Việc lưu lại thông tin trên màn hình là thao tác cơ bản và cần thiết trong công việc và học tập. Để nắm rõ cách chụp màn hình máy tính trên laptop một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp, bạn không cần phải cài đặt bất kỳ phần mềm bên thứ ba nào. Hệ điều hành Windows và macOS đều tích hợp sẵn các công cụ mạnh mẽ. Bài viết này, được biên soạn bởi kỹ thuật viên máy tính, sẽ cung cấp hướng dẫn toàn diện từ các phím tắt đơn giản đến việc sử dụng các công cụ chỉnh sửa ảnh chuyên sâu như Snipping Tool và Snip & Sketch. Nắm vững các phương pháp này giúp bạn tối ưu hóa quy trình làm việc và dễ dàng chia sẻ thông tin. Đây là kỹ năng máy tính cơ bản mà mọi người dùng laptop, dù là Windows 10/11 hay Macbook, đều cần trang bị.
Tổng Quan Các Phương Pháp Chụp Màn Hình Phổ Biến
Chụp màn hình, hay còn gọi là Screenshots, là quá trình ghi lại hình ảnh hiển thị trên màn hình của thiết bị. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng, bạn có thể chọn chụp toàn màn hình, chỉ một cửa sổ ứng dụng, hoặc một vùng tùy chỉnh. Sự linh hoạt này giúp người dùng tiết kiệm thời gian và tài nguyên lưu trữ.
Hiểu Rõ Về Phím Print Screen (PrtScn)
Phím Print Screen (thường được viết tắt là PrtScn, PrtSc, hay Prnt Scrn) là nền tảng của hầu hết các phương pháp chụp màn hình trên laptop chạy hệ điều hành Windows. Chức năng chính của phím này là sao chép toàn bộ nội dung hiển thị trên màn hình vào bộ nhớ tạm thời của máy tính, hay còn gọi là Clipboard. Khi thông tin đã nằm trong Clipboard, bạn cần dán (Paste) nó vào một ứng dụng xử lý hình ảnh như Paint hoặc Word.
Tuy nhiên, vị trí và cách thức hoạt động của phím PrtScn có thể khác nhau đáng kể giữa các dòng laptop. Trên nhiều mẫu laptop hiện đại, phím PrtScn thường được gộp chung với các phím chức năng khác, đòi hỏi phải nhấn kèm phím Function (Fn). Việc hiểu rõ vị trí của phím này trên bàn phím laptop là bước đầu tiên để thực hiện thao tác chụp màn hình nhanh chóng và chính xác.
Các Công Cụ Chụp Màn Hình Tích Hợp Sẵn
Ngoài phím PrtScn, cả Windows và macOS đều trang bị các công cụ tích hợp sẵn. Các công cụ này cung cấp tính năng vượt trội hơn so với phím tắt truyền thống. Chúng cho phép người dùng lựa chọn vùng chụp, hẹn giờ chụp, và thậm chí là chỉnh sửa cơ bản ngay lập tức.
Đối với Windows 10 và 11, các công cụ phổ biến là Snipping Tool (cho các phiên bản cũ) và Snip & Sketch (cho các phiên bản mới hơn). Các công cụ này cho phép bạn chụp một phần màn hình theo hình chữ nhật, hình dạng tự do, hoặc chỉ một cửa sổ cụ thể. Các công cụ này giúp loại bỏ sự cần thiết phải cắt xén ảnh sau khi chụp, tối ưu hóa quy trình làm việc.
Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Chụp Màn Hình Máy Tính Trên Laptop Windows (Bao gồm Win 10/11)
Windows cung cấp nhiều tổ hợp phím và công cụ khác nhau để chụp màn hình. Tùy thuộc vào yêu cầu của bạn, hãy chọn phương pháp phù hợp nhất.
Phương Pháp 1: Chụp Toàn Màn Hình Tự Động Lưu (Windows + PrtScn)
Đây là phương pháp nhanh nhất và tiện lợi nhất vì nó tự động lưu ảnh chụp mà không cần thao tác dán thủ công. Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi bạn cần chụp nhiều ảnh liên tiếp.
Bước 1: Thao tác tổ hợp phím
Để chụp và lưu ảnh tự động, bạn chỉ cần nhấn tổ hợp phím Windows + PrtScn. Lưu ý rằng trên nhiều mẫu laptop, đặc biệt là các dòng ultrabook nhỏ gọn, bạn có thể cần nhấn thêm phím Fn. Tổ hợp phím chính xác sẽ là Windows + Fn + PrtScn. Khi thao tác thành công, màn hình sẽ nháy sáng hoặc tối đi trong giây lát, báo hiệu ảnh đã được chụp.
Hướng dẫn cách chụp màn hình máy tính trên laptop bằng tổ hợp phím Windows và PrtScn
Bước 2: Tìm kiếm và truy cập thư mục lưu trữ
Hình ảnh chụp sẽ không hiển thị ngay lập tức. Chúng được lưu dưới định dạng PNG và tự động đặt tên theo thứ tự (ví dụ: Screenshot (1), Screenshot (2)).
Để truy cập ảnh, hãy mở File Explorer (hoặc This PC đối với Windows 10/11). Sau đó, điều hướng đến thư mục Pictures. Trong thư mục Pictures, bạn sẽ tìm thấy một thư mục con tên là Screenshots. Tất cả các ảnh chụp màn hình tự động sẽ nằm ở đây.
Thư mục Screenshots chứa ảnh chụp màn hình máy tính tự động lưu trong Pictures
Nhược điểm của phương pháp này là nó luôn chụp toàn bộ màn hình. Nếu bạn chỉ cần một phần nhỏ, bạn sẽ phải sử dụng các công cụ chỉnh sửa để cắt (crop) ảnh sau đó.
Phương Pháp 2: Chụp Toàn Màn Hình Vào Clipboard (PrtScn Đơn Lẻ)
Phương pháp này cổ điển hơn nhưng lại linh hoạt khi bạn muốn dán ảnh trực tiếp vào email, tài liệu Word, hoặc các ứng dụng nhắn tin mà không cần lưu thành file riêng biệt.
Bước 1: Sao chép hình ảnh vào bộ nhớ tạm
Bạn chỉ cần nhấn phím PrtScn (hoặc Fn + PrtScn tùy thuộc vào cấu hình laptop của bạn). Màn hình sẽ không nháy sáng, nhưng hình ảnh của toàn bộ màn hình đã được sao chép vào Clipboard.
Sử dụng phím PrtScn đơn lẻ để sao chép hình ảnh màn hình vào Clipboard trên laptop
Bước 2: Dán và chỉnh sửa với Paint
Nếu bạn muốn lưu ảnh hoặc chỉnh sửa cơ bản, bạn cần mở một phần mềm chỉnh sửa ảnh. Ứng dụng Paint tích hợp sẵn trong Windows là lựa chọn đơn giản nhất.
Mở Paint bằng cách nhấn phím Windows, gõ “Paint”, và mở ứng dụng.
Sau khi giao diện Paint hiện ra, nhấn tổ hợp phím Ctrl + V để dán ảnh đã chụp từ Clipboard vào khung làm việc.
Dán ảnh chụp màn hình vào Paint bằng Ctrl + V trên laptop Windows
Bước 3: Cắt xén và lưu trữ
Trong Paint, bạn có thể sử dụng công cụ Select để chọn vùng bạn cần giữ lại. Sau khi chọn xong, nhấn nút Crop (Cắt) để loại bỏ các phần không mong muốn. Điều này giải quyết nhược điểm của việc chụp toàn màn hình.
Công cụ Select và Crop trong Paint giúp cắt chỉnh ảnh chụp màn hình máy tính
Cuối cùng, nhấn Ctrl + S (hoặc chọn File -> Save) để lưu file ảnh đã chỉnh sửa. Bạn có thể chọn định dạng lưu trữ như PNG, JPEG hoặc BMP.
Phương Pháp 3: Chụp Cửa Sổ Hoạt Động Cụ Thể (Alt + PrtScn)
Đây là một phương pháp nâng cao hơn, được thiết kế để chụp độc lập một cửa sổ ứng dụng đang hoạt động, loại bỏ thanh tác vụ, nền desktop và các cửa sổ khác. Điều này giúp bức ảnh của bạn trông gọn gàng và chuyên nghiệp hơn.
Thao tác chụp cửa sổ
Trước tiên, hãy đảm bảo cửa sổ bạn muốn chụp đang được chọn (đang hoạt động). Sau đó, nhấn tổ hợp phím Alt + PrtScn (hoặc Alt + Fn + PrtScn). Tương tự như phương pháp PrtScn đơn lẻ, ảnh sẽ được lưu vào Clipboard.
Dán vào ứng dụng
Mở Paint hoặc bất kỳ ứng dụng hỗ trợ dán ảnh nào (như Zalo, Messenger, Microsoft Word). Nhấn Ctrl + V. Bạn sẽ thấy chỉ có hình ảnh của cửa sổ hoạt động đó được dán vào, giúp tiết kiệm bước cắt xén thủ công.
Cách chụp màn hình máy tính chỉ một cửa sổ ứng dụng bằng phím Alt + PrtScn và dán vào Paint
Phương pháp này cực kỳ hữu ích khi bạn đang làm việc trên nhiều cửa sổ và chỉ muốn chia sẻ nội dung của một cửa sổ duy nhất.
Phương Pháp 4: Chụp Linh Hoạt Với Snipping Tool/Snip & Sketch (Windows + Shift + S)
Đối với người dùng Windows 10/11, tổ hợp phím Windows + Shift + S là công cụ chụp màn hình linh hoạt và hiện đại nhất. Tổ hợp này kích hoạt tính năng Snip & Sketch (trước đây là Snipping Tool).
Kích hoạt và lựa chọn chế độ chụp
Khi bạn nhấn Windows + Shift + S, màn hình sẽ mờ đi và một thanh công cụ nhỏ sẽ xuất hiện ở phía trên. Thanh công cụ này cung cấp bốn hoặc năm chế độ chụp:
- Rectangular Snip (Chụp hình chữ nhật): Cho phép bạn kéo chuột để tạo một hộp chữ nhật bao quanh vùng cần chụp.
- Free-form Snip (Chụp tự do): Cho phép bạn vẽ một hình dạng bất kỳ xung quanh vùng cần chụp.
- Window Snip (Chụp cửa sổ): Tự động nhận diện và chụp một cửa sổ cụ thể (tương tự Alt + PrtScn, nhưng hiện đại hơn).
- Full-screen Snip (Chụp toàn màn hình): Chụp toàn bộ màn hình (tương tự Windows + PrtScn, nhưng không tự động lưu).
Chỉnh sửa nhanh chóng
Sau khi bạn chọn xong vùng chụp, ảnh sẽ được sao chép vào Clipboard. Đồng thời, một thông báo nhỏ sẽ bật lên ở góc dưới bên phải màn hình. Nhấp vào thông báo này để mở giao diện của Snip & Sketch. Trong giao diện này, bạn có thể sử dụng các công cụ vẽ, đánh dấu, cắt xén, và lưu file trước khi chia sẻ.
Tối Ưu Hóa Thao Tác Chụp Màn Hình Trên Laptop (Chú Ý Phím Fn)
Đối với người dùng laptop, đặc biệt là các dòng mỏng nhẹ, việc thực hiện các phím tắt chụp màn hình đôi khi gây khó khăn. Điều này xuất phát từ việc tích hợp các phím chức năng (F1-F12) và các phím đặc biệt (như PrtScn) vào cùng một hàng.
Vấn Đề Thường Gặp Với Laptop Và Phím Fn
Phím Function (Fn) thường nằm ở góc dưới bên trái bàn phím, cạnh phím Ctrl hoặc Windows. Trên hầu hết laptop, các phím chức năng (như tăng giảm âm lượng, độ sáng màn hình) được ưu tiên làm mặc định. Điều này có nghĩa là nếu bạn chỉ nhấn PrtScn, laptop có thể hiểu đó là một chức năng khác (ví dụ, chèn/sửa dữ liệu) hoặc thậm chí là không có tác dụng gì.
Do đó, để kích hoạt chức năng Print Screen thực sự, bạn gần như luôn phải nhấn giữ Fn cùng với phím chức năng đó. Tổ hợp Windows + Fn + PrtScn là tổ hợp cần thiết đối với đa số laptop hiện nay để đảm bảo chụp màn hình tự động lưu trữ.
Sử Dụng Snipping Tool Cổ Điển Với Windows 7/8.1
Mặc dù Windows 10/11 đã chuyển sang Snip & Sketch, người dùng các phiên bản Windows cũ hơn vẫn phụ thuộc vào Snipping Tool.
Khởi động Snipping Tool
Để mở Snipping Tool, nhấn nút Start (biểu tượng cửa sổ) hoặc phím Windows, gõ Snipping Tool, và click vào ứng dụng.
Tìm kiếm và khởi động Snipping Tool để chụp màn hình trên laptop Windows
Tùy chọn chụp ảnh
Sau khi công cụ hiện ra, bạn nhấn vào mũi tên cạnh chữ Mode. Bạn sẽ thấy các tùy chọn chụp tương tự như Snip & Sketch: Free-form, Rectangular, Window, và Full-screen.
Các tùy chọn chế độ chụp màn hình trong Snipping Tool: Free-form, Rectangular, Window, Full-screen
Để bắt đầu chụp, nhấn New. Màn hình sẽ mờ đi và bạn có thể chọn vùng muốn chụp. Sau khi chụp xong, một cửa sổ chỉnh sửa nhỏ của Snipping Tool sẽ hiện ra. Bạn có thể đánh dấu bằng bút (Pen), sử dụng bút tô sáng (Highlighter), và lưu ảnh ngay lập tức. Snipping Tool cũng cho phép cài đặt Delay (Hẹn giờ chụp), rất hữu ích khi bạn cần chụp một menu hoặc một cửa sổ bật lên chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.
Thiết Lập Vị Trí Lưu Ảnh Màn Hình
Mặc dù Windows mặc định lưu ảnh tự động vào thư mục Screenshots, bạn có thể thay đổi vị trí này nếu muốn sắp xếp công việc hiệu quả hơn.
Để thay đổi vị trí lưu, bạn cần điều chỉnh thuộc tính của thư mục Screenshots. Mở File Explorer, chuột phải vào thư mục Screenshots, chọn Properties. Sau đó, chuyển sang tab Location. Bạn có thể nhập đường dẫn mới hoặc nhấn Move để chọn một thư mục lưu trữ khác, chẳng hạn như thư mục làm việc chuyên biệt hoặc ổ đĩa dự phòng. Việc tùy chỉnh này đảm bảo rằng các file ảnh chụp màn hình quan trọng không bị lẫn lộn với ảnh cá nhân trong thư mục Pictures.
Chụp Màn Hình Chuyên Nghiệp Bằng Công Cụ Tích Hợp (Snip & Sketch)
Trong Windows 10 và 11, Snip & Sketch đã thay thế Snipping Tool như công cụ chụp màn hình chính. Nó cung cấp giao diện hiện đại hơn và tích hợp sâu hơn vào hệ thống.
Sự Khác Biệt Giữa Snipping Tool Và Snip & Sketch
Snip & Sketch được truy cập nhanh chóng bằng phím tắt Windows + Shift + S. Khi kích hoạt, nó chỉ tạm thời làm mờ màn hình mà không mở một cửa sổ ứng dụng riêng biệt ngay lập tức. Điều này mang lại trải nghiệm nhanh hơn và ít gây gián đoạn hơn.
Điểm khác biệt lớn nhất là khả năng chú thích và chỉnh sửa. Snip & Sketch cung cấp nhiều công cụ đánh dấu hơn, bao gồm thước kẻ (Ruler) và bút chì, giúp bạn dễ dàng đo lường hoặc vẽ các hình dạng chính xác lên ảnh chụp. Công cụ này là lựa chọn tối ưu cho những người cần chỉnh sửa ảnh chụp màn hình trước khi gửi đi.
Các Chế Độ Chụp Nâng Cao Của Snip & Sketch
Ngoài bốn chế độ chụp cơ bản đã đề cập, Snip & Sketch còn cho phép bạn can thiệp sâu hơn vào quá trình chụp:
- Chỉnh sửa độ trễ: Dù không trực quan như Snipping Tool, bạn vẫn có thể thiết lập độ trễ chụp trong ứng dụng Snip & Sketch (chọn menu New và chọn Delay 3 giây hoặc 10 giây). Điều này rất quan trọng khi chụp các menu thả xuống hoặc các hiệu ứng chuyển tiếp.
- Khả năng chia sẻ: Sau khi chỉnh sửa, Snip & Sketch cho phép bạn chia sẻ ảnh chụp màn hình trực tiếp thông qua email hoặc các ứng dụng khác được tích hợp trong Windows Share. Điều này loại bỏ bước lưu file rồi đính kèm thủ công.
- Hỗ trợ chạm (Touch Input): Nếu bạn sử dụng laptop màn hình cảm ứng, Snip & Sketch hoạt động rất hiệu quả với bút cảm ứng hoặc thao tác chạm để khoanh vùng và chú thích.
Cách Chụp Màn Hình Máy Tính Trên Laptop Macbook (Hệ Điều Hành macOS)
Hệ điều hành macOS của Apple cung cấp các phím tắt cực kỳ trực quan và mạnh mẽ để chụp màn hình, phân biệt rõ ràng giữa việc chụp toàn bộ, chụp vùng chọn, và chụp cửa sổ.
Chụp Toàn Bộ Màn Hình (Command + Shift + 3)
Đây là phương pháp cơ bản nhất trên Macbook. Khi bạn nhấn tổ hợp phím Command (⌘) + Shift + 3, macOS sẽ ngay lập tức chụp toàn bộ màn hình của bạn.
Ảnh chụp sẽ được lưu tự động dưới dạng file PNG trên Desktop. Ảnh thường được đặt tên bao gồm “Screenshot” kèm theo ngày và giờ chụp. Tốc độ chụp và lưu file của macOS rất nhanh, thích hợp cho các tình huống cần ghi lại thông tin tức thì.
Chụp Vùng Chọn Tùy Chỉnh (Command + Shift + 4)
Phương pháp này là một trong những tính năng chụp màn hình tốt nhất và phổ biến nhất trên Macbook, cho phép bạn chụp một phần cụ thể của màn hình.
Thao tác chụp vùng chọn
Nhấn tổ hợp phím Command (⌘) + Shift + 4. Con trỏ chuột sẽ biến thành một hình chữ thập có tọa độ. Bạn có thể nhấp và kéo chuột (hoặc trackpad) để khoanh vùng muốn chụp.
Khi bạn nhả chuột hoặc trackpad, ảnh của vùng đã chọn sẽ được lưu vào Desktop. Trong quá trình kéo, bạn có thể giữ các phím bổ sung như Shift (để giữ cố định một trục), Option (để thay đổi kích thước từ tâm), hoặc Space (để di chuyển toàn bộ vùng chọn).
Sử dụng tổ hợp phím Command + Shift + 4 để chụp một vùng chọn màn hình tùy ý trên Macbook
Hủy bỏ thao tác
Nếu bạn chọn nhầm vùng hoặc muốn hủy bỏ thao tác chụp, chỉ cần nhấn phím Esc (Escape) trước khi nhả chuột hoặc trackpad.
Chụp Cửa Sổ Hoặc Thanh Menu Cụ Thể (Command + Shift + 4, sau đó nhấn Space)
macOS cung cấp một phím tắt độc đáo để chụp riêng lẻ một cửa sổ hoặc thanh menu cụ thể mà không cần thao tác kéo chuột phức tạp.
Kích hoạt chế độ chụp cửa sổ
Nhấn tổ hợp Command (⌘) + Shift + 4. Sau khi con trỏ chuột biến thành hình chữ thập, ngay lập tức nhấn phím Space (Thanh dấu cách).
Con trỏ chuột sẽ biến thành biểu tượng máy ảnh nhỏ. Di chuyển biểu tượng máy ảnh này qua cửa sổ hoặc thanh menu bạn muốn chụp. Vùng được chọn sẽ được tô sáng.
Hoàn thành chụp
Nhấp chuột (hoặc trackpad) để chụp cửa sổ hoặc menu được tô sáng đó. Ảnh sẽ được lưu vào Desktop. Ưu điểm nổi bật của phương pháp này là nó tự động thêm một bóng đổ (shadow effect) chuyên nghiệp xung quanh cửa sổ chụp, tạo cảm giác ảnh chụp tách biệt rõ ràng.
Sử dụng thanh công cụ chụp màn hình (macOS Mojave trở lên)
Đối với các phiên bản macOS từ Mojave (10.14) trở lên, Apple đã giới thiệu một thanh công cụ chụp màn hình thống nhất, có thể truy cập bằng tổ hợp phím Command (⌘) + Shift + 5. Thanh công cụ này cho phép người dùng lựa chọn trực quan giữa các chế độ: chụp toàn bộ, chụp vùng chọn, chụp cửa sổ, và thậm chí là quay phim màn hình. Thanh công cụ này còn bao gồm các tùy chọn để thay đổi nơi lưu trữ mặc định và hẹn giờ chụp.
Giải Quyết Các Lỗi Thường Gặp Khi Chụp Màn Hình
Dù các phương pháp chụp màn hình tích hợp sẵn rất tiện lợi, người dùng vẫn có thể gặp phải một số lỗi cơ bản. Việc nắm bắt cách khắc phục giúp bạn duy trì quy trình làm việc không bị gián đoạn.
Ảnh Chụp Không Tự Động Lưu
Lỗi này chủ yếu xảy ra khi bạn cố gắng sử dụng phím tắt tự động lưu trên Windows.
Nguyên nhân 1: Quên Phím Fn
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất trên laptop. Nhiều người chỉ nhấn Windows + PrtScn mà quên mất phím Fn.
- Cách khắc phục: Luôn sử dụng tổ hợp phím đầy đủ là Windows + Fn + PrtScn nếu laptop của bạn là dòng mỏng nhẹ hoặc được cấu hình mặc định phím chức năng.
Nguyên nhân 2: Thư mục Screenshots bị lỗi
Đôi khi, đường dẫn thư mục lưu trữ bị thay đổi hoặc bị xóa.
- Cách khắc phục: Mở File Explorer, kiểm tra thủ công trong thư mục Pictures. Nếu thư mục Screenshots không tồn tại, bạn có thể cần tạo lại thư mục này hoặc đặt lại đường dẫn mặc định trong Properties của thư mục Pictures.
Phím PrtScn Không Hoạt Động
Nếu nhấn PrtScn mà không thấy gì xảy ra, có thể phím đã bị vô hiệu hóa hoặc bị cấu hình lại.
Kiểm tra các ứng dụng khác
Một số ứng dụng bên thứ ba (như dịch vụ lưu trữ đám mây hoặc các công cụ chụp ảnh chuyên dụng) có thể chiếm quyền sử dụng phím PrtScn làm phím tắt riêng của chúng.
- Cách khắc phục: Tạm thời tắt hoặc gỡ cài đặt các ứng dụng có khả năng can thiệp vào phím tắt hệ thống.
Sử dụng Snipping Tool/Snip & Sketch thay thế
Nếu phím PrtScn không hoạt động, hãy chuyển sang dùng công cụ tích hợp được kích hoạt bằng tổ hợp phím khác. Sử dụng Windows + Shift + S trên Windows hoặc Command + Shift + 5 trên macOS. Các tổ hợp phím này ít bị các ứng dụng khác ghi đè hơn.
Khởi động lại dịch vụ liên quan (Windows)
Nếu mọi thứ đều thất bại, hãy thử khởi động lại tiến trình File Explorer hoặc toàn bộ máy tính. Trong Task Manager, tìm Windows Explorer, chuột phải và chọn Restart. Đôi khi, các tiến trình liên quan đến Clipboard bị treo là nguyên nhân gây ra lỗi này.
Kết Luận
Nắm vững cách chụp màn hình máy tính trên laptop là một kỹ năng tin học văn phòng thiết yếu, giúp bạn ghi lại và chia sẻ thông tin một cách nhanh chóng và chính xác. Từ các phím tắt đơn giản như Windows + PrtScn để lưu tự động, cho đến việc sử dụng các công cụ linh hoạt như Snip & Sketch trên Windows hay Command + Shift + 4 trên macOS, hệ điều hành của bạn đã trang bị đầy đủ để xử lý mọi tình huống. Bằng cách áp dụng các hướng dẫn chi tiết về phím Fn và các lỗi thường gặp, bạn có thể tối ưu hóa quy trình chụp màn hình của mình, đảm bảo hiệu suất làm việc cao nhất.
Ngày Cập Nhật 04/12/2025 by Trong Hoang
Chào các bạn, mình là Trọng Hoàng, tác giả của blog maytinhvn.net. Mình là một full-stack developer kiêm writer, blogger, Youtuber và đủ thứ công nghệ khác nữa.
