Hệ thống đầu vào/đầu ra cơ bản (BIOS) hoặc giao diện firmware mở rộng hợp nhất (UEFI) là nền tảng khởi động cốt lõi của mọi máy tính. Việc nắm rõ phiên bản của firmware này vô cùng quan trọng đối với kỹ thuật viên và người dùng nâng cao. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách kiểm tra bios máy tính thông qua các phương pháp từ đơn giản đến chuyên sâu. Bạn cần biết phiên bản BIOS hiện tại để thực hiện các công việc như cập nhật firmware, xử lý lỗi phần cứng và đảm bảo tính tương thích hệ thống. Các công cụ như Command Prompt và Thông tin hệ thống sẽ là trợ thủ đắc lực trong quá trình kiểm tra.
1. Hiểu Rõ Về BIOS Và UEFI: Nền Tảng Cần Thiết
BIOS và UEFI là hai loại firmware chịu trách nhiệm cho quá trình khởi động máy tính. Chúng đóng vai trò trung gian giữa hệ điều hành và phần cứng.
A. BIOS Truyền Thống Và Vai Trò Của Nó
BIOS (Basic Input/Output System) đã tồn tại từ lâu. Nó là một chương trình nhỏ được lưu trữ trên một chip nhớ flash trên bo mạch chủ. Nhiệm vụ chính của BIOS là thực hiện kiểm tra khởi động (POST). Quá trình này đảm bảo tất cả các thành phần phần cứng cơ bản đều hoạt động. Sau đó, BIOS tìm kiếm và khởi chạy bộ nạp khởi động (bootloader) của hệ điều hành. Tuy nhiên, BIOS có nhiều giới hạn kỹ thuật.
B. UEFI: Giải Pháp Firmware Hiện Đại Hơn
UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) ra đời để khắc phục các hạn chế của BIOS. UEFI hỗ trợ ổ đĩa cứng lớn hơn (trên 2TB) thông qua phân vùng GPT. Nó cung cấp giao diện đồ họa thân thiện hơn và thời gian khởi động nhanh hơn. Quan trọng nhất, UEFI cải thiện đáng kể tính bảo mật thông qua tính năng Secure Boot. Hầu hết các máy tính hiện đại đều sử dụng Firmware UEFI thay vì BIOS truyền thống.
C. Tại Sao Cần Kiểm Tra Phiên Bản Firmware
Việc biết phiên bản BIOS hoặc UEFI rất quan trọng. Các nhà sản xuất thường xuyên phát hành phiên bản firmware mới. Chúng bao gồm các bản vá lỗi bảo mật, hỗ trợ các CPU và RAM mới hơn. Chúng cũng giúp cải thiện hiệu suất và độ ổn định của hệ thống. Kiểm tra phiên bản giúp bạn xác định liệu máy tính của mình có cần cập nhật firmware hay không.
2. Phương Pháp Đơn Giản Nhất Trong Windows: Sử Dụng Công Cụ MSInfo32
Công cụ Thông tin Hệ thống (System Information hay MSInfo32) là cách nhanh chóng nhất để kiểm tra bios máy tính mà không cần sử dụng lệnh phức tạp. Công cụ này có sẵn trên mọi phiên bản Windows từ Windows XP trở lên.
Mở Bảng Thông Tin Hệ Thống
Bạn có thể truy cập MSInfo32 bằng hai cách đơn giản. Cách thứ nhất là nhấn tổ hợp phím Windows + R. Hộp thoại Run sẽ mở ra. Gõ msinfo32 và nhấn Enter. Cách thứ hai là sử dụng thanh tìm kiếm của Windows. Gõ “System Information” hoặc msinfo32 để tìm và mở ứng dụng.
Định Vị Phiên Bản BIOS
Sau khi công cụ Thông tin Hệ thống được mở, bạn sẽ thấy một bảng tóm tắt chi tiết về cấu hình phần cứng và phần mềm của máy tính. Trong bảng Tóm tắt Hệ thống (System Summary) ở khung bên phải, hãy tìm kiếm mục “BIOS Version/Date”.
Dòng này sẽ hiển thị nhà sản xuất BIOS, số phiên bản cụ thể. Nó cũng ghi rõ ngày phát hành của phiên bản đó. Đây là một thông tin quan trọng. Phiên bản này giúp bạn so sánh với phiên bản mới nhất trên trang web của nhà sản xuất bo mạch chủ.
Vị Trí 'BIOS Version/Date' Trong Giao Diện Công Cụ Thông Tin Hệ Thống MSInfo32
3. Kiểm Tra BIOS Qua Dòng Lệnh: Phương Pháp Dành Cho Kỹ Thuật Viên
Sử dụng dòng lệnh là phương pháp được các kỹ thuật viên ưu tiên. Nó nhanh chóng và chính xác. Chúng ta có thể sử dụng Command Prompt (CMD) hoặc PowerShell. Cả hai đều truy vấn trực tiếp vào Windows Management Instrumentation (WMI).
A. Sử Dụng Command Prompt (CMD)
Command Prompt cho phép bạn truy xuất thông tin hệ thống bằng lệnh WMIC (Windows Management Instrumentation Command-line). Đây là cách hiệu quả để cách kiểm tra bios máy tính mà không cần giao diện đồ họa.
Các Bước Thực Hiện Trong CMD
Bước đầu tiên là mở Command Prompt. Nhấn phím Windows, gõ cmd, sau đó chọn ứng dụng Command Prompt.
Bạn cần nhập chính xác chuỗi lệnh sau: wmic bios get smbiosbiosversion. Sau đó nhấn Enter.
Hướng Dẫn Mở Command Prompt (CMD) Nhanh Chóng Trên Máy Tính Windows
Hệ thống sẽ trả về một chuỗi ký tự bên dưới tiêu đề SMBIOSBIOSVersion. Chuỗi này chính là phiên bản BIOS hiện tại của máy tính bạn.
Giải Thích Chi Tiết Lệnh WMIC
Lệnh wmic là một công cụ mạnh mẽ trong Windows. Nó cho phép truy cập và quản lý thông tin hệ thống. Cụm bios get smbiosbiosversion ra lệnh cho WMI truy xuất thông tin BIOS và chỉ lấy giá trị của trường smbiosbiosversion. Chuỗi SMBIOS (System Management BIOS) chứa các dữ liệu tiêu chuẩn về bo mạch chủ và firmware.
Kết Quả Kiểm Tra Phiên Bản BIOS Bằng Lệnh wmic bios get smbiosbiosversion
B. Sử Dụng PowerShell
PowerShell là một môi trường dòng lệnh hiện đại và mạnh mẽ hơn CMD. Nó sử dụng các cmdlet (lệnh con) để thao tác với các đối tượng hệ thống.
Thực Thi Lệnh Trong PowerShell
Mở PowerShell bằng cách tìm kiếm trong Menu Start. Sau đó nhập lệnh sau: Get-WmiObject win32_bios và nhấn Enter.
Lệnh này sử dụng cmdlet Get-WmiObject để truy vấn lớp win32_bios. Kết quả trả về sẽ là một đối tượng chứa nhiều thuộc tính. Bao gồm cả nhà sản xuất, số serial và phiên bản firmware.
Xem Phiên Bản BIOS Và Thông Tin Nhà Sản Xuất Với Lệnh Get-WmiObject trong PowerShell
Phân Tích Kết Quả PowerShell
PowerShell hiển thị kết quả ở dạng danh sách rõ ràng. Bạn chỉ cần tìm kiếm trường SMBIOSBIOSVersion hoặc BIOSVersion. Thông tin này thường đi kèm với tên nhà sản xuất (Manufacturer). Điều này giúp việc xác định bo mạch chủ trở nên dễ dàng hơn. PowerShell thường được ưa chuộng hơn CMD vì cung cấp dữ liệu chi tiết, dễ đọc hơn.
4. Công Cụ Chẩn Đoán DirectX (DXDiag)
Công cụ Chẩn đoán DirectX (DXDiag) chủ yếu được sử dụng để kiểm tra các thông số liên quan đến card đồ họa và âm thanh. Nó cũng là một nguồn đáng tin cậy để tìm kiếm thông tin hệ thống cơ bản.
Mở DXDiag
Giống như MSInfo32, bạn mở DXDiag qua hộp thoại Run. Nhấn Windows + R, sau đó gõ dxdiag và nhấn Enter. Có thể bạn sẽ được hỏi có muốn kiểm tra chữ ký driver hay không.
Xác Định Vị Trí Phiên Bản BIOS
Khi DXDiag mở ra, nó mặc định ở tab System. Dưới mục System Information, bạn sẽ thấy nhiều dòng thông tin về hệ điều hành và cấu hình phần cứng. Tìm kiếm dòng được ghi là “BIOS”. Giá trị hiển thị bên cạnh chính là phiên bản BIOS/UEFI hiện tại của bạn.
Phương pháp này rất tiện lợi khi bạn đang cần kiểm tra nhiều thông số khác cùng lúc. Ví dụ như kiểm tra thông số bộ xử lý, RAM và phiên bản hệ điều hành.
Thông Tin Phiên Bản BIOS Hiển Thị Trong Công Cụ Chẩn Đoán DXDiag
5. Truy Cập Registry Editor: Nguồn Dữ Liệu Sâu Của Hệ Thống
Registry Editor chứa mọi cấu hình cấp thấp của Windows. Nó là nơi lưu trữ thông tin hệ thống chính xác và không bị lọc. Đây là một phương pháp chuyên sâu hơn nhưng cần sự cẩn trọng.
Cảnh Báo Quan Trọng
Registry là trung tâm điều khiển của hệ điều hành. Bất kỳ thay đổi không đúng cách nào cũng có thể gây ra lỗi nghiêm trọng. Bạn chỉ nên truy cập Registry để xem thông tin, không nên chỉnh sửa nếu không biết rõ.
Các Bước Truy Cập Registry
Để mở Registry Editor, nhấn Windows + R, gõ regedit và nhấn Enter. Chấp nhận cửa sổ UAC (User Account Control).
Trong thanh địa chỉ của Registry Editor (nếu không thấy, bật nó trong menu View), dán đường dẫn sau: HKEY_LOCAL_MACHINEHARDWAREDESCRIPTIONSystem.
Cấu Trúc Thư Mục Registry Editor Dẫn Đến Thông Tin Mô Tả Hệ Thống
Định Vị Phiên Bản Firmware
Trong khung bên phải, bạn sẽ tìm thấy một loạt các khóa (keys) và giá trị. Hai giá trị quan trọng bạn cần tìm là SystemBiosVersion và SystemBiosDate.
Double-click vào SystemBiosVersion. Một cửa sổ nhỏ sẽ hiển thị dữ liệu giá trị (Value data). Chuỗi ký tự này chính là phiên bản BIOS hiện tại. Khóa SystemBiosDate sẽ cung cấp ngày phát hành chính xác. Phương pháp này đảm bảo tính chính xác tuyệt đối từ nguồn dữ liệu gốc của Windows.
Cửa Sổ Chỉnh Sửa Giá Trị SystemBiosVersion Trong Trình Chỉnh Sửa Registry
6. Kiểm Tra Trực Tiếp Trên Firmware (Khi Không Vào Được Windows)
Trong trường hợp máy tính gặp sự cố khởi động hoặc bạn không thể vào Windows, việc kiểm tra BIOS trực tiếp trên giao diện firmware là giải pháp duy nhất. Có hai cách chính để làm điều này.
A. Truy Cập Menu BIOS Cổ Điển
Đối với các máy tính cũ hơn hoặc sử dụng BIOS truyền thống, bạn cần nhấn một phím nóng cụ thể ngay khi máy tính khởi động.
Xác Định Phím Nóng
Phím nóng truy cập BIOS khác nhau tùy thuộc vào nhà sản xuất bo mạch chủ (mainboard) hoặc nhà sản xuất OEM (Dell, HP, Acer, v.v.). Các phím phổ biến nhất là F2, F10, F12, hoặc Delete (Del).
Nếu bạn tự lắp ráp máy tính, hãy tìm kiếm thông tin phím BIOS trên bo mạch chủ của mình. Nếu là máy tính thương hiệu, tìm kiếm model máy.
Ví dụ: Acer thường dùng F2 hoặc Del. HP thường dùng Esc hoặc F10. Dell dùng F2 hoặc F12.
Danh Sách Phím Tắt Phổ Biến Để Vào Menu Thiết Lập BIOS Của Các Hãng Sản Xuất
Thực Hiện Truy Cập
Khởi động lại máy tính. Ngay khi màn hình vừa sáng lên (thường là khi logo nhà sản xuất xuất hiện), nhấn phím nóng liên tục. Tiếp tục nhấn cho đến khi giao diện BIOS xuất hiện.
Trong giao diện BIOS (thường là màn hình xanh hoặc xám đơn giản), phiên bản firmware thường được hiển thị rõ ràng. Bạn hãy tìm kiếm trên Tab Main, System Information, hoặc Summary. Nó thường nằm ở góc trên hoặc dưới màn hình, với nhãn “BIOS Version” hoặc “Firmware Version”.
B. Truy Cập Firmware UEFI Từ Windows Hiện Đại
Các máy tính chạy Windows 8, 10, hoặc 11 sử dụng UEFI. Phương pháp này cho phép bạn truy cập cài đặt Firmware UEFI thông qua menu khởi động nâng cao của Windows.
Các Bước Truy Cập Khởi Động Nâng Cao
Bước 1: Mở Cài đặt (Settings). Nhấn Windows + I.
Bước 2: Tìm đến mục Recovery (Khôi phục) hoặc Update & Security (Cập nhật & Bảo mật) tùy theo phiên bản Windows.
Bước 3: Dưới mục “Advanced Startup” (Khởi động Nâng cao), click vào “Restart now” (Khởi động lại ngay bây giờ).
Màn Hình Khởi Động Nâng Cao Windows Để Chuẩn Bị Truy Cập UEFI Firmware
Bước 4: Máy tính sẽ khởi động lại vào màn hình màu xanh chứa các tùy chọn. Chọn “Troubleshoot” (Sửa lỗi).
Bước 5: Chọn “Advanced options” (Tùy chọn Nâng cao).
Chọn Tùy Chọn Nâng Cao (Advanced Options) để tiếp tục vào Cài Đặt UEFI
Bước 6: Chọn “UEFI Firmware Settings” (Cài đặt Firmware UEFI).
Cài Đặt Firmware UEFI Tùy Chọn Để Kiểm Tra Bios Máy Tính Hiện Đại
Bước 7: Click “Restart” (Khởi động lại). Máy tính sẽ khởi động thẳng vào giao diện UEFI.
Nhấn Khởi Động Lại Để Hệ Thống Truy Cập Cài Đặt Firmware UEFI
Xem Phiên Bản Trong UEFI
Giao diện UEFI thường có đồ họa và hỗ trợ chuột. Phiên bản BIOS thường được hiển thị nổi bật trên màn hình chính (Main) hoặc Summary. Ghi lại phiên bản này để phục vụ cho các công việc kỹ thuật tiếp theo.
7. Phương Pháp Nâng Cao: Sử Dụng Công Cụ Của Nhà Sản Xuất
Các nhà sản xuất máy tính lớn cung cấp các tiện ích riêng. Những tiện ích này được thiết kế để quản lý và bảo trì hệ thống. Chúng thường hiển thị chi tiết mọi thông tin hệ thống, bao gồm cả phiên bản BIOS/UEFI.
Tiện Ích Cụ Thể Theo Thương Hiệu
- Dell: Sử dụng Dell Command | Update hoặc SupportAssist. Các công cụ này quét toàn bộ phần cứng. Chúng cung cấp báo cáo chi tiết về phiên bản firmware hiện tại và đề xuất các bản cập nhật.
- HP: Công cụ HP Support Assistant thường được cài đặt sẵn. Nó quản lý driver và firmware.
- Lenovo: Ứng dụng Lenovo Vantage cung cấp giao diện quản lý tập trung. Nó dễ dàng cho phép người dùng kiểm tra bios máy tính và các thành phần khác.
- ASUS/Gigabyte (Bo mạch chủ): Các hãng này thường có các phần mềm tiện ích riêng đi kèm. Ví dụ như AI Suite của ASUS. Những phần mềm này giúp theo dõi và quản lý firmware từ trong Windows.
Ưu Điểm Của Phương Pháp Này
Sử dụng công cụ của nhà sản xuất giúp tiết kiệm thời gian. Bạn không cần phải nhớ các lệnh CMD phức tạp. Hơn nữa, những công cụ này thường cung cấp đường dẫn trực tiếp đến các bản cập nhật. Điều này giúp quá trình bảo trì hệ thống hiệu quả hơn.
8. Đọc Thông Tin Trên Bo Mạch Chủ (Khi Máy Không Khởi Động)
Đây là phương pháp chuyên biệt và là giải pháp cuối cùng. Nó được áp dụng khi máy tính hoàn toàn không khởi động. Bạn cần can thiệp trực tiếp vào phần cứng để tìm kiếm thông tin. Phương pháp này chỉ dành cho những người có kinh nghiệm tháo lắp máy tính.
Xác Định Model Bo Mạch Chủ
Bạn cần mở vỏ máy tính và xác định chính xác tên model của bo mạch chủ (Mainboard). Tên model thường được in bằng chữ lớn trên bề mặt của PCB (Bảng mạch in).
Sau khi có model chính xác, bạn có thể tra cứu trên website của nhà sản xuất. Trên đó sẽ có danh sách các phiên bản BIOS/UEFI đã được phát hành cho model đó.
Kiểm Tra Chip BIOS Vật Lý
Trong một số trường hợp rất hiếm gặp, đặc biệt với các chip BIOS cũ hơn, phiên bản firmware có thể được ghi trên một nhãn dán nhỏ. Nhãn này dán trên chip BIOS vật lý nằm trên bo mạch chủ. Tuy nhiên, phương pháp này không đáng tin cậy bằng cách tra cứu model. Nó chỉ cho biết phiên bản firmware được nạp vào lúc sản xuất. Phiên bản này có thể đã lỗi thời.
Kết Luận
Việc biết cách kiểm tra bios máy tính là kỹ năng cơ bản đối với bất kỳ ai làm việc với cấu hình phần cứng. Bài viết này đã trình bày tám phương pháp toàn diện. Từ các công cụ có sẵn trong Windows như MSInfo32, CMD, và DXDiag, đến các phương pháp chuyên sâu như truy vấn Registry. Đặc biệt, chúng ta cũng đã đề cập đến các bước truy cập trực tiếp vào Firmware UEFI hoặc BIOS khi hệ điều hành gặp trục trặc. Nắm vững những kỹ thuật này giúp bạn duy trì, chẩn đoán lỗi, và cập nhật firmware hiệu quả, đảm bảo hiệu suất và bảo mật tối ưu cho máy tính của mình.
Ngày Cập Nhật 02/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
