Việc nắm vững những cách chụp màn hình máy tính là kỹ năng tin học cơ bản và thiết yếu đối với bất kỳ người dùng máy tính nào. Dù bạn cần lưu lại một lỗi hệ thống, chia sẻ thông tin quan trọng, hay ghi lại khoảnh khắc trong game, việc chụp màn hình đúng cách sẽ tiết kiệm đáng kể thời gian và nâng cao hiệu suất làm việc. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, từ các phím tắt Phím tắt PrtScn truyền thống trên Windows đến các công cụ nâng cao trên macOS, đảm bảo bạn có thể thực hiện thao tác này một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp và hiệu quả nhất. Chúng ta sẽ khám phá các phương pháp để chụp Chụp màn hình toàn bộ hoặc chỉ một Cửa sổ đang hoạt động và giới thiệu các Ứng dụng bên thứ ba hữu ích.
Phương Pháp Chụp Màn Hình Trên Hệ Điều Hành Windows
Hệ điều hành Windows cung cấp nhiều tùy chọn đa dạng để người dùng có thể chụp và lưu trữ ảnh màn hình mà không cần cài đặt thêm phần mềm. Các phương pháp này được tích hợp sâu vào hệ thống, đảm bảo tính ổn định và tốc độ xử lý nhanh chóng.
Sử Dụng Phím Tắt PrtScn (Print Screen) Cổ Điển
Phím tắt PrtScn (hoặc Print Screen) là cách chụp màn hình đơn giản và phổ biến nhất trên mọi phiên bản Windows. Vị trí của phím này thường nằm ở góc trên bên phải của bàn phím, gần các phím Scroll Lock và Pause/Break.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình và Lưu Trực Tiếp
Nếu bạn muốn chụp toàn bộ màn hình và lưu thành tệp hình ảnh tự động mà không cần dán vào một chương trình chỉnh sửa, hãy sử dụng tổ hợp phím sau. Tổ hợp này cực kỳ tiện lợi cho những người cần chụp nhanh nhiều ảnh liên tiếp.
Thao tác: Nhấn tổ hợp phím Windows Logo Key + PrtScn.
Kết quả: Màn hình sẽ mờ đi nhanh chóng để báo hiệu ảnh đã được chụp. Ảnh chụp sẽ được lưu dưới dạng tệp PNG trong thư mục Pictures > Screenshots (Ảnh chụp màn hình).
Chụp Toàn Bộ Màn Hình vào Clipboard
Đây là phương pháp truyền thống, chỉ lưu ảnh vào bộ nhớ tạm thời của máy tính (Clipboard). Sau đó, bạn cần dán (Paste) ảnh này vào một chương trình chỉnh sửa ảnh hoặc tài liệu.
Thao tác: Nhấn phím PrtScn (đôi khi là Fn + PrtScn trên laptop).
Kết quả: Ảnh chụp toàn bộ màn hình máy tính được sao chép vào Clipboard. Bạn cần mở ứng dụng như Paint, Word, hoặc Photoshop, sau đó nhấn Ctrl + V để dán ảnh.
Chụp Cửa Sổ Đang Hoạt Động
Trong nhiều trường hợp, bạn chỉ muốn chụp cửa sổ ứng dụng đang mở mà không muốn bao gồm thanh tác vụ hoặc các cửa sổ khác. Phương pháp này giúp tập trung vào nội dung cần thiết.
Thao tác: Nhấn tổ hợp phím Alt + PrtScn.
Kết quả: Chỉ có cửa sổ đang hoạt động (active window) được sao chép vào Clipboard. Tương tự, bạn cần dán ảnh vào một chương trình khác để lưu hoặc chỉnh sửa.
Sử Dụng Công Cụ Cắt Ghép Màn Hình (Snipping Tool/Snip & Sketch)
Từ Windows Vista trở đi, Microsoft đã tích hợp công cụ chuyên biệt để chụp màn hình linh hoạt hơn, được gọi là Công cụ Snipping Tool. Trên Windows 10 và 11, công cụ này được thay thế và nâng cấp thành Snip & Sketch (hoặc công cụ Cắt).
Truy Cập Nhanh bằng Phím Tắt Windows + Shift + S
Đây là phương pháp tối ưu hóa tốc độ và độ chính xác, được giới thiệu cùng với Snip & Sketch. Tổ hợp phím này là cách nhanh nhất để kích hoạt chế độ chụp màn hình tùy chỉnh.
Thao tác: Nhấn tổ hợp phím Windows Logo Key + Shift + S.
Kết quả: Màn hình sẽ mờ đi và con trỏ chuột biến thành dấu cộng. Một thanh công cụ nhỏ sẽ xuất hiện ở phía trên, cho phép bạn chọn chế độ chụp:
- Chữ nhật (Rectangular Snip): Kéo chuột để chọn một khu vực hình chữ nhật cụ thể.
- Tự do (Free-form Snip): Vẽ một hình dạng bất kỳ để chụp khu vực mong muốn.
- Cửa sổ (Window Snip): Tự động chụp một cửa sổ ứng dụng cụ thể.
- Toàn màn hình (Full-screen Snip): Chụp toàn bộ màn hình tương tự như
PrtScn.
Sau khi chọn khu vực, ảnh chụp sẽ được sao chép vào Clipboard và một thông báo nhỏ sẽ hiện ra. Bạn có thể nhấp vào thông báo này để mở Snip & Sketch và tiến hành chỉnh sửa.
Sử Dụng Ứng Dụng Snip & Sketch (Cắt và Phác thảo)
Snip & Sketch là ứng dụng hiện đại hóa của Snipping Tool, cung cấp các tính năng chỉnh sửa nhanh như đánh dấu, viết tay, và cắt xén. Ứng dụng này giúp bạn thao tác chỉnh sửa mà không cần mở Paint.
Cách mở: Gõ “”””Snip & Sketch”””” vào thanh tìm kiếm Windows và khởi động ứng dụng.
Thao tác:
- Nhấn nút “”””New”””” (Mới) trong ứng dụng.
- Hệ thống sẽ chuyển sang chế độ chụp màn hình như đã mô tả ở trên (
Windows+Shift+S). - Sau khi chụp, ảnh sẽ tự động được mở trong giao diện Snip & Sketch để bạn chỉnh sửa, thêm ghi chú, và lưu tệp.
Việc tận dụng Snip & Sketch giúp người dùng Windows tối ưu hóa quy trình làm việc, từ việc chụp ảnh màn hình cho đến bước chỉnh sửa cơ bản. Đây là công cụ không thể thiếu của kỹ thuật viên máy tính.
Chụp Màn Hình Khi Chơi Game (Xbox Game Bar)
Đối với những game thủ hoặc người cần chụp ảnh màn hình trong các ứng dụng toàn màn hình (full-screen mode), các phím tắt truyền thống đôi khi không hoạt động hoặc không lưu lại được ảnh. Xbox Game Bar là giải pháp tích hợp sẵn trong Windows 10/11 cho mục đích này.
Kích Hoạt Game Bar
Thao tác: Nhấn tổ hợp phím Windows Logo Key + G để mở Game Bar.
Thực Hiện Chụp Ảnh
Thao tác: Khi Game Bar đã mở, nhấn vào biểu tượng máy ảnh hoặc sử dụng tổ hợp phím nhanh Windows Logo Key + Alt + PrtScn.
Kết quả: Ảnh chụp sẽ được lưu tự động dưới dạng tệp PNG trong thư mục Videos > Captures (hoặc Ảnh chụp tùy theo phiên bản dịch).
Phương pháp này đảm bảo việc chụp ảnh không làm gián đoạn hiệu suất trò chơi, cung cấp một cách đáng tin cậy để ghi lại hình ảnh chất lượng cao trong môi trường đồ họa chuyên sâu.
Phương Pháp Chụp Màn Hình Trên Hệ Điều Hành macOS
Hệ điều hành macOS nổi tiếng với các phím tắt trực quan và linh hoạt để thực hiện thao tác chụp màn hình. Tương tự như Windows, các phương pháp này không yêu cầu bất kỳ phần mềm bổ sung nào và được tối ưu hóa cho tốc độ.
Sử Dụng Tổ Hợp Phím Cơ Bản
macOS cung cấp ba tổ hợp phím chính để đáp ứng các nhu cầu chụp màn hình khác nhau: chụp toàn bộ, chụp một khu vực, và chụp một cửa sổ cụ thể.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình và Lưu Trực Tiếp
Đây là phím tắt cơ bản nhất, lưu lại mọi thứ đang hiển thị trên các màn hình kết nối.
Thao tác: Nhấn tổ hợp phím Command (⌘) + Shift + 3.
Kết quả: Ảnh chụp màn hình đầy đủ sẽ tự động được lưu dưới dạng tệp PNG trên Màn hình nền (Desktop).
Chụp Khu Vực Cụ Thể
Đây là phím tắt được sử dụng thường xuyên nhất, cho phép người dùng khoanh vùng chính xác khu vực cần chụp.
Thao tác: Nhấn tổ hợp phím Command (⌘) + Shift + 4.
Kết quả: Con trỏ chuột sẽ biến thành dấu thập. Bạn nhấp chuột và kéo để chọn khu vực mong muốn. Ảnh chụp sẽ được lưu trên Màn hình nền.
Chụp Một Cửa Sổ Cụ Thể Hoặc Menu Bar
Đây là cách chuyên nghiệp để chụp một cửa sổ ứng dụng mà không cần cắt xén sau này, loại bỏ các yếu tố nền không cần thiết.
Thao tác:
- Nhấn tổ hợp phím
Command(⌘) +Shift+4. - Sau đó, nhấn phím
Spacebar(Thanh dấu cách). - Con trỏ chuột sẽ biến thành biểu tượng máy ảnh. Di chuyển máy ảnh đến cửa sổ hoặc menu bạn muốn chụp.
- Nhấp chuột để chụp.
Kết quả: Ảnh chụp chỉ bao gồm cửa sổ đó (kèm theo bóng đổ tự nhiên của cửa sổ) và được lưu trên Màn hình nền.
Sử Dụng Tiện Ích Chụp Màn Hình Nâng Cao (Screenshot Utility)
Từ macOS Mojave (10.14) trở đi, Apple đã hợp nhất các công cụ chụp màn hình và quay video màn hình vào một giao diện duy nhất, được gọi là Screenshot Utility (Tiện ích chụp màn hình).
Truy Cập Giao Diện Nâng Cao
Thao tác: Nhấn tổ hợp phím Command (⌘) + Shift + 5.
Kết quả: Một thanh công cụ nhỏ sẽ xuất hiện ở cuối màn hình, cung cấp các tùy chọn chi tiết hơn:
- Chụp toàn bộ màn hình.
- Chụp một cửa sổ cụ thể.
- Chụp một khu vực được chọn.
- Quay video toàn bộ màn hình.
- Quay video một khu vực được chọn.
Menu Options (Tùy chọn) trong thanh công cụ này cho phép bạn thiết lập vị trí lưu tệp (Desktop, Documents, Clipboard, Mail, Messages), bật/tắt chế độ hẹn giờ (Timer), và quyết định có hiển thị con trỏ chuột hay không. Việc sử dụng giao diện này tăng cường khả năng kiểm soát đối với quy trình chụp.
Các Phương Pháp Chụp Màn Hình Chuyên Sâu và Nâng Cao
Ngoài các phương pháp cơ bản tích hợp sẵn trong hệ điều hành, nhiều tác vụ chuyên nghiệp hơn yêu cầu người dùng phải chụp các nội dung không thể hiển thị trong một lần xem hoặc cần sự hỗ trợ của phần mềm bên ngoài.
Chụp Màn Hình Cuộn Trang (Scrolling Screenshot)
Một trong những hạn chế lớn nhất của các công cụ mặc định là chúng không thể chụp được toàn bộ nội dung của một trang web dài hoặc tài liệu mà phải cuộn xuống. Để chụp được toàn bộ trang, người dùng cần sử dụng các giải pháp mở rộng hoặc ứng dụng chuyên biệt.
Sử Dụng Trình Duyệt Web
Nhiều trình duyệt hiện đại như Firefox, Microsoft Edge, và Google Chrome đã tích hợp tính năng chụp ảnh màn hình cuộn.
Chrome Developer Tools:
- Mở trang web cần chụp.
- Nhấn
F12hoặcCtrl+Shift+Iđể mở Công cụ Phát triển (Developer Tools). - Nhấn
Ctrl+Shift+Pđể mở menu lệnh. - Gõ “”””screenshot”””” và chọn “”””Capture full size screenshot””””. Trình duyệt sẽ tự động cuộn trang và lưu toàn bộ nội dung vào một tệp ảnh.
Firefox:
- Nhấp chuột phải vào bất kỳ đâu trên trang web.
- Chọn “”””Take Screenshot”””” (Chụp màn hình).
- Chọn “”””Save full page”””” (Lưu toàn bộ trang) từ menu.
Phương pháp này cực kỳ hữu ích cho các nhà phát triển web, nhân viên QA, hoặc bất kỳ ai cần lưu trữ nội dung web dài.
Chụp Màn Hình Hẹn Giờ (Delayed Screenshot)
Đôi khi bạn cần chụp một thao tác hoặc một menu thả xuống (dropdown menu) mà sẽ biến mất ngay khi bạn nhấp vào. Chức năng hẹn giờ cho phép bạn có vài giây để thiết lập cảnh chụp trước khi hệ thống thực hiện lệnh.
Trên Windows (Snipping Tool/Snip & Sketch)
Trong giao diện Snip & Sketch hoặc Snipping Tool cũ, người dùng có tùy chọn “”””Delay”””” (Độ trễ) với các mốc 3 giây hoặc 10 giây. Sau khi chọn độ trễ, bạn có thể thực hiện thao tác mở menu cần chụp.
Trên macOS (Screenshot Utility)
Sử dụng tổ hợp phím Command + Shift + 5 để mở Screenshot Utility. Trong phần “”””Options”””” (Tùy chọn), bạn có thể thiết lập “”””Timer”””” (Hẹn giờ) là 5 hoặc 10 giây. Điều này cung cấp đủ thời gian để mở các menu ngữ cảnh (context menus) hoặc các yếu tố tương tác tạm thời.
Tối Ưu Hóa Quy Trình Với Ứng Dụng Bên Thứ Ba
Mặc dù các công cụ tích hợp sẵn của hệ điều hành đã rất mạnh mẽ, các ứng dụng bên thứ ba mang lại sự linh hoạt, các công cụ chú thích nâng cao, và khả năng tích hợp lưu trữ đám mây hoặc chia sẻ nhanh. Việc sử dụng Ứng dụng bên thứ ba sẽ giúp quy trình chụp màn hình trở nên chuyên nghiệp hơn.
Greenshot: Công Cụ Miễn Phí, Mạnh Mẽ Cho Windows
Greenshot là một ứng dụng mã nguồn mở, nhẹ và cực kỳ phổ biến đối với người dùng Windows. Nó được đánh giá cao vì tốc độ, sự đa dạng của các tùy chọn xuất ảnh, và các công cụ chỉnh sửa ngay lập tức.
Tính Năng Nổi Bật
- Chụp Cửa Sổ Cuộn: Greenshot có khả năng chụp toàn bộ trang cuộn mà không cần dùng đến thủ thuật trình duyệt phức tạp.
- Chỉnh Sửa Nhanh: Sau khi chụp, ảnh tự động mở trong trình chỉnh sửa tích hợp, nơi bạn có thể thêm mũi tên, văn bản, làm mờ (blur) thông tin nhạy cảm, và tô sáng (highlight) các khu vực quan trọng.
- Tùy Chọn Đầu Ra Đa Dạng: Bạn có thể lưu tệp, sao chép vào Clipboard, gửi qua email, hoặc tải lên các dịch vụ đám mây/mạng xã hội như Imgur, Dropbox, hay OneDrive chỉ bằng một cú nhấp chuột.
Greenshot thực sự nâng cao hiệu suất làm việc cho những người thường xuyên phải chụp và chú thích màn hình.
ShareX: Giải Pháp Toàn Diện Cho Người Dùng Nâng Cao
ShareX là một công cụ miễn phí, mã nguồn mở khác dành cho Windows, được xem là giải pháp chụp màn hình toàn diện nhất hiện nay. Nó không chỉ chụp ảnh mà còn cung cấp khả năng quay video, tạo GIF, và tích hợp sâu với hàng chục dịch vụ trực tuyến.
Các Chức Năng Độc Quyền
- Tải Lên Tự Động: ShareX có thể tự động tải ảnh chụp lên hơn 80 dịch vụ lưu trữ đám mây và chia sẻ tệp khác nhau (ví dụ: Google Drive, Dropbox, SFTP). Sau đó, nó tự động sao chép đường dẫn (URL) của ảnh vào Clipboard.
- Tạo GIF Động: Chức năng quay màn hình thành tệp GIF là một lợi thế lớn khi cần minh họa các bước thao tác ngắn gọn.
- Công Cụ Nâng Cao: Bao gồm bộ chọn màu (color picker), thước đo màn hình (screen ruler), và công cụ nhận dạng ký tự quang học (OCR) để trích xuất văn bản từ ảnh.
ShareX là lựa chọn hoàn hảo cho các chuyên gia kỹ thuật và nhà phát triển, những người cần một giải pháp linh hoạt và tự động hóa cao.
Snagit: Tiêu Chuẩn Công Nghiệp Cho Doanh Nghiệp
Snagit (của TechSmith) là phần mềm trả phí, nhưng nó được coi là tiêu chuẩn vàng trong ngành. Snagit không chỉ chụp ảnh màn hình và quay video mà còn tập trung vào việc tạo ra các tài liệu hướng dẫn và đào tạo chất lượng cao.
Lợi Ích Của Snagit
- Chụp Tất Cả Trong Một (All-in-One Capture): Giao diện Snagit cho phép bạn nhanh chóng chọn chế độ chụp khu vực, cửa sổ, hoặc toàn màn hình, bao gồm cả chụp cuộn.
- Thư Viện Ảnh (Library): Mọi ảnh chụp đều được lưu trữ và quản lý trong thư viện của Snagit, giúp việc tìm kiếm và tái sử dụng ảnh dễ dàng.
- Công Cụ Markup Mạnh Mẽ: Các tính năng chuyên nghiệp để tạo tài liệu hướng dẫn, bao gồm tạo các bước đánh số tự động, thay thế màu sắc, và hiệu ứng phối cảnh 3D.
Mặc dù có chi phí, Snagit là một khoản đầu tư xứng đáng cho các đội ngũ phát triển nội dung, đào tạo, và dịch vụ hỗ trợ khách hàng.
Mẹo và Thủ Thuật Chuyên Nghiệp Khi Chụp Màn Hình
Việc chụp màn hình hiệu quả không chỉ dừng lại ở việc biết phím tắt, mà còn nằm ở cách bạn xử lý và tối ưu hóa tệp tin thu được.
Quản Lý Vị Trí Lưu Trữ Ảnh
Theo mặc định, cả Windows và macOS đều lưu ảnh chụp màn hình vào các thư mục cố định (Screenshots hoặc Desktop). Tuy nhiên, việc tùy chỉnh vị trí lưu giúp bạn giữ màn hình nền gọn gàng và dễ dàng tìm kiếm tệp hơn.
Thay Đổi Thư Mục Lưu Trữ Trên Windows
Sử dụng File Explorer, bạn có thể nhấp chuột phải vào thư mục Screenshots, chọn “”””Properties””””, sau đó chọn tab “”””Location”””” và thay đổi đường dẫn lưu trữ đến một thư mục chuyên biệt, chẳng hạn như D:Screenshots.
Thay Đổi Vị Trừ Ảnh Trên macOS
Trong macOS, bạn có thể thay đổi đường dẫn lưu trữ mặc định thông qua lệnh Terminal hoặc qua giao diện của Screenshot Utility (Command + Shift + 5 > Options > Save to). Việc này đặc biệt quan trọng nếu bạn muốn ảnh được lưu trực tiếp vào thư mục đồng bộ đám mây (như Google Drive hay Dropbox).
Định Dạng Tệp Tin và Kích Thước
Ảnh chụp màn hình thường được lưu dưới dạng PNG vì định dạng này hỗ trợ nén không mất dữ liệu, lý tưởng để lưu trữ văn bản và đồ họa sắc nét. Tuy nhiên, tệp PNG có thể lớn.
Nếu bạn cần chia sẻ ảnh chụp màn hình qua email hoặc trên web và không yêu cầu độ sắc nét tuyệt đối của văn bản, bạn có thể chuyển đổi sang định dạng JPEG. Các công cụ như Greenshot và ShareX cho phép bạn thiết lập định dạng lưu mặc định.
Đặc biệt, nếu bạn đang xử lý một lượng lớn ảnh chụp và cần chúng tải nhanh chóng trên web, việc tối ưu hóa kích thước tệp là cần thiết. Sử dụng các công cụ nén ảnh trực tuyến hoặc các phần mềm tối ưu hóa như ImageOptim (cho macOS) hoặc RIOT (cho Windows) có thể giảm đáng kể dung lượng mà không làm giảm chất lượng nhận thấy.
Bảo Mật Thông Tin Nhạy Cảm
Đây là một khía cạnh E-E-A-T quan trọng, đặc biệt khi chụp màn hình các giao diện chứa thông tin cá nhân hoặc mật khẩu.
Luôn luôn che (censor) hoặc làm mờ (blur) các yếu tố sau:
- Địa chỉ email, số điện thoại, tên đầy đủ.
- Mã số thẻ tín dụng hoặc các thông tin tài chính khác.
- Địa chỉ IP hoặc thông tin đăng nhập.
Các công cụ chỉnh sửa tích hợp sẵn (như Snip & Sketch, Preview trên macOS) hoặc các ứng dụng bên thứ ba chuyên nghiệp (như Snagit) đều có các công cụ làm mờ và che chắn mạnh mẽ. Đảm bảo thông tin Tính xác đáng và Độ tin cậy của hình ảnh bằng cách bảo vệ dữ liệu nhạy cảm.
Tùy Chỉnh Phím Tắt
Nếu bạn là người dùng chuyên nghiệp và muốn tối ưu hóa quy trình làm việc, hãy cân nhắc tùy chỉnh phím tắt chụp màn hình để chúng không xung đột với các phím tắt khác.
Trên macOS, việc tùy chỉnh này có thể được thực hiện trong System Settings (Cài đặt Hệ thống) > Keyboard (Bàn phím) > Shortcuts (Phím tắt).
Trên Windows, các ứng dụng bên thứ ba như ShareX cung cấp tính năng “”””Hotkey settings”””” (Cài đặt phím nóng) cực kỳ chi tiết, cho phép bạn gán các tổ hợp phím khác nhau cho các hành động chụp màn hình đa dạng (ví dụ: chụp cuộn, chụp cửa sổ cố định, hoặc chụp hẹn giờ).
Tổng Kết
Việc thành thạo những cách chụp màn hình máy tính là một kỹ năng nền tảng giúp tăng hiệu suất và tính chuyên nghiệp trong công việc hàng ngày. Chúng ta đã khám phá các phương pháp tích hợp sẵn trên Windows (PrtScn, Snip & Sketch) và macOS (Command + Shift + Số), cũng như các công cụ nâng cao như Screenshot Utility và các tiện ích bên thứ ba mạnh mẽ như Greenshot, ShareX và Snagit. Bằng cách áp dụng đúng tổ hợp phím và tận dụng tối đa các công cụ chỉnh sửa, đặc biệt là việc làm mờ thông tin nhạy cảm và quản lý tệp tin hiệu quả, bạn sẽ luôn sẵn sàng ghi lại và chia sẻ bất cứ điều gì xuất hiện trên màn hình máy tính của mình một cách tối ưu. Hãy chọn phương pháp phù hợp nhất với nhu cầu và hệ điều hành bạn đang sử dụng để đạt được hiệu quả tốt nhất.
Ngày Cập Nhật 06/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
