Thao tác chụp và lưu trữ màn hình là một kỹ năng tin học cơ bản và thiết yếu. Việc biết cách tải chụp màn hình máy tính giúp bạn nhanh chóng ghi lại thông tin quan trọng, chia sẻ lỗi kỹ thuật, hoặc tạo tài liệu hướng dẫn. Bài viết này, được xây dựng bởi chuyên gia kỹ thuật máy tính, sẽ cung cấp hướng dẫn đầy đủ nhất về các phím tắt chụp màn hình và công cụ lưu trữ trên cả Windows và macOS. Chúng tôi tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình lưu ảnh màn hình tự động, đảm bảo bạn luôn có được bức ảnh rõ ràng, chính xác. Các phương pháp sau đây bao gồm từ cơ bản đến nâng cao, phục vụ mọi nhu cầu ghi lại màn hình của người dùng.
Tổng Quan Về Các Phương Pháp Chụp Màn Hình
Chụp màn hình máy tính là quá trình biến nội dung hiển thị thành một tệp hình ảnh tĩnh. Đây là tính năng được tích hợp sẵn trong mọi hệ điều hành hiện đại. Người dùng có thể thực hiện thao tác này thông qua các tổ hợp phím đơn giản hoặc sử dụng các ứng dụng chuyên dụng.
Mục đích chính của việc chụp màn hình là lưu lại bằng chứng hoặc thông tin. Do đó, quy trình sau khi chụp (tức là cách tải hoặc lưu tệp) cũng quan trọng không kém. Một phương pháp tối ưu phải đảm bảo tốc độ, chất lượng ảnh, và dễ dàng truy cập sau này.
Chụp Màn Hình Trên Máy Tính Windows: Hướng Dẫn Cơ Bản
Hệ điều hành Windows cung cấp nhiều cách để chụp màn hình. Tùy thuộc vào nhu cầu, người dùng có thể chọn phương pháp nhanh nhất hoặc phương pháp linh hoạt nhất.
Sử Dụng Phím Print Screen (PrtScn)
Đây là phương pháp chụp màn hình cổ điển và phổ biến nhất trên Windows. Phím PrtScn (hoặc Print Scrn, Pr Sc) thường nằm ở góc trên bên phải của bàn phím.
Thao tác thực hiện cực kỳ đơn giản. Khi bạn nhấn phím này, một bản sao của toàn bộ màn hình sẽ được lưu vào Clipboard (bộ nhớ tạm) của máy tính.
Sau khi chụp, bạn cần dán ảnh vào một ứng dụng chỉnh sửa. Các ứng dụng phổ biến như Paint, Word, hoặc Photoshop đều cho phép dán (sử dụng Ctrl + V). Sau đó, bạn có thể chỉnh sửa và lưu (tải) ảnh dưới định dạng mong muốn.
Nếu chỉ muốn chụp cửa sổ đang hoạt động, hãy nhấn tổ hợp Alt + PrtScn. Thao tác này giúp loại bỏ các yếu tố gây mất tập trung trên màn hình nền.
Tổ Hợp Phím Windows + PrtScn: Lưu Ảnh Tự Động
Đây là giải pháp tốt nhất cho những người muốn tải chụp màn hình máy tính nhanh chóng mà không cần qua ứng dụng chỉnh sửa trung gian.
Khi bạn nhấn Windows Key + PrtScn, hệ thống sẽ thực hiện hai hành động đồng thời. Đầu tiên, màn hình sẽ nháy sáng hoặc tối đi một lát, xác nhận việc chụp đã hoàn tất. Thứ hai, ảnh chụp màn hình sẽ tự động được lưu dưới dạng tệp PNG.
Tệp này được lưu trữ trong thư mục mặc định. Thường là This PC > Pictures > Screenshots.
Phương pháp này cực kỳ hiệu quả khi bạn cần chụp nhiều ảnh liên tiếp. Nó giúp đơn giản hóa quy trình chụp -> dán -> lưu thành chỉ một bước chụp -> lưu.
Dùng Tổ Hợp Phím Windows + Shift + S
Đây là tính năng hiện đại và linh hoạt nhất trên các phiên bản Windows 10 và 11. Tổ hợp phím này kích hoạt công cụ Snip & Sketch (hoặc Snipping Tool mới).
Sau khi nhấn tổ hợp phím, màn hình sẽ mờ đi. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình chữ thập. Một thanh công cụ nhỏ xuất hiện ở phía trên màn hình.
Người dùng có bốn tùy chọn chụp chính:
- Chụp hình chữ nhật: Cho phép bạn kéo và chọn một khu vực hình chữ nhật bất kỳ.
- Chụp hình dạng tự do: Cho phép bạn vẽ một đường viền bất kỳ để chọn khu vực chụp.
- Chụp cửa sổ: Tự động nhận diện và chụp một cửa sổ ứng dụng đang mở.
- Chụp toàn màn hình: Tương đương với phím
PrtScn.
Ảnh chụp sẽ được lưu vào Clipboard. Sau đó, một thông báo nhỏ xuất hiện ở góc dưới bên phải màn hình. Nhấp vào thông báo này để mở ảnh trong ứng dụng Snip & Sketch.
Trong Snip & Sketch, bạn có thể chú thích, cắt xén, và dễ dàng lưu (tải) tệp.
Ứng Dụng Chụp Màn Hình Chuyên Nghiệp Trên Windows
Mặc dù phím tắt là tiện lợi, các công cụ tích hợp sẵn cung cấp nhiều chức năng nâng cao hơn.
Khai Thác Công Cụ Snip & Sketch
Snip & Sketch (hay còn gọi là Screen Sketch) đã thay thế Snipping Tool truyền thống trên Windows 10 và 11. Ứng dụng này có thể được mở trực tiếp từ menu Start.
Lợi ích của Snip & Sketch:
- Trì hoãn chụp: Cho phép trì hoãn chụp 3 hoặc 10 giây. Điều này hữu ích khi bạn cần chuẩn bị một menu thả xuống hoặc một trạng thái đặc biệt trước khi chụp.
- Chỉnh sửa nhanh: Tích hợp các công cụ bút, thước kẻ, và highlight để chú thích ngay lập tức.
- Chia sẻ dễ dàng: Tích hợp nút chia sẻ giúp gửi ảnh qua email hoặc các ứng dụng khác.
Khi đã hoàn thành chỉnh sửa, bạn chỉ cần nhấn biểu tượng Lưu (hình đĩa mềm) để hoàn tất quá trình tải chụp màn hình máy tính.
Giới Thiệu Công Cụ Snipping Tool (Legacy)
Snipping Tool là công cụ chụp màn hình mặc định trên các phiên bản Windows cũ (Windows Vista đến Windows 8). Mặc dù đã lỗi thời, nó vẫn hoạt động trên Windows 10 và 11.
Snipping Tool cung cấp các chế độ chụp tương tự Snip & Sketch: Free-form Snip, Rectangular Snip, Window Snip, và Full-screen Snip.
Ưu điểm của Snipping Tool là giao diện đơn giản và nhẹ. Nó vẫn là lựa chọn ưu tiên của nhiều người dùng quen thuộc với Windows cũ.
Khai thác Tính năng Xbox Game Bar (Windows + G)
Game Bar là công cụ được thiết kế cho game thủ, nhưng nó cũng bao gồm chức năng chụp ảnh màn hình rất nhanh chóng.
Nhấn Windows Key + G để mở Game Bar. Trong giao diện Game Bar, bạn sẽ thấy biểu tượng máy ảnh. Nhấp vào đó để chụp cửa sổ hoặc ứng dụng đang chạy ở chế độ toàn màn hình.
Ưu điểm: Game Bar cho phép bạn chụp mà không cần thoát khỏi ứng dụng đang mở. Ảnh chụp sẽ tự động được lưu vào thư mục Videos > Captures. Đây là một phương pháp lưu ảnh rất tiện lợi.
Hướng Dẫn Chụp Màn Hình Trên macOS
Hệ điều hành macOS nổi tiếng với các phím tắt mạnh mẽ và quy trình lưu trữ tự động, giúp việc tải chụp màn hình máy tính trở nên mượt mà hơn.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình (Command + Shift + 3)
Tổ hợp phím này sẽ chụp toàn bộ màn hình hiển thị trên máy Mac.
Ảnh chụp sẽ được lưu tự động dưới dạng tệp PNG trên màn hình nền (Desktop). Tên tệp thường bao gồm “Screen Shot” và ngày giờ chụp.
Lợi ích của Mac: Toàn bộ quá trình từ chụp đến lưu trữ được tự động hóa hoàn toàn. Bạn không cần phải mở ứng dụng nào khác để dán ảnh.
Chụp Vùng Chọn Cụ Thể (Command + Shift + 4)
Đây là phương pháp linh hoạt nhất trên Mac, cho phép bạn chỉ chụp một phần màn hình.
Sau khi nhấn tổ hợp phím, con trỏ chuột sẽ biến thành hình chữ thập có kèm tọa độ. Kéo con trỏ chuột để chọn vùng bạn muốn chụp.
Thả chuột để hoàn tất việc chụp. Tệp PNG sẽ xuất hiện ngay trên Desktop của bạn.
Mẹo chuyên nghiệp: Trong khi kéo chọn vùng, giữ phím Shift để khóa tỷ lệ khung hình, hoặc giữ phím Spacebar để di chuyển vùng chọn.
Chụp Một Cửa Sổ Ứng Dụng (Command + Shift + 4 + Space)
Đây là tính năng độc đáo và cực kỳ hữu ích của Mac. Nó giúp chụp một cửa sổ ứng dụng cụ thể với viền đổ bóng (shadow) chuyên nghiệp.
Thực hiện: Nhấn Command + Shift + 4, sau đó thả tay và nhấn Spacebar. Con trỏ chuột sẽ biến thành biểu tượng máy ảnh nhỏ.
Di chuyển máy ảnh qua cửa sổ bạn muốn chụp (cửa sổ sẽ được tô sáng). Nhấp chuột để chụp.
Ảnh chụp sẽ được lưu trên Desktop. Ảnh này lý tưởng để sử dụng trong tài liệu hướng dẫn hoặc báo cáo.
Sử Dụng Thanh Công Cụ Ảnh Chụp Màn Hình (Command + Shift + 5)
Trên macOS Mojave trở lên, tổ hợp phím này mở ra một thanh công cụ chụp màn hình đầy đủ tính năng.
Thanh công cụ này cho phép bạn chọn chế độ chụp (toàn màn hình, cửa sổ, vùng chọn) và quay phim màn hình.
Tính năng nâng cao:
- Tùy chọn Lưu: Bạn có thể tùy chọn vị trí lưu tệp (Desktop, Documents, Mail, Clipboard).
- Bộ đếm giờ: Cài đặt hẹn giờ để chụp màn hình sau 5 hoặc 10 giây.
- Ghi nhớ: Máy Mac sẽ ghi nhớ lựa chọn chụp cuối cùng của bạn.
Cách Tải Và Lưu Trữ Ảnh Chụp Màn Hình Hiệu Quả
Sau khi chụp, bước quan trọng tiếp theo là quản lý các tệp hình ảnh này. Quá trình tải chụp màn hình máy tính phải được tối ưu hóa để tránh tình trạng lộn xộn tệp.
Thiết Lập Vị Trí Lưu Tự Động (Windows & Mac)
Trên Windows (Sử dụng Công Cụ Bên Ngoài)
Mặc dù Windows + PrtScn có thư mục lưu mặc định, nhiều người dùng muốn thay đổi. Windows không cung cấp tùy chọn gốc để thay đổi thư mục lưu tự động này.
Để thay đổi thư mục Screenshots:
- Truy cập thư mục
Pictures>Screenshots. - Nhấp chuột phải vào thư mục
Screenshotsvà chọnProperties. - Chuyển sang tab
Location. - Nhấp vào
Move...và chọn thư mục mới bạn muốn lưu trữ.
Trên macOS (Sử Dụng Terminal)
Mac cho phép thay đổi thư mục lưu tự động một cách dễ dàng thông qua lệnh Terminal.
- Mở Terminal (trong
Applications>Utilities). - Nhập lệnh sau, thay thế
/path/to/new/locationbằng đường dẫn thư mục mong muốn:
defaults write com.apple.screencapture location /path/to/new/location - Nhấn
Enter. - Nhập lệnh sau để các thay đổi có hiệu lực:
killall SystemUIServer
Bằng cách này, mọi ảnh chụp màn hình sau này sẽ được tải chụp màn hình máy tính và lưu trữ ngay lập tức tại vị trí mới.
Tùy Chỉnh Định Dạng Ảnh Lưu (PNG, JPG, V.v.)
Định dạng tệp ảnh ảnh hưởng đến chất lượng và kích thước tệp.
Trên Windows
Các công cụ tích hợp như Snip & Sketch hoặc Paint cho phép bạn lưu tệp dưới nhiều định dạng. PNG là mặc định vì nó giữ chất lượng cao và hỗ trợ độ trong suốt. JPG (JPEG) thích hợp hơn cho ảnh chụp có nhiều màu sắc và cần giảm kích thước tệp.
Khi lưu, luôn kiểm tra lại định dạng tệp trước khi nhấp Save.
Trên macOS
Theo mặc định, Mac lưu ảnh chụp màn hình dưới định dạng PNG. Để thay đổi sang JPG (hoặc định dạng khác như TIFF, GIF), bạn cần sử dụng Terminal.
- Mở Terminal.
- Nhập lệnh:
defaults write com.apple.screencapture type jpg - Khởi động lại SystemUIServer:
killall SystemUIServer
Việc chuyển sang JPG giúp giảm đáng kể kích thước tệp, nhưng có thể làm giảm chất lượng hình ảnh, đặc biệt là với các hình ảnh có văn bản sắc nét.
Công Cụ Chụp Màn Hình Của Bên Thứ Ba
Mặc dù các công cụ tích hợp là đủ, các ứng dụng của bên thứ ba cung cấp tính năng vượt trội, đặc biệt là khả năng chụp cuộn trang (scrolling screenshot) và chỉnh sửa ảnh nâng cao.
LightShot (Đa Nền Tảng)
LightShot là một công cụ nhẹ, nhanh và miễn phí. Sau khi cài đặt, bạn chỉ cần nhấn phím PrtScn (Windows) hoặc một phím tắt tùy chỉnh.
Ưu điểm:
- Chỉnh sửa nhanh: Cho phép thêm văn bản, mũi tên, và hình dạng cơ bản ngay trên khu vực chụp.
- Tải lên đám mây: Tích hợp tính năng tải ảnh lên máy chủ riêng của LightShot, cung cấp liên kết chia sẻ ngay lập tức.
- Tìm kiếm hình ảnh tương tự: Giúp tìm kiếm trên Google hình ảnh tương tự ảnh bạn vừa chụp.
ShareX (Chỉ dành cho Windows)
ShareX là một công cụ mã nguồn mở mạnh mẽ, phù hợp với người dùng kỹ thuật. Nó không chỉ chụp màn hình mà còn hỗ trợ quay video, chụp cuộn trang, và tự động tải lên hàng chục dịch vụ đám mây.
Điểm nổi bật:
- Tự động hóa tác vụ: Sau khi chụp, ShareX có thể tự động thay đổi kích thước, thêm watermark, và tải lên Imgur.
- Công cụ ghi GIF: Cho phép tạo ảnh GIF động từ màn hình.
- Tùy biến cao: Hàng trăm tùy chọn cấu hình để kiểm soát mọi khía cạnh của quá trình chụp và lưu.
Snagit (Công Cụ Chuyên Nghiệp)
Snagit là phần mềm trả phí hàng đầu, được các nhà phát triển tài liệu và chuyên gia hướng dẫn tin dùng.
Snagit vượt xa các công cụ miễn phí với khả năng chụp ảnh cuộn dọc/ngang chính xác, chụp văn bản từ hình ảnh (OCR), và hệ thống chỉnh sửa đồ họa chuyên sâu.
Việc đầu tư vào Snagit là xứng đáng nếu công việc của bạn thường xuyên đòi hỏi phải tạo tài liệu hình ảnh chất lượng cao.
Giải Quyết Các Vấn Đề Thường Gặp Khi Chụp Màn Hình
Trong quá trình tải chụp màn hình máy tính, người dùng đôi khi gặp phải các trục trặc nhỏ.
Màn Hình Đen Khi Chụp (Lỗi Bảo Mật DRM)
Đây là vấn đề phổ biến khi cố gắng chụp các nội dung được bảo vệ bản quyền. Công nghệ DRM (Digital Rights Management) ngăn chặn việc sao chép nội dung video trực tuyến (ví dụ: Netflix, Hulu, Amazon Prime Video).
Giải pháp:
- Dùng công cụ bên thứ ba: Một số công cụ chụp màn hình bên thứ ba có thể vượt qua DRM nếu chúng không dựa trên các API chụp màn hình tiêu chuẩn của hệ điều hành. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng hiệu quả.
- Sử dụng Trình duyệt khác: Đôi khi, vấn đề này chỉ xảy ra trên trình duyệt Chrome hoặc Firefox. Hãy thử dùng Microsoft Edge hoặc Safari.
- Tắt Tăng tốc Phần cứng: Trong cài đặt của trình duyệt, tìm và tắt tùy chọn “Use hardware acceleration when available”. Điều này có thể buộc trình duyệt sử dụng CPU thay vì GPU, đôi khi khắc phục được lỗi màn hình đen.
Ảnh Chụp Bị Mờ Hoặc Không Rõ Nét
Ảnh chụp màn hình thường có độ phân giải cố định (bằng độ phân giải màn hình của bạn). Nếu ảnh bị mờ, nguyên nhân thường là do tỷ lệ màn hình (Scaling) hoặc định dạng lưu trữ.
Khắc phục:
- Kiểm tra Tỷ lệ Hiển thị (Scaling): Nếu bạn đang sử dụng Windows, hãy kiểm tra tỷ lệ hiển thị (Display Scaling) trong cài đặt. Nếu tỷ lệ là 150% hoặc 200%, hệ thống có thể tạo ra các pixel ảo, làm ảnh chụp không sắc nét khi xem ở kích thước 100%. Đảm bảo tỷ lệ hiển thị được tối ưu cho độ phân giải gốc của màn hình.
- Sử dụng định dạng PNG: PNG là định dạng không mất dữ liệu, đảm bảo chất lượng hình ảnh chính xác nhất. Tránh lưu ảnh ở định dạng JPG với chất lượng nén quá cao.
- Không phóng to ảnh chụp: Nếu bạn phóng to ảnh chụp màn hình lên quá 100%, tất nhiên ảnh sẽ bị vỡ. Hãy đảm bảo người nhận đang xem ảnh ở tỷ lệ 1:1.
Thiết Lập Quy Trình Chụp Màn Hình Tối Ưu Cho Công Việc
Để nâng cao hiệu quả công việc, hãy chuẩn hóa quy trình chụp ảnh màn hình.
1. Xác Định Mục Tiêu Chụp
Trước khi chụp, hãy quyết định xem bạn cần chụp toàn màn hình, cửa sổ, hay chỉ một vùng nhỏ. Điều này giúp bạn chọn đúng tổ hợp phím ngay từ đầu (ví dụ: Win + PrtScn cho toàn màn hình, Win + Shift + S cho vùng chọn).
2. Sử Dụng Clipboard Cho Ảnh Tạm Thời
Nếu bạn chỉ cần nhanh chóng dán ảnh vào một cuộc trò chuyện hoặc email, hãy sử dụng các phím tắt lưu vào Clipboard (ví dụ: PrtScn trên Windows, Command + Control + Shift + 4 trên Mac). Điều này tiết kiệm thời gian lưu tệp không cần thiết.
3. Tận Dụng Các Công Cụ Chú Thích
Luôn cố gắng chú thích ảnh chụp màn hình ngay lập tức (dùng Snip & Sketch hoặc Snagit). Việc thêm mũi tên, văn bản, hoặc làm mờ thông tin nhạy cảm giúp truyền đạt ý tưởng rõ ràng hơn. Chú thích tại chỗ sẽ hiệu quả hơn việc chỉnh sửa sau này.
4. Quản Lý Thư Mục Tự Động
Như đã hướng dẫn, thiết lập một thư mục lưu trữ chuyên biệt (ví dụ: D:Screenshots_2024) giúp bạn dễ dàng tìm kiếm lại ảnh chụp sau này. Đối với các dự án cụ thể, hãy tạo thư mục con để phân loại hình ảnh.
5. Cân Nhắc Sử Dụng Quay Màn Hình
Nếu bạn cần ghi lại một quy trình phức tạp (ví dụ: 10 bước thiết lập), việc quay màn hình (sử dụng Game Bar hoặc phím tắt Command + Shift + 5 trên Mac) sẽ hiệu quả hơn nhiều so với chụp nhiều ảnh tĩnh liên tiếp.
Việc nắm vững cách tải chụp màn hình máy tính không chỉ đơn thuần là biết các phím tắt. Đó là việc làm chủ công cụ để tối ưu hóa việc ghi lại và chia sẻ thông tin. Cho dù bạn là người dùng Windows hay macOS, các phương pháp và công cụ được trình bày trên đây đều đảm bảo bạn có thể thực hiện thao tác này một cách nhanh chóng, chính xác, và chuyên nghiệp. Bằng cách áp dụng các mẹo về lưu trữ và định dạng, bạn sẽ quản lý hình ảnh dễ dàng hơn, nâng cao hiệu suất công việc hàng ngày.
Ngày Cập Nhật 28/11/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
