Bộ nhớ máy tính, đặc biệt là dung lượng ổ cứng lưu trữ, đóng vai trò then chốt trong hiệu suất tổng thể của hệ thống. Khi ổ cứng gần đầy, tốc độ xử lý dữ liệu và trải nghiệm người dùng trên Windows 10 sẽ bị giảm sút đáng kể. Việc tìm kiếm cách tăng gb cho máy tính win 10 là giải pháp cần thiết để khôi phục và duy trì trạng thái hoạt động tốt nhất cho thiết bị của bạn. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, chuyên sâu từ việc dọn dẹp hệ thống cho đến các tùy chỉnh nâng cao và tối ưu hóa hiệu suất, bao gồm cả việc tận dụng công cụ Storage Sense hiệu quả. Chúng ta sẽ khám phá những bí quyết kỹ thuật để tối ưu hiệu suất và gia tăng đáng kể không gian lưu trữ trống.
Nguyên Lý Về Dung Lượng Ổ Cứng Và Hiệu Suất Máy Tính
Hiểu rõ cách Windows 10 quản lý bộ nhớ sẽ giúp người dùng áp dụng các biện pháp tối ưu hiệu quả hơn. Dung lượng lưu trữ bị chiếm dụng không chỉ đơn thuần là vấn đề không gian. Nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ và độ ổn định của hệ điều hành.
Phân Biệt Giữa RAM Và Bộ Nhớ Lưu Trữ (Ổ Cứng)
Nhiều người dùng thường nhầm lẫn giữa RAM (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên) và ổ cứng (HDD/SSD). RAM là bộ nhớ tạm thời, nơi các chương trình đang hoạt động lưu trữ dữ liệu để CPU truy cập nhanh. Dung lượng RAM quyết định khả năng đa nhiệm và tốc độ mở ứng dụng. Ngược lại, ổ cứng là nơi lưu trữ vĩnh viễn hệ điều hành, các tệp cá nhân và chương trình. Mặc dù chúng có vai trò khác nhau, việc thiếu dung lượng ổ cứng sẽ buộc Windows phải giảm kích thước bộ nhớ đệm hoặc tệp trao đổi (Page File).
Tác Động Của Ổ Đĩa Đầy Lên Hệ Thống
Ổ đĩa C chứa hệ điều hành Windows yêu cầu một lượng không gian trống nhất định để hoạt động tối ưu. Khoảng trống này được sử dụng cho các tệp tạm thời, bộ nhớ đệm và quan trọng nhất là tệp Page File (bộ nhớ ảo). Khi dung lượng trống quá thấp (thường dưới 10%), tốc độ ghi/đọc dữ liệu chậm lại. Hệ điều hành phải vật lộn tìm kiếm không gian để lưu trữ các tệp cần thiết, dẫn đến hiện tượng máy tính chậm, đơ hoặc treo. Do đó, việc giải phóng GB là bước đầu tiên để khôi phục sự linh hoạt cho Windows 10.
Cách Tăng GB Cho Máy Tính Win 10 Bằng Phương Pháp Dọn Dẹp Cơ Bản
Các tệp rác, tệp tạm thời và các bản sao lưu không cần thiết là những thủ phạm chính chiếm dụng dung lượng. Thực hiện dọn dẹp định kỳ là phương pháp nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Giải Phóng Dung Lượng Thùng Rác Và Tệp Tạm Thời (Temp Files)
Thùng rác (Recycle Bin) là nơi chứa các tệp đã xóa nhưng chưa bị loại bỏ hoàn toàn khỏi ổ cứng. Việc dọn dẹp Thùng Rác nên được thực hiện thường xuyên.
Tương tự, Windows và các ứng dụng tạo ra hàng loạt các tệp tạm thời (Temp Files) trong quá trình hoạt động. Nhiều tệp này vẫn còn tồn tại ngay cả sau khi chương trình đã đóng.
Cách xóa tệp tạm thời thủ công:
- Mở hộp thoại Run bằng cách nhấn tổ hợp phím Windows + R.
- Nhập
%temp%và nhấn Enter. Thao tác này mở thư mục tệp tạm thời của người dùng. - Chọn tất cả các tệp (Ctrl + A) và nhấn Delete. Bỏ qua các tệp hệ thống đang được sử dụng.
- Lặp lại bước 1 và 2 với lệnh
temp(không có dấu phần trăm) để truy cập thư mục Temp của hệ thống. - Cuối cùng, làm trống Thùng Rác.
Sử Dụng Tính Năng Storage Sense Của Windows 10
Storage Sense là công cụ quản lý lưu trữ tự động được tích hợp sẵn trong Windows 10. Nó giúp giải phóng không gian ổ đĩa bằng cách xóa các tệp không cần thiết mà người dùng không cần can thiệp thủ công.
Cách kích hoạt và cấu hình Storage Sense:
- Mở Settings (Cài đặt) bằng tổ hợp phím Windows + I.
- Chọn System (Hệ thống) và sau đó chọn Storage (Lưu trữ).
- Bật công tắc dưới mục Storage Sense.
- Chọn Configure Storage Sense or run it now (Định cấu hình Storage Sense hoặc chạy ngay).
- Tại đây, bạn có thể thiết lập tần suất tự động chạy (hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng) và chỉ định các loại tệp cần xóa, chẳng hạn như tệp trong Thùng Rác hoặc tệp tải xuống (Downloads) đã tồn tại lâu hơn một khoảng thời gian nhất định.
Sử dụng Storage Sense là một phương pháp tối ưu hóa thụ động, giúp duy trì không gian trống một cách liên tục.
Gỡ Bỏ Các Ứng Dụng Và Game Không Dùng Đến
Các ứng dụng và trò chơi có dung lượng lớn, dù không sử dụng, vẫn chiếm một lượng đáng kể dung lượng ổ cứng. Việc gỡ bỏ chúng là biện pháp trực tiếp nhất để tăng GB cho máy tính Win 10.
Thực hiện gỡ cài đặt:
- Mở Settings (Cài đặt).
- Chọn Apps (Ứng dụng) > Apps & features (Ứng dụng và tính năng).
- Sắp xếp danh sách theo Size (Kích thước) để xác định các ứng dụng chiếm nhiều dung lượng nhất.
- Nhấp vào ứng dụng không cần thiết và chọn Uninstall (Gỡ cài đặt).
Chú trọng gỡ bỏ các ứng dụng “bloatware” (phần mềm cài sẵn không cần thiết) thường đi kèm khi cài đặt Windows hoặc mua máy tính mới.
Tăng Dung Lượng Ổ Cứng Bằng Công Cụ Hệ Thống Nâng Cao (Disk Cleanup)
Disk Cleanup là công cụ cổ điển và mạnh mẽ của Windows, cho phép người dùng xóa các tệp hệ thống và bản sao lưu sâu hơn. Công cụ này vượt trội hơn việc chỉ xóa tệp tạm thời thông thường.
Xóa Các Tệp Hệ Thống Không Cần Thiết (System Files Cleanup)
Phần nâng cao của Disk Cleanup cho phép xóa các bản cập nhật Windows cũ, các tệp nhật ký cài đặt và các phiên bản Windows trước đó (nếu bạn nâng cấp từ Win 7 hoặc 8 lên Win 10). Những tệp này có thể chiếm hàng chục GB không gian.
Các bước thực hiện:
- Mở hộp thoại Run và gõ
cleanmgr, sau đó nhấn Enter. - Chọn ổ đĩa cần dọn dẹp (thường là ổ C).
- Trong cửa sổ Disk Cleanup, nhấp vào nút Clean up system files (Dọn dẹp tệp hệ thống).
- Công cụ sẽ quét lại. Sau khi quét xong, đánh dấu chọn vào các mục sau:
- Windows Update Cleanup (Dọn dẹp cập nhật Windows).
- Previous Windows installation(s) (Cài đặt Windows trước đó – Nếu có).
- Delivery Optimization Files (Các tệp tối ưu hóa phân phối).
- Nhấn OK và xác nhận việc xóa.
Quá trình này có thể mất một thời gian, nhưng nó là một trong những cách tăng gb cho máy tính win 10 hiệu quả nhất về mặt dung lượng.
Quản Lý Các Điểm Khôi Phục Hệ Thống (System Restore Points)
System Restore Points là các bản sao lưu trạng thái hệ thống, cho phép người dùng quay lại trạng thái trước đó nếu có sự cố. Mặc dù hữu ích, các điểm khôi phục này có thể chiếm nhiều không gian nếu không được quản lý.
Để điều chỉnh hoặc xóa các điểm khôi phục cũ:
- Nhấn Windows + S để mở thanh tìm kiếm, gõ
Create a restore pointvà mở kết quả tương ứng. - Trong tab System Protection (Bảo vệ Hệ thống), chọn ổ C và nhấp vào Configure (Cấu hình).
- Bạn có thể điều chỉnh thanh trượt Max Usage (Sử dụng Tối đa) để giới hạn phần trăm dung lượng ổ đĩa tối đa dành cho các điểm khôi phục (thường 3-5% là đủ).
- Để xóa tất cả các điểm khôi phục cũ (trừ điểm gần nhất), nhấp vào Delete.
Các Biện Pháp Tối Ưu Hóa Bộ Nhớ Và Hiệu Suất Nâng Cao
Ngoài việc giải phóng GB, tối ưu hóa cách Windows sử dụng bộ nhớ cũng là một phần quan trọng để cải thiện hiệu suất, đặc biệt là RAM và bộ nhớ ảo.
Quản Lý Các Chương Trình Khởi Động (Startup Programs)
Các ứng dụng tự động chạy khi Windows khởi động sẽ tiêu tốn tài nguyên hệ thống và làm kéo dài thời gian chờ. Kiểm soát danh sách này giúp giải phóng RAM ngay từ đầu và làm tăng tốc độ đăng nhập.
Các bước quản lý chương trình khởi động:
- Nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager.
- Chuyển sang tab Startup (Khởi động).
- Sắp xếp theo cột Startup impact (Mức độ ảnh hưởng khởi động) để xác định các ứng dụng nặng.
- Nhấp chuột phải vào chương trình không cần thiết và chọn Disable (Vô hiệu hóa). Thao tác này sẽ không gỡ bỏ ứng dụng mà chỉ ngăn nó chạy cùng Windows.
Chỉ nên giữ lại các chương trình diệt virus và một số dịch vụ hệ thống thiết yếu.
Điều Chỉnh Page File (Bộ Nhớ Ảo)
Page File (hay tệp trao đổi) là một không gian trên ổ cứng được Windows sử dụng như là RAM bổ sung (bộ nhớ ảo). Mặc dù nó không trực tiếp tăng GB cho máy tính Win 10, việc quản lý kích thước Page File có thể cải thiện sự ổn định khi RAM vật lý bị quá tải.
Điều chỉnh Page File thủ công:
- Mở thanh tìm kiếm và gõ
View advanced system settings(Xem cài đặt hệ thống nâng cao). - Trong tab Advanced (Nâng cao), dưới mục Performance (Hiệu suất), nhấp vào Settings (Cài đặt).
- Chuyển sang tab Advanced (Nâng cao) trong cửa sổ Performance Options.
- Dưới mục Virtual memory (Bộ nhớ ảo), nhấp vào Change (Thay đổi).
- Bỏ chọn Automatically manage paging file size for all drives.
- Chọn ổ đĩa C và thiết lập Custom size (Kích thước tùy chỉnh). Kích thước ban đầu nên là 1.5 lần RAM vật lý, và kích thước tối đa là 3 lần RAM vật lý. Ví dụ: Nếu có 8GB RAM, kích thước tối thiểu là 12288MB, tối đa là 24576MB.
Vô Hiệu Hóa Các Hiệu Ứng Hình Ảnh (Visual Effects)
Windows 10 sử dụng nhiều hiệu ứng hình ảnh (như đổ bóng, mờ, hoạt ảnh) để làm giao diện bắt mắt hơn. Các hiệu ứng này tiêu tốn tài nguyên GPU và RAM. Tắt chúng có thể không tăng dung lượng, nhưng chắc chắn sẽ cải thiện đáng kể tốc độ phản hồi của hệ thống.
Cách tắt hiệu ứng hình ảnh:
- Quay lại cửa sổ Performance Options (Hiệu suất Tùy chọn) đã mở ở phần điều chỉnh Page File.
- Trong tab Visual Effects (Hiệu ứng hình ảnh), chọn Adjust for best performance (Điều chỉnh để có hiệu suất tốt nhất).
- Thao tác này sẽ tắt hầu hết các hiệu ứng đồ họa, giúp Windows 10 chạy nhanh và “nhẹ” hơn.
Kiểm Soát Tiện Ích Mở Rộng Trên Trình Duyệt
Các tiện ích mở rộng (Add-ons) cho trình duyệt như Chrome, Firefox thường tiêu thụ một lượng lớn bộ nhớ RAM khi trình duyệt đang chạy. Đây là một nguyên nhân phổ biến khiến máy tính chạy chậm.
- Google Chrome: Nhấp vào biểu tượng ba chấm dọc (Menu), chọn More tools (Công cụ khác) > Extensions (Tiện ích mở rộng).
- Xem xét các tiện ích nào không thực sự cần thiết.
- Nhấn vào nút Remove (Xóa) hoặc tắt công tắc để vô hiệu hóa chúng.
Việc dọn dẹp thường xuyên các tiện ích Add-ons là cần thiết để giảm tải bộ nhớ trong quá trình duyệt web.
Các Biện Pháp Tối Ưu Hóa Dung Lượng Lưu Trữ Chuyên Sâu
Để giải phóng thêm không gian lưu trữ đáng kể, chúng ta cần can thiệp vào các tệp hệ thống ẩn và các công cụ quản lý đĩa nâng cao.
Di Chuyển Hoặc Xóa Tệp Hibernation (Hiberfil.sys)
Tệp Hiberfil.sys được tạo ra khi bạn sử dụng chế độ Ngủ Đông (Hibernation). Tệp này lưu trữ toàn bộ nội dung của RAM vào ổ cứng, và kích thước của nó thường bằng 75% đến 100% dung lượng RAM của bạn. Nếu không sử dụng chế độ Ngủ Đông, bạn có thể tắt nó để giải phóng GB.
Các bước tắt chế độ ngủ đông:
- Mở Command Prompt (CMD) với quyền quản trị (Run as administrator).
- Nhập lệnh
powercfg.exe /hibernate offvà nhấn Enter. - Khởi động lại máy tính. Tệp
Hiberfil.syssẽ biến mất, giải phóng không gian ổ cứng.
Nếu bạn cần chế độ ngủ đông, bạn có thể giảm kích thước tệp này bằng lệnh powercfg /h /type reduced.
Sử Dụng Nén NTFS Cho Các Thư Mục Ít Dùng
Windows NTFS có tính năng nén tệp tích hợp, cho phép giảm kích thước các tệp và thư mục. Mặc dù việc này có thể làm tăng nhẹ mức sử dụng CPU khi truy cập tệp, nó là một giải pháp tuyệt vời cho các thư mục lưu trữ lớn, ít được truy cập.
Cách nén thư mục:
- Nhấp chuột phải vào thư mục bạn muốn nén (ví dụ: thư mục lưu trữ ảnh cũ).
- Chọn Properties (Thuộc tính).
- Trong tab General (Chung), nhấp vào Advanced (Nâng cao).
- Đánh dấu chọn Compress contents to save disk space (Nén nội dung để tiết kiệm dung lượng đĩa).
- Nhấn OK và áp dụng cho tất cả các thư mục con và tệp.
Quản Lý Các Cửa Sổ Explorer Một Cách Hiệu Quả
Mỗi cửa sổ File Explorer bạn mở thường chạy trong một tiến trình riêng biệt để đảm bảo tính ổn định. Tuy nhiên, việc mở nhiều tiến trình độc lập có thể tiêu tốn thêm bộ nhớ RAM, ngay cả khi không trực tiếp ảnh hưởng đến dung lượng ổ cứng.
Để cấu hình các cửa sổ Explorer chạy chung một tiến trình (giảm tiêu thụ RAM):
- Mở thanh tìm kiếm, nhập Folder Options hoặc File Explorer Options và truy cập.
- Chuyển sang tab View (Xem).
- Cuộn xuống và bỏ tích (uncheck) tùy chọn Launch folder windows in a separate process (Khởi chạy cửa sổ thư mục trong một tiến trình riêng biệt).
- Nhấn OK để lưu thay đổi.
Giải Pháp Nâng Cấp Phần Cứng Vĩnh Viễn
Nếu tất cả các biện pháp dọn dẹp phần mềm vẫn không đủ, hoặc nếu nhu cầu lưu trữ của bạn đã vượt quá khả năng của ổ đĩa hiện tại, giải pháp vật lý là cần thiết. Đây là cách tăng gb cho máy tính win 10 một cách triệt để nhất.
Lắp Ổ Cứng Thể Rắn (SSD) Dung Lượng Lớn
Nâng cấp lên ổ cứng SSD (Solid State Drive) có dung lượng lớn hơn không chỉ cung cấp thêm không gian lưu trữ mà còn cải thiện tốc độ truy xuất dữ liệu đáng kinh ngạc. SSD nhanh hơn nhiều lần so với HDD truyền thống.
Lợi ích của việc nâng cấp SSD:
- Tốc độ khởi động: Windows 10 và các ứng dụng sẽ khởi động gần như ngay lập tức.
- Tốc độ truy xuất: Tốc độ tải các chương trình nặng, trò chơi và tệp lớn được cải thiện rõ rệt.
- Hiệu suất tổng thể: Máy tính cảm thấy phản hồi nhanh hơn nhiều do thời gian đọc/ghi giảm.
Khi thay thế ổ cứng, bạn nên sao lưu dữ liệu cũ và tiến hành cài đặt lại Windows 10 (Clean Install) lên SSD mới để đảm bảo hiệu suất tốt nhất.
Kiểm Tra Và Tối Ưu Phân Bổ Bộ Nhớ Phần Cứng
Đôi khi, bộ nhớ được phân bổ cho các thiết bị phần cứng như cạc đồ họa tích hợp có thể chiếm một phần không gian RAM nhất định, ảnh hưởng gián tiếp đến hiệu suất. Mặc dù không trực tiếp tăng dung lượng ổ cứng, việc hiểu rõ phân bổ này giúp tối ưu hóa tổng thể.
Các bước kiểm tra phân bổ bộ nhớ:
- Mở hộp thoại Run và nhập
devmgmt.mscđể mở Device Manager. - Trong Device Manager, chọn View > Resources by type (Tài nguyên theo loại).
- Mở rộng mục Memory (Bộ nhớ). Tại đây, bạn có thể thấy các vùng địa chỉ bộ nhớ đã được phân bổ cho các thành phần phần cứng khác nhau, như card đồ họa (thường là Video RAM).
Điều này đặc biệt quan trọng đối với các hệ thống sử dụng cạc đồ họa tích hợp, nơi một phần RAM hệ thống được chia sẻ làm VRAM. Mặc dù không thể thay đổi việc phân bổ này trên Windows, thông tin này giúp bạn xác định được tài nguyên đang được sử dụng.
Duy Trì Và Bảo Dưỡng Hệ Thống Định Kỳ
Sau khi đã thực hiện các biện pháp giải phóng GB, việc duy trì một hệ thống sạch sẽ là điều cần thiết để đảm bảo hiệu suất lâu dài.
Sử Dụng Phần Mềm Dọn Dẹp Và Diệt Virus
Sử dụng các công cụ dọn dẹp như CCleaner (nếu cần thiết, cần sử dụng cẩn thận để không xóa nhầm các tệp quan trọng) có thể giúp loại bỏ các tệp registry không cần thiết và bộ nhớ cache còn sót lại.
Quan trọng hơn, phải luôn sử dụng phần mềm diệt virus tin cậy. Virus, malware và adware không chỉ đe dọa bảo mật mà còn tạo ra các tệp rác, tiến trình nền không mong muốn, và chiếm dụng tài nguyên hệ thống. Microsoft Defender Antivirus (Security Essentials) là lựa chọn miễn phí, hiệu quả, và tối ưu tài nguyên cho Windows 10. Đảm bảo phần mềm diệt virus luôn được cập nhật dữ liệu hàng ngày.
Tối Ưu Hóa Ổ Đĩa (Defragmentation/Trim)
Đối với ổ cứng HDD truyền thống, việc chống phân mảnh (Defragmentation) giúp sắp xếp lại dữ liệu để cải thiện tốc độ truy xuất.
Đối với ổ cứng SSD, việc tối ưu hóa ổ đĩa (sử dụng lệnh TRIM) là cần thiết. Windows 10 tự động quản lý việc này hàng tuần. Bạn nên kiểm tra để đảm bảo tính năng tối ưu hóa đĩa đang hoạt động:
- Gõ
Optimize Drivesvào thanh tìm kiếm và mở công cụ Optimize Drives. - Đảm bảo trạng thái ổ đĩa SSD là OK và đã được tối ưu hóa gần đây. Nếu không, bạn có thể chạy tối ưu hóa thủ công.
Quản Lý Tệp Tải Xuống Và Các Thư Mục Lưu Trữ Lớn
Thư mục Downloads là nơi thường chứa các tệp không cần thiết (chương trình cài đặt đã dùng xong, tệp tạm) chiếm dung lượng lớn. Định kỳ xem xét và chuyển các tệp quan trọng sang ổ đĩa phụ, hoặc xóa các tệp không còn giá trị. Tương tự, các thư mục chứa video, ảnh chất lượng cao nên được sao lưu và lưu trữ bên ngoài hoặc trên dịch vụ đám mây.
Việc tích cực quản lý các tệp người dùng là một trong những cách tăng gb cho máy tính win 10 đơn giản nhất mà người dùng thường bỏ qua.
Tóm lại, việc tối ưu hóa và giải phóng dung lượng ổ cứng trên Windows 10 là một quá trình liên tục. Bằng cách kết hợp giữa dọn dẹp cơ bản, sử dụng các công cụ hệ thống nâng cao như Disk Cleanup và Storage Sense, và điều chỉnh các thiết lập hiệu suất, người dùng có thể khôi phục tốc độ và không gian lưu trữ cho máy tính của mình. Việc duy trì ít nhất 10-15% không gian trống trên ổ C là nguyên tắc vàng để đảm bảo hệ điều hành hoạt động trơn tru. Khi thực hiện các bước này, bạn đã áp dụng thành công cách tăng gb cho máy tính win 10 một cách toàn diện và chuyên nghiệp.
Ngày Cập Nhật 05/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
