy lưu ý rằng IP công cộng thường là IP động (Dynamic IP). Nó có thể thay đổi định kỳ theo quyết định của ISP. IP động giúp ISP quản lý tài nguyên địa chỉ hiệu quả hơn.

---

Ý Nghĩa Kỹ Thuật Của Các Thông Số IP Liên Quan

Khi kiểm tra địa chỉ IP, bạn sẽ thấy nhiều thông số khác đi kèm. Việc hiểu các thông số này là cần thiết để chẩn đoán và cấu hình mạng hiệu quả.

Default Gateway: Cổng Mặc Định

Default Gateway là địa chỉ IP của router trong mạng cục bộ của bạn. Nó là “cổng” để tất cả các thiết bị trong mạng truy cập ra ngoài Internet.

Khi máy tính muốn gửi dữ liệu đến một địa chỉ ngoài mạng cục bộ, nó phải gửi gói tin qua Default Gateway. Nếu Default Gateway bị cấu hình sai, máy tính của bạn sẽ không thể kết nối Internet.

Subnet Mask: Mặt Nạ Mạng Con

Subnet Mask (Mặt nạ mạng con) là một chuỗi số 32 bit. Nó dùng để phân chia địa chỉ IP thành hai phần: Net ID (Mã mạng) và Host ID (Mã máy chủ).

Subnet Mask giúp máy tính xác định xem một địa chỉ IP khác có nằm trong cùng mạng cục bộ hay không. Nếu Subnet Mask bị sai, các thiết bị trong cùng mạng có thể không giao tiếp được. Ví dụ phổ biến là 255.255.255.0.

DHCP Server Và DNS Server

DHCP Server

DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) Server là dịch vụ tự động gán địa chỉ IP. Router của bạn thường đóng vai trò là DHCP Server.

Khi một thiết bị mới kết nối vào mạng, nó yêu cầu IP. DHCP Server sẽ cấp một IP riêng khả dụng cho thiết bị đó. Việc này giúp tránh xung đột địa chỉ IP.

DNS Server

DNS (Domain Name System) Server chịu trách nhiệm dịch tên miền (ví dụ: maytinhvn.net) thành địa chỉ IP. Máy tính của bạn cần địa chỉ DNS Server để truy cập các trang web.

Thông thường, địa chỉ DNS Server có thể là của router hoặc của các nhà cung cấp dịch vụ lớn. Ví dụ như Google DNS (8.8.8.8) hoặc Cloudflare DNS (1.1.1.1).

---

Xử Lý Sự Cố Thường Gặp Khi Kiểm Tra IP

Đôi khi, quá trình cách kiểm tra ip của máy tính có thể gặp lỗi. Đây là những vấn đề phổ biến và cách khắc phục chúng.

Lỗi “Media Disconnected”

Khi chạy ipconfig, bạn có thể thấy thông báo “Media disconnected” (Phương tiện bị ngắt kết nối). Điều này có nghĩa là bộ điều hợp mạng không tìm thấy kết nối vật lý.

Cách khắc phục:

1. Kiểm tra dây cáp: Đảm bảo cáp Ethernet đã được cắm chắc chắn vào cả máy tính và router.
2. Kiểm tra Wi-Fi: Đảm bảo bộ điều hợp Wi-Fi đã được bật. Hoặc xác nhận rằng bạn đã kết nối với mạng không dây.

IP Bị Trùng Lặp Hoặc Không Hợp Lệ

Nếu bạn nhận được địa chỉ IP bắt đầu bằng 169.254.x.x, đó là IP APIPA (Automatic Private IP Addressing). Điều này xảy ra khi máy tính không nhận được IP từ DHCP Server.

Cách khắc phục:

1. Khởi động lại DHCP: Thử làm mới địa chỉ IP bằng lệnh (xem phần dưới).
2. Kiểm tra Router: Đảm bảo dịch vụ DHCP trên router đang hoạt động bình thường. Khởi động lại router nếu cần thiết.

Nếu IP bị trùng lặp, máy tính sẽ cảnh báo “Duplicate IP address detected”. Lỗi này xảy ra khi hai thiết bị có cùng địa chỉ IP.

Cách khắc phục:

1. Kiểm tra IP tĩnh: Đảm bảo không có thiết bị nào được cấu hình IP tĩnh trùng với IP được cấp phát.
2. Khởi động lại mạng: Buộc các thiết bị yêu cầu IP mới từ DHCP Server.

Cách Làm Mới Địa Chỉ IP (Renew IP)

Khi gặp sự cố kết nối, việc làm mới địa chỉ IP thường là giải pháp nhanh chóng. Nó buộc máy tính yêu cầu một địa chỉ IP mới từ DHCP Server.

1. Mở CMD với quyền Admin.
2. Giải phóng IP hiện tại: Gõ lệnh ipconfig /release và nhấn Enter. Lệnh này sẽ loại bỏ IP hiện tại.
3. Yêu cầu IP mới: Gõ lệnh ipconfig /renew và nhấn Enter. Máy tính sẽ gửi yêu cầu và nhận một địa chỉ IP mới.

Quá trình này giải quyết hầu hết các vấn đề do xung đột hoặc IP không hợp lệ. Đây là một thao tác bảo trì mạng thường xuyên.

---

Việc nắm vững cách kiểm tra ip của máy tính là kỹ năng cơ bản trong quản trị mạng. Chúng ta đã khám phá các phương pháp chi tiết để xác định cả IP riêng và IP công cộng. Từ việc sử dụng Command Prompt mạnh mẽ, giao diện Settings trực quan, đến việc tận dụng các dịch vụ trực tuyến. Bằng cách hiểu rõ IP riêng dùng để giao tiếp nội bộ và IP công cộng đại diện cho mạng bên ngoài, người dùng có thể dễ dàng chẩn đoán mọi vấn đề kết nối. Hiểu các thông số liên quan như Subnet Mask và Default Gateway cũng giúp bạn kiểm soát hoàn toàn cấu hình mạng của mình.

Ngày Cập Nhật 07/12/2025 by Trong Hoang